“Ốc đảo” Trung Quốc ở Shangri-La

Đúng như dự báo của giáo sư Artha Nantachukra, chuyên gia về Việt Nam, Viện trưởng Viện nghiên cứu Phupan (Thái Lan), việc Bắc Kinh ngang ngược đưa giàn khoan Haiyang Shiyou-981 (Hải Dương-981) vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, cũng như việc tàu TQ hung hãn tấn công các tàu cảnh sát biển và kiểm ngư Việt Nam làm nhiệm vụ chấp pháp trong lãnh hải Việt Nam, đã “làm nóng” Hội nghị thượng đỉnh an ninh châu Á lần thứ 13 (Đối thoại Shangri-La).

VTV ghi nhận ngày thứ ba tại Đối thoại Shangri-La 

Việc TQ đe dọa an ninh ở Biển Đông và liên tục có hành động sai trái ở vùng biển Việt Nam đã không còn là chuyện lạ với thế giới. Cuối tuần qua, đại diện thường trực nước ta tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã gửi thư cho Tổng thư ký Ban Ki-moon đề nghị lưu hành Công hàm của Bộ Ngoại giao Việt Nam gửi Bộ Ngoại giao TQ, phản đối việc TQ không chịu chấm dứt các hoạt động vi phạm chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam theo quy định của Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982, mà Việt Nam và TQ đều là thành viên.

Vì thế, việc đại diện các quốc gia tham dự Đối thoại Shangri-La phê phán trực diện hành động của TQ tại Biển Đông và yêu cầu các bên phải ứng xử hòa bình, theo luật pháp quốc tế là tất yếu. Đặc biệt, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cam kết ủng hộ Việt Nam và Philippines trong tranh chấp lãnh thổ với TQ, đồng thời khẳng định việc sử dụng vũ lực và hăm dọa hòng thay đổi hiện trạng Biển Đông là hành động không thể biện hộ. Phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel cũng cáo buộc TQ đã có các hành động “gây mất ổn định” ở Biển Đông, cảnh báo Washington “sẽ không thụ động” nếu trật tự quốc tế bị đe dọa đã khiến đại diện Bắc Kinh tại Shangri-La “đau” đến mức trưởng đoàn Vương Quán Trung (Phó tham mưu trưởng Quân đội TQ) phải “lu loa” là Mỹ và Nhật Bản đã “phối hợp” và “hỗ trợ” nhau để chỉ trích TQ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel cáo buộc Trung Quốc gây mất ổn định ở Biển Đông - Ảnh: AFP

Trên bàn hội nghị, Bắc Kinh đã bị cô lập; bên lề hội nghị còn liên tục diễn ra các cuộc gặp song phương và ba bên về vấn đề an ninh khu vực, đặc biệt là an ninh Biển Đông, đáng chú ý là hội nghị ba bên Mỹ, Nhật và Úc “bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với việc sử dụng vũ lực hay cưỡng ép hòng đơn phương thay đổi hiện trạng trên Biển Hoa Đông và Biển Đông”. Dư luận còn đặc biệt quan tâm đến cuộc tiếp xúc giữa Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh với Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera và cuộc gặp cấp cao Việt-Mỹ sáng 1/6.

Dù quốc tế tiếp tục lên án hành động sai trái của Bắc Kinh ở Biển Đông, cuối tuần qua, Chủ tịch TQ Tập Cận Bình vẫn thản nhiên cho rằng “tình hình ở khu vực này nhìn chung ổn định” và đe dọa “sẽ phản ứng theo cách cần thiết đối với các hành động khiêu khích của các nước liên quan”. Sự giả dối, lươn lẹo của nhà cầm quyền TQ vốn diễn ra nhiều lần trong thời gian qua, nhưng “giọng điệu” một chiều này ngày càng trở nên nhàm chán.

Sự thật chỉ có một, sự dối trá của TQ đã bị các nhà báo quốc tế “bóc trần” khi họ có mặt trên các tàu Cảnh sát biển Việt Nam tại Hoàng Sa từ 26 đến 31/5. Họ đã góp phần cho thế giới có thêm bằng chứng xác thực về những hành động vi phạm nghiêm trọng vùng biển Việt Nam của TQ, vi phạm Công ước quốc tế về Luật Biển năm 1982 tại khu vực quần đảo Hoàng Sa, cũng như nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng chấp pháp Việt Nam nhằm giữ vững chủ quyền, đảm bảo hòa bình tại đây.

Trở về từ Hoàng Sa, nhóm nhà báo quốc tế của tờ Viet Weekly (Hoa Kỳ), báo Asahi Shimbun và Yomiuri Shimbun (Nhật Bản), CNN đã gặp các ngư dân sống sót sau vụ tàu TQ đâm chìm tàu cá ĐNa-90152 - TS của ngư dân Đà Nẵng vào chiều 26/5. Trong bài viết của mình, phóng viên CNN McKirdy mô tả thái độ hung hăng của tàu TQ khi tàu chấp pháp Việt Nam bình tĩnh thông báo cho phía TQ là họ đang vi phạm luật pháp quốc tế. Ông viết, một tàu cảnh sát biển TQ cố gắng lao tới uy hiếp tàu CSB 8003 của lực lượng cảnh sát biển Việt Nam, nhưng không ai trên tàu tỏ ra lo lắng, trong lúc “tàu TQ sủa vào chúng tôi vài lần trước khi quay gót”.

THANH HIỀN

(Theo CNN, Reuters, AP, TTXVN, VTV)