Sức khỏe phi hành gia bị bào mòn trước áp lực không gian

12/04/2026 - 09:58

PNO - Những bước tiến trong chinh phục vũ trụ đang mở ra kỷ nguyên mới cho loài người, nhưng đi kèm với đó là cái giá không nhỏ khi sức khỏe của phi hành gia bị bào mòn bởi môi trường khắc nghiệt ngoài Trái Đất.

Sau hành trình dài hơn 406.000 km tới phía xa Mặt Trăng của sứ mệnh Artemis II, các nhà khoa học tiếp tục cảnh báo về những tác động sâu rộng của không gian lên cơ thể con người - Ảnh: NASA
Sau hành trình dài hơn 406.000 km tới phía xa Mặt Trăng của sứ mệnh Artemis II, các nhà khoa học tiếp tục cảnh báo về những tác động sâu rộng của không gian lên cơ thể con người - Ảnh: NASA

Theo NASA, cơ thể con người không được thiết kế để tồn tại lâu dài trong môi trường vi trọng lực. Chỉ sau vài tháng ngoài không gian, mật độ xương có thể giảm từ 1-1,5% mỗi tháng, làm gia tăng nguy cơ loãng xương và chấn thương.

Hệ tim mạch cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Sự thay đổi tuần hoàn máu khiến phi hành gia dễ gặp tình trạng huyết áp thấp, rối loạn nhịp tim, thậm chí nguy cơ hình thành cục máu đông.

Không dừng lại ở đó, sự dịch chuyển chất lỏng trong cơ thể có thể gây áp lực lên não và làm suy giảm thị lực, một vấn đề ngày càng được quan tâm trong các sứ mệnh dài ngày.

Cuộc sống ngoài không gian khiến đồng hồ sinh học của con người bị xáo trộn. Trên Trạm quốc tế Vũ trụ, phi hành gia phải chứng kiến tới 16 lần mặt trời mọc và lặn mỗi ngày, khiến giấc ngủ bị gián đoạn và cơ thể khó duy trì trạng thái ổn định.

Chế độ dinh dưỡng cũng trở thành thách thức. Nhiều nghiên cứu ghi nhận phi hành gia không hấp thụ đủ năng lượng và khoáng chất cần thiết, buộc các cơ quan vũ trụ phải thiết kế thực đơn đặc biệt nhằm vừa cung cấp năng lượng, vừa hạn chế tác động tiêu cực của môi trường không gian.

Không gian không chỉ bào mòn thể chất mà còn tạo áp lực lớn lên tinh thần. Sự cô lập kéo dài, môi trường khép kín và khoảng cách xa Trái Đất khiến phi hành gia dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu hoặc suy giảm tinh thần.

Để giảm thiểu rủi ro, các cơ quan như NASA khuyến khích phi hành gia duy trì các hoạt động như tập thể dục, viết nhật ký, nghe nhạc và giữ liên lạc với người thân.

Trong điều kiện không có bệnh viện, mọi vấn đề sức khỏe đều phải được dự liệu từ trước. Các phi hành gia được kiểm tra sức khỏe toàn diện, cách ly trước chuyến bay và mang theo các thiết bị y tế cần thiết.

Tuy phần lớn bệnh lý có thể xử lý tương tự trên Trái Đất, nhưng hạn chế về không gian và nguồn lực khiến việc điều trị phải tối giản và hiệu quả.

Trong bối cảnh nhân loại hướng tới những chuyến bay dài ngày tới Mặt Trăng và xa hơn là sao Hỏa, bài toán sức khỏe phi hành gia ngày càng trở nên cấp thiết. Khi hành trình chinh phục vũ trụ tiến xa hơn, con người cũng phải đối mặt với giới hạn sinh học của chính mình.

Nhật Minh (theo Euro News)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI