PNO - Từ những làng nhang ở ngoại thành TPHCM đến xưởng gốm phủ màu thời gian tại Bình Dương, nhiều làng nghề truyền thống Nam bộ đang xuất hiện trong góc nhìn mới của các bạn trẻ Gen Z.
Qua triển lãm “Nghề cổ, Nhịp số” tại Đường sách TPHCM, câu chuyện di sản không chỉ được kể bằng nhiếp ảnh, video và nền tảng số mà còn là cuộc gặp giữa người trẻ với những nghệ nhân đang lặng lẽ giữ lửa nghề giữa thời đại công nghệ.
Từ sự đồng điệu trong niềm yêu thích và quan tâm đến các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, thầy trò lớp K25 Truyền thông đa phương tiện Khoa Báo chí và Truyền thông Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) đã cùng ấp ủ ý tưởng thực hiện một triển lãm văn hóa - nghệ thuật tại Đường sách TPHCM.
 |
| Nhận thấy tại TPHCM và các tỉnh miền Tây vẫn còn nhiều làng nghề lâu đời đang bền bỉ gìn giữ tinh hoa thủ công và “chất Việt” qua từng thế hệ, nhà báo/giám tuyển triển lãm ảnh Trung Nghĩa cùng các sinh viên đã phối hợp tổ chức triển lãm “Nghề cổ, Nhịp số”, giới thiệu 18 bộ ảnh tương ứng với 18 làng nghề truyền thống tại Đường sách |
 |
| Từ làng đúc lư đồng An Hội, làng bánh tráng Phú Hòa Đông, làng nhang Lê Minh Xuân cho đến làng chiếu Định Yên, mỗi nơi đều mang một nhịp sống riêng được ghi lại qua góc nhìn của những người trẻ lần đầu thực sự bước vào đời sống làng nghề |
 |
| Những khung hình về làng nghề sơn mài Định Hòa tái hiện hành trình bền bỉ của các nghệ nhân trong việc gìn giữ một nghề thủ công truyền thống lâu đời. Từ công đoạn làm vóc, phủ sơn, mài đến hoàn thiện sản phẩm, mỗi lớp màu và đường nét đều phản chiếu sự tỉ mỉ, kiên nhẫn cùng niềm tự hào với giá trị văn hóa Việt |
 |
| Qua đôi tay khéo léo, những sợi mây, tre, lá Tân Uyên tưởng chừng mộc mạc được đan kết thành các sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa và đời sống người dân Nam bộ |
 |
| Ngoài việc chụp ảnh, các nhóm còn xây dựng website, thực hiện video hành trình và thiết kế nội dung số để giới thiệu về lịch sử, quy trình chế tác cũng như những giá trị văn hóa phía sau mỗi sản phẩm thủ công |
Nhiều nhóm sinh viên đã đi thực địa từ rạng sáng đến tối muộn, rong ruổi qua nhiều làng nghề để ghi lại đời sống của người thợ thủ công. Với nhóm Hương Muối, hành trình đến cánh đồng muối Lý Nhơn (Cần Giờ) bắt đầu từ 2g30 sáng. Các thành viên chạy xe máy hơn 60km trong bóng tối, chỉ dựa vào ánh đèn xe và bản đồ điện tử để tìm đường đến làng nghề trước lúc bình minh.
 |
| “Chúng mình chuẩn bị máy ảnh, pin máy, một chút lương thực để giữ tỉnh táo và cũng chẳng có gì khác ngoài sự nhiệt huyết của tuổi trẻ” - sinh viên Vân Thanh (thứ 2 từ phải qua) chia sẻ |
 |
| Điều khiến nhóm ấn tượng ngoài khung cảnh cánh đồng muối lúc rạng sáng còn là sự cởi mở của những diêm dân địa phương. Dù công việc nặng nhọc, các cô chú vẫn nhiệt tình trò chuyện, kể cho sinh viên nghe về nghề muối và cuộc sống mưu sinh “bám nắng bám đồng” suốt nhiều năm |
Nhóm thực hiện bộ ảnh về làng nghề kéo dây thừng thủ công Vĩnh Lộc cũng trải qua nhiều lần thay đổi kế hoạch trước khi tìm được địa điểm phù hợp. Sinh viên Hồ Vĩ Quốc cho biết nhóm từng đổi phương án đến 3 lần, từ Bình Tân sang Tân Phú rồi mới tìm được làng nghề tại khu vực Vĩnh Lộc.
 |
| “Khi vừa đặt chân đến làng nghề, nhìn thấy những sợi dây dài hàng trăm mét dưới các tán cây, tụi mình nhận ra sự kiên trì của mình cuối cùng cũng được đền đáp” - Vĩ Quốc chia sẻ |
Từ những chuyến đi ấy, nhiều sinh viên cho biết họ dần thay đổi góc nhìn về các làng nghề truyền thống. Nếu trước đây hình dung về làng nghề chỉ gói gọn trong sách giáo khoa hay vài video ngắn trên mạng xã hội, thì nay họ bắt đầu cảm nhận được đó là nơi chứa đựng ký ức, văn hóa và cả đời sống của nhiều thế hệ người làm nghề.
Tại buổi giao lưu Giữ lửa làng nghề thời đại số, triển lãm còn mở ra nhiều suy nghĩ về tương lai của làng nghề truyền thống giữa thời đại số hóa.
 |
| Nghệ nhân vẽ họa tiết dân gian trên gốm Trần Thị Yến, người có hơn 40 năm tuổi nghề, cho biết điều giữ bà ở lại với nghề suốt nhiều thập kỷ chính là niềm đam mê và cảm giác hạnh phúc khi sản phẩm của mình được người khác yêu thích. “Tạo ra sản phẩm mà khách hàng thích và chọn về sử dụng, đó mới là niềm vui của người thợ” - bà chia sẻ |
Nhưng phía sau vẻ đẹp thủ công còn là nỗi lo âm thầm về sự mai một. Không ít làng nghề hiện nay thiếu lao động trẻ, đầu ra bấp bênh và khó cạnh tranh với sản phẩm công nghiệp. Nhiều nghệ nhân thừa nhận điều khiến họ trăn trở nhất không chỉ là chuyện kinh tế mà là việc nghề truyền thống đang dần mất đi người kế tục.
 |
| Những bộ ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội do sinh viên thực hiện có thể giúp làng nghề tiếp cận công chúng trẻ nhanh hơn. Thay vì xuất hiện như những giá trị xa cách, làng nghề được kể lại theo cách gần gũi hơn |
 |
| Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng - Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Đọc sách cùng Xích Lô - cho rằng những sinh viên tham gia triển lãm hôm nay chính là “creator” kể lại câu chuyện làng nghề qua mạng xã hội để kết nối với công chúng trẻ. “Các bạn ở nước ngoài có thể chưa từng đến làng nghề, nhưng thông qua đó, họ vẫn có thể chạm tới những giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ của giới trẻ” - bà nói |
 |
| Giữa nhịp sống hiện đại, nơi mọi thứ thay đổi từng ngày theo tốc độ của mạng xã hội và công nghệ, triển lãm “Nghề cổ, Nhịp số” có thể chưa phải một dự án quá lớn. Tuy nhiên, từ những khung ảnh được thực hiện bởi các sinh viên năm nhất, người xem phần nào nhìn thấy nỗ lực của một thế hệ trẻ đang gìn giữ văn hóa theo cách của riêng mình |
Ở đó, thay vì hiện diện như những ký ức của quá khứ, làng nghề truyền thống đang dần tiếp tục vươn lên và sống trong nhịp kể mới của thời đại số.
Phương Nhã
| Chia sẻ bài viết: |
Với sự hỗ trợ chuyên môn từ Cơ quan Khảo sát khảo cổ học Ấn Độ (ASI), diện mạo của vùng đất thánh Chăm Pa đang dần được phục hồi.
Di tích Văn Miếu tại Huế đang được triển khai tu bổ nhiều hạng mục quan trọng với mức đầu tư hơn 132 tỉ đồng.
Chung kết Cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi lần 1 - năm 2025 đã khép lại nhưng dư âm vẫn còn đó.
Trên sân khấu, Huỳnh Phúc An (lớp 2/5 Trường tiểu học Bùi Văn Ba, xã Nhà Bè, TPHCM) nhỏ bé như chú chim non đứng nép bên cạnh mẹ.
Chiến lược phát triển văn hóa đọc và khuyến đọc của TPHCM thời gian tới xác định đối tượng trọng tâm là thiếu niên và nhi đồng...
Đằng sau từng tiết mục là sự quan tâm, đồng hành rất lớn từ gia đình, nhà trường với tình yêu thương vô bờ dành cho các con.
Phía sau những phần thi ấn tượng ở vòng chung kết là hành trình yêu thương, đồng hành và nâng bước của gia đình, thầy cô dành cho các thí sinh nhí.
Trong kỷ nguyên số, di sản không chỉ tồn tại trong những không gian quen thuộc
Báo Phụ Nữ TPHCM tổ chức chung kết và trao giải cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi lần I.
Sáng 9/5, vòng chung kết cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi lần I do Báo Phụ Nữ TPHCM tổ chức đã diễn ra với 6 phần thi giàu cảm xúc.
Cuộc thi Tài năng sinh viên cải lương 2026 được tổ chức chào mừng kỷ niệm 50 năm thành lập Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM (1976 - 2026).
NXB Kim Đồng chi nhánh TPHCM kỷ niệm 50 năm đồng hành cùng bạn đọc phương Nam
Chiều 8/5, tại Báo Phụ nữ TPHCM đã diễn ra buổi tập dợt và bốc thăm thứ tự dự thi cho các thí sinh tham gia vòng chung kết.
Báo Phụ nữ TPHCM tổ chức vòng chung kết cuộc thi Kể chuyện sách lần I vào 8g30 ngày 9/5 tại địa chỉ 311 Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ.
Cả nước đang bước vào đợt cao điểm xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg.
Phường Kim Trà, TP Huế đã huy động lực lượng tổng vệ sinh, phát quang khuôn viên di tích tháp đôi Liễu Cốc có niên đại hơn 1.000 năm tuổi.
Sân khấu TPHCM vừa trải qua mùa diễn lễ ngắn. Đây là mùa diễn nhộn nhịp nhất trong những năm trở lại đây, không thua “đường đua” các phim ra rạp
Hàn Quốc tổ chức biểu diễn nhạc kịch thiếu nhi phục vụ miễn phí học sinh TPHCM.
