Nỗi ám ảnh của các phi công khi bay qua bầu trời rực lửa vùng chiến sự

07/03/2026 - 14:21

PNO - Chiến sự leo thang tại Trung Đông đang đặt các phi công dân dụng một cuộc cân não đầy cam go khi phải đảm bảo an toàn cho chuyến bay.

Các cơ trưởng điều khiển máy bay chở khách chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc quyết định phải làm gì khi đối mặt với các sự cố từ xung đột quốc gia - Ảnh: The Guardian
Các cơ trưởng điều khiển máy bay chở khách chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc quyết định phải làm gì khi đối mặt với các sự cố - Ảnh: The Guardian

"Chúng tôi không phải phi công quân sự. Chúng tôi không được đào tạo để đối phó với tên lửa hay máy bay không người lái" - Tanja Harter - Chủ tịch Hiệp hội phi công châu Âu - chia sẻ.

Lời bộc bạch này lột tả thực trạng tàn khốc: những người vốn chỉ quen với việc đưa đón hành khách nay phải đối mặt với sự đe dọa của những khí tài quân sự ngay trên hành lang bay dân dụng.

Trong những tuần qua, khi các cuộc không kích giữa Israel, Mỹ và Iran bùng nổ, bầu trời Trung Đông trở thành một "ma trận" nghẹt thở. Hàng trăm tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (drone) xé toạc không gian, buộc các phi công phải đưa ra những quyết định sinh tử chỉ trong vài giây.

Một viên đạn từng xuyên thủng ghế lái của phi công Christopher Docherty khi anh đang tiếp cận Haiti. Giờ đây, bóng ma đó đang ám ảnh mọi chuyến bay qua vùng Trung Đông.

Không chỉ là nỗi lo bị bắn hạ, các phi công còn phải chiến đấu với tình trạng nhiễu loạn kỹ thuật. Hiện tượng giả mạo GPS (GPS spoofing) và phá sóng đang diễn ra thường xuyên tại khu vực Tây Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út và phía nam Ukraine.

Ông Steven Cheung King-lung - đại diện Hiệp hội Phi công Hồng Kông (Trung Quốc) - cảnh báo, khi hệ thống dẫn đường bị sai lệch, máy bay có thể vô tình đi lạc vào vùng chiến sự. Ông giải thích: "Phi công phải liên tục đối chiếu bản đồ giấy và các hệ thống dự phòng. Áp lực rất lớn".

Khi các hành lang bay qua Iran, Iraq hay Syria bị đóng cửa, máy bay buộc phải "nhồi nhét" vào những tuyến đường hẹp qua Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Azerbaijan. Thậm chí, nhiều chuyến bay từ Á sang Âu phải băng qua Afghanistan - nơi hoàn toàn không có dịch vụ kiểm soát không lưu. Tại đây, các phi công phải tự liên lạc với nhau để giữ khoảng cách, một kịch bản đầy rủi ro và mệt mỏi.

"Chúng ta đang ở đâu? Còn bao nhiêu nhiên liệu? Và phải đi đâu bây giờ?", đó là 3 câu hỏi ám ảnh Keith Tonkin, một cựu phi công của hãng Qantas, mỗi khi bầu trời đóng cửa đột ngột.

Một chuyến bay của Emirates từ Auckland đã phải quay đầu sau 8 giờ bay ròng rã vì không thể hạ cánh xuống Dubai do chiến sự tại Trung Đông. Những quyết định quay đầu hay chuyển hướng không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn là phép thử khắc nghiệt đối với sức khỏe tâm thần của tổ lái.

Hành khách có thể chỉ thấy sự chậm trễ hay giá vé tăng cao, nhưng đằng sau cánh cửa buồng lái là những người đang gồng mình để giữ sự bình tĩnh. Họ hiểu rằng, dưới tay lái của mình là sinh mạng của hàng trăm con người, trong khi bên ngoài cửa sổ, những ánh lửa chiến tranh có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Dù các hãng hàng không đã nỗ lực hỗ trợ tâm lý và kỹ thuật, nhưng chừng nào xung đột chưa dứt, mỗi chuyến bay qua vùng Trung Á vẫn sẽ là một cuộc cân não đầy cam go ngay cả đối với những phi công lành nghề nhất.

Linh La (theo Straits Times, The Guardian, The Standard)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI