Anh băn khoăn về chuyến thăm của Vua Charles III đến Mỹ giữa cuộc đấu khẩu Mỹ - Anh

Thời kỳ nồng ấm đã qua?

Thủ tướng Anh Keir Starmer - một người kín đáo, chuẩn mực và mang phong cách luật sư - vốn không phải là người dễ bộc lộ cảm xúc. Nhưng khi ngồi cạnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục vào tháng Hai năm ngoái, ông lại nói với giọng điệu giống chủ nhà.

Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Donald Trump ký “Thỏa thuận hợp tác công nghệ” trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump vào tháng 9/2025

“Đây thực sự là điều đặc biệt” - Starmer nói khi giơ lá thư của Vua Charles III mời ông Trump thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước lần thứ hai tới Anh - “Điều này chưa từng xảy ra trước đây. Đây là chưa có tiền lệ… Thực sự mang tính lịch sử - một chuyến thăm cấp nhà nước thứ hai chưa từng có”.

Sự hào hứng hiếm thấy của Thủ tướng Starmer cho thấy cách chính phủ Anh dự định xử lý mối quan hệ với Tổng thống Mỹ trong nhiệm kỳ 2: chiều theo sở thích được ca ngợi của ông Trump, đồng thời hy vọng đạt được lợi ích - từ mức thuế thấp hơn so với Liên minh châu Âu cho đến việc Mỹ tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Trong một thời gian, chiến lược này tỏ ra khá hiệu quả. Nhưng giờ đây, nó dường như đã gặp trục trặc. Dù ông Trump chỉ trích nhiều đồng minh của Mỹ vì không sẵn sàng hỗ trợ quân sự trong cuộc chiến với Iran, ông đặc biệt nhắm vào Thủ tướng Starmer với những lời lẽ gay gắt. “Đây không phải là Winston Churchill mà chúng ta đang đàm phán” - ông Trump nói ngày 3/3. Đến thứ Hai, ông còn cho rằng Anh không còn là “Rolls-Royce của các đồng minh”.

Mâu thuẫn giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Starmer bắt đầu khi Anh ban đầu từ chối yêu cầu của ông Trump cho phép sử dụng các căn cứ quân sự để phục vụ cuộc chiến với Iran - điều mà Thủ tướng Starmer cho là không hợp pháp.

Tuy nhiên, Anh sau đó vẫn tham gia phòng thủ trước các đòn trả đũa của Iran khi các tài sản quân sự của nước này tại Trung Đông bị tấn công.

Kể từ đó, ông Trump vừa chế giễu những đề nghị hỗ trợ của ông Starmer, vừa chỉ trích ông Starmer vì không làm đúng theo mong đợi của Mỹ.

Ngày 7/3, khi ông Trump tuyên bố Anh “cuối cùng cũng tính đến việc điều 2 tàu sân bay tới Trung Đông”, ông lại nói ông Starmer không cần làm vậy. “Chúng tôi không cần những người tham gia chiến tranh khi chúng tôi đã chiến thắng rồi!”.

Đến thứ Hai, khi Anh và các nước khác do dự trước lời kêu gọi hỗ trợ đảm bảo an ninh eo biển Hormuz, Tổng thống Trump cho rằng việc London không muốn cử tàu chiến rà phá thủy lôi là “rất tệ”.

Ông Trump kể rằng khi ông yêu cầu hỗ trợ mở lại tuyến đường này, Thủ tướng Anh nói cần trao đổi với đội ngũ của mình. Ông Trump đáp: “Ông không cần lo về đội ngũ… ông là thủ tướng, ông có thể quyết định… Thật đáng thất vọng”.

Những lời chỉ trích của Tổng thống Trump cho thấy giới hạn trong chiến lược “lấy lòng” của Anh, theo cựu Đại sứ Anh tại Washington, Peter Westmacott.

“Starmer đã dành 18 tháng để quản lý mối quan hệ này bằng cách không phản ứng công khai và xử lý trong hậu trường” - Đại sứ Westmacott nói - “Ông ấy không có cái tôi lớn… Ông cố gắng dùng sự điềm tĩnh và lý lẽ để thuyết phục Trump. Nhưng rõ ràng điều đó không phải lúc nào cũng hiệu quả, và bạn không bao giờ biết ngày hôm sau ông Trump sẽ nói gì”.

Chính phủ Anh khó xử

Dù căng thẳng gia tăng, ông Trump tuần này vẫn cho biết ông đang mong chờ đón Vua Charles trong một chuyến thăm cấp nhà nước. Trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng, ông nói khi “phòng khiêu vũ tuyệt đẹp” của mình hoàn thành, nó sẽ được sử dụng để đón các nguyên thủ.

Vua Charles III tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước tại Windsor, Anh vào tháng 9/2025

“Ví dụ như Quốc vương Anh - tôi có thể nói là Vua nước Anh - một người tuyệt vời. Ông ấy sẽ đến rất sớm” - ông Trump nói.

Hôm sau, trong cuộc gặp với Thủ tướng Ireland Micheál Martin, ông tiếp tục nói nhà vua sẽ tới “trong thời gian rất gần”.

Tính khó đoán của ông Trump có thể ảnh hưởng đến quyết định của chính phủ Anh về việc có nên khuyến nghị nhà vua tiếp tục chuyến thăm hay không. Phố Downing không muốn mạo hiểm để quốc vương phải đối mặt với những lời công kích thường xuyên của ông Trump, nhưng cũng không muốn làm phật lòng Tổng thống Mỹ bằng cách hủy kế hoạch.

Trước những lời công kích nặng nề của Tổng thống Trump nhằm vào nước Anh và người đứng đầu chính phủ Anh, ngày càng nhiều nghị sĩ Anh đặt câu hỏi liệu việc Vua Charles thăm Mỹ vào mùa xuân này có còn phù hợp hay không. Dù chuyến thăm chưa được xác nhận chính thức, nhà vua được kỳ vọng sẽ tới Washington vào tháng Tư để kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ.

“Điều cuối cùng chúng ta muốn là không để Đức Vua… bị bẽ mặt” - nghị sĩ Công đảng Emily Thornberry nói hôm thứ Ba - “Cần cân nhắc rất kỹ liệu có nên tiếp tục kế hoạch này vào lúc này hay không”.

“Tôi cho rằng trì hoãn sẽ an toàn hơn” - bà nói.

Theo cựu Đại sứ Westmacott, “có thể sẽ đến lúc chính phủ quyết định rằng rủi ro tiếp tục chuyến thăm còn lớn hơn việc gây phật ý ông Donald Trump”. Ông cũng cho rằng rủi ro này sẽ giảm nếu hai bên cùng đồng thuận rằng nên hoãn chuyến đi.

Khi được hỏi, người phát ngôn Phố Downing từ chối bình luận về các hoạt động hoàng gia trong tương lai và cho biết chi tiết chuyến thăm “chưa được xác nhận”.

Dù Thủ tướng Starmer bị chỉ trích cả trong và ngoài nước vì lập trường thận trọng với cuộc chiến của Mỹ và Iran, nhiều đối thủ chính trị trong nước đã thay đổi quan điểm.

Nigel Farage - lãnh đạo đảng Reform UK và đồng minh của ông Trump - ban đầu tuyên bố Anh cần tham gia cùng Mỹ và Israel. Nhưng sau khi nhận ra cuộc chiến không được lòng dư luận, ông đổi ý, cho rằng Anh không nên dính líu vào “một cuộc chiến nước ngoài khác”.

Kemi Badenoch - lãnh đạo phe đối lập Bảo thủ - cũng từng ủng hộ chiến dịch quân sự nhưng sau đó rút lại và thậm chí bảo vệ Thủ tướng Starmer trước các chỉ trích của ông Trump.

“Tôi là người chỉ trích Keir Starmer nhiều nhất. Ông ấy đã làm sai nhiều điều” - Badenoch nói - “Nhưng tôi cũng cho rằng những phát ngôn từ Nhà Trắng là không đúng. Những màn đấu khẩu này rất trẻ con… có thể họ thấy thú vị, nhưng thực sự không phù hợp.

Tầm Xuân (theo CNN)