Trung Đông tìm cách mở hành lang vận tải mới thay cho Hormuz

03/05/2026 - 12:09

PNO - Nhiều quốc gia Trung Đông đang tăng tốc xây dựng những hành lang vận tải mới nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Việc 'né' eo biển Hormuz không chỉ là giải pháp tạm thời, mà đang dần trở thành chiến lược dài hạn của Trung Đông - Ảnh: SCMP
Việc 'né' eo biển Hormuz không chỉ là giải pháp tạm thời, mà đang dần trở thành chiến lược dài hạn của Trung Đông - Ảnh: SCMP

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển phần lớn dầu mỏ từ vùng Vịnh ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, các xung đột khu vực, đặc biệt liên quan đến Iran và các lực lượng đồng minh, đã khiến tuyến đường này thường xuyên đối mặt với việc bị gián đoạn.

Không chỉ Hormuz, các tuyến qua Biển Đỏ cũng chịu ảnh hưởng, buộc các quốc gia trong khu vực phải tính đến những phương án thay thế mang tính dài hạn.

Dẫn đầu xu hướng là Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Các nước này đang thúc đẩy xây dựng một hệ thống vận tải đa phương thức, kết hợp cả đường biển và đường sắt, nhằm kết nối Ấn Độ Dương với Địa Trung Hải mà không cần đi qua eo biển Hormuz.

Theo kế hoạch, hàng hóa sẽ được vận chuyển từ các cảng ngoài Vịnh Ba Tư của UAE và Oman, sau đó đi bằng đường sắt qua Ả Rập Xê Út tới Jordan, rồi tiếp tục đến Địa Trung Hải thông qua kênh đào Suez hoặc các cảng Syria.

Một số tuyến đã bắt đầu hoạt động thử nghiệm, trong đó có các "cầu nối biển - đất liền" liên kết cảng Fujairah và Khor Fakkan với các cảng Jeddah, Dammam và Jubail. Song song, các tuyến đường sắt kết nối Ả Rập Xê Út với Jordan cũng đang được triển khai.

Bên cạnh các dự án mới, khu vực cũng đang xem xét khôi phục tuyến đường sắt Hejaz lịch sử, từng nối bán đảo Ả Rập với Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài vận tải hàng hóa, các nước vùng Vịnh còn lên kế hoạch xây dựng mạng lưới đường ống dầu khí và hệ thống điện liên quốc gia nhằm tăng khả năng ứng phó trước các cú sốc địa chính trị.

Đáng chú ý, các kế hoạch mới hầu như không còn bao gồm Israel - một sự thay đổi so với các đề xuất trước đây. Các chuyên gia cho rằng rủi ro an ninh gia tăng sau xung đột Lebanon và căng thẳng với Iran đã khiến nhiều quốc gia thận trọng hơn trong hợp tác khu vực.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng thúc đẩy các dự án đường ống năng lượng nhằm kết nối Trung Đông với châu Âu, củng cố vai trò trung chuyển chiến lược.

Giới phân tích nhận định các dự án quy mô nhỏ, dễ triển khai sẽ được ưu tiên trong ngắn hạn. Trong bối cảnh bất ổn kéo dài, việc nhanh chóng tạo ra các tuyến thay thế khả thi được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo dòng chảy thương mại không bị đứt gãy.

Nhật Minh (theo SCMP)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI