Mỹ thực hiện các cuộc không kích mới vào Iran

Tổng thống Donald Trump trong một cuộc họp nội các tại Nhà Trắng hôm 27/5. Ảnh: Getty Images

Các cuộc tấn công diễn ra trong đêm nhằm vào một cơ sở quân sự tại thành phố cảng Bandar Abbas, miền nam Iran. Đây được cho là một trạm kiểm soát mặt đất đang chuẩn bị phóng máy bay không người lái thứ năm vào khu vực eo biển Hormuz.

Ngoài ra, quân đội Mỹ cũng đã đánh chặn và bắn hạ 4 máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran, mà Washington cho rằng gây đe dọa đối với lực lượng Mỹ và các tuyến hàng hải quốc tế trong khu vực.

“Những hành động này được thực hiện có tính toán, hoàn toàn mang tính phòng vệ và nhằm duy trì lệnh ngừng bắn” - quan chức Mỹ cho biết.

Các cuộc tấn công mới chưa từng được công bố trước đó và diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin từ truyền thông nhà nước Iran, về một dự thảo thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz.

Tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, ông Trump phủ nhận việc Iran và Oman sẽ cùng quản lý hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận hòa bình đang được thương lượng.

“Không ai được kiểm soát eo biển này. Đây là vùng biển quốc tế” - ông Trump tuyên bố. Ông cũng cảnh báo Oman phải “hành xử như mọi quốc gia khác”, nếu không Mỹ sẽ có biện pháp mạnh.

Nhà Trắng và Đại sứ quán Oman tại Washington chưa đưa ra bình luận về phát biểu này.

Trong khi đó, truyền thông Iran đưa tin ba vụ nổ lớn đã xảy ra gần Bandar Abbas vào rạng sáng 28/5 (theo giờ địa phương). Hệ thống phòng không của Iran được cho là đã được kích hoạt trong vài phút sau đó.

Theo truyền hình nhà nước Iran, dự thảo thỏa thuận mà Tehran đang xem xét bao gồm việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz về mức trước chiến tranh trong vòng một tháng. Đổi lại, Mỹ sẽ phải dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển Iran và giảm hiện diện quân sự trong khu vực.

Tuy nhiên, Washington đã bác bỏ thông tin này, gọi đó là “hoàn toàn bịa đặt”.

Cuộc chiến kéo dài gần ba tháng giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng, đồng thời làm giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2.

Eo biển Hormuz hiện là một trong những điểm nóng chiến lược nhất thế giới, khi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu từng đi qua tuyến hàng hải này trước chiến tranh.

Các vấn đề cốt lõi trong đàm phán hiện nay bao gồm việc kiểm soát tuyến đường biển, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran và tương lai chương trình hạt nhân của Tehran.

Iran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Tuy nhiên, Washington vẫn yêu cầu Tehran phải chấm dứt hoàn toàn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân.

“Nền tảng của mọi thỏa thuận là Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân” - Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Ebrahim Azizi – Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran – tuyên bố những lời đe dọa từ Tổng thống Trump sẽ không khiến Tehran từ bỏ quyền làm giàu uranium hay từ bỏ ảnh hưởng tại eo biển Hormuz.

“Rõ ràng ông Trump đang tìm cách thoát khỏi thế bế tắc chiến lược bằng cách luân phiên giữa đe dọa và kêu gọi đàm phán” - ông Azizi viết trên mạng xã hội X.

Theo các nguồn tin quân sự, Mỹ hiện duy trì khoảng 15.000 binh sĩ tham gia chiến dịch phong tỏa Iran, cùng hàng nghìn quân nhân đồn trú tại các căn cứ ở Qatar, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Giá dầu thế giới đã giảm hơn 5% sau khi xuất hiện thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận tại Hormuz, nhưng nhanh chóng tăng trở lại trong phiên giao dịch châu Á ngày 28/5. Giá dầu thô Mỹ có thời điểm tăng gần 2%, lên hơn 90 USD/thùng.

Giới quan sát nhận định rằng mặc dù các bên vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao, nhưng các cuộc không kích mới nhất cho thấy Mỹ và Iran vẫn còn rất xa mới đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột toàn diện.

Trọng Trí (theo Guardian, NY Post)