Bạo lực mạng đang đội lốt tự do ngôn luận

28/05/2026 - 07:50

PNO - Ngày nay, mọi việc thuộc về đời tư, bí mật cá nhân đều có thể bị đưa lên mạng xã hội. Đúng sai chưa rõ nhưng nạn nhân đã phải nhận hàng ngàn bình luận mạt sát từ cộng đồng mạng.

Đáng phẫn nộ hơn, hành vi mạt sát, làm nhục người khác trên mạng đang bị biến thành nội dung hái ra tiền. Trên Facebook, TikTok, các buổi live stream đầy rẫy những câu chuyện bóc phốt nhiều tập. Người ta chửi bới, miệt thị ngoại hình, xúc phạm nhân phẩm người khác công khai vì thù ghét cá nhân hoặc để tăng lượt xem, kiếm tương tác.

Live stream chửi bới làm nhục người khác trên mạng xã hội,  3 phụ nữ ở Huế lãnh án tù treo - ẢNH: THUẬN HÓA
Live stream chửi bới làm nhục người khác trên mạng xã hội, 3 phụ nữ ở Huế lãnh án tù treo - ẢNH: THUẬN HÓA

Sự độc hại trên không gian mạng không chỉ tồn tại ở những tiếng chửi bới thô tục mà đã tinh vi biến thành những bài phân tích mỹ miều. Nhiều tài khoản tự cho mình quyền xoi mói nhân phẩm người khác dưới danh nghĩa góc nhìn chuyên gia hay trải nghiệm sự đời. Họ mượn câu chuyện đặc thù nghề nghiệp, mượn chuyện các ngôi sao thế giới để thản nhiên đưa ra những lời suy đoán vô căn cứ, định kiến sặc mùi cực đoan. Những cái tên cụ thể bị lôi vào cuộc để minh họa cho lập luận chủ quan của người viết.

Kiểu xúc phạm này nguy hiểm ở chỗ tạo cho đám đông cảm giác người viết có kiến thức, chiều sâu và sự thấu cảm nhưng bản chất vẫn là hành vi vu khống, mạt sát danh dự cá nhân; biến đời tư và danh tiếng người khác thành thứ mồi hút người xem.

Một dạng bạo lực trên môi trường số

Nhiều nước xem hành vi xúc phạm người khác trên mạng như một dạng bạo lực trên môi trường số. Luật pháp ở nhiều quốc gia coi đây là tội phạm hình sự gây nguy hại xã hội.Singapore áp dụng luật POFMA để chủ động gỡ bỏ, dán nhãn tin giả trong vài giờ. Hàn Quốc tăng mức phạt tù đối với tội phỉ báng trên mạng sau hàng loạt vụ nghệ sĩ tự tử vì bị khủng bố bình luận. Đức phạt tới 50 triệu euro cho các nền tảng nếu chậm gỡ bỏ nội dung thù ghét.

Hậu quả của các cuộc đấu tố online là những nỗi đau có thật. Nhiều người rơi vào trầm cảm vì bị mạt sát, vu khống. Trẻ em cũng bị kéo vào cuộc mạt sát của người lớn, bị cô lập tại trường học.

Việt Nam đã có luật xử phạt đối với hành vi bôi nhọ, xúc phạm người khác. Nhưng trong nhiều trường hợp, để pháp luật can thiệp, nạn nhân phải tự nộp đơn, tự lập vi bằng để khởi kiện dân sự. Hầu hết nạn nhân chọn im lặng vì sợ làm lớn chuyện sẽ liên lụy người thân; sợ không đủ thời gian, tiền bạc để theo đuổi kiện tụng. Nắm được tâm lý đó, cộng thêm mức phạt quá thấp so với nguồn lợi từ tương tác bẩn, hành vi xúc phạm, bôi nhọ vẫn bát nháo và ngày càng trầm trọng.

Nếu người tử tế phải im lặng để tự bảo vệ còn kẻ nhục mạ người khác lại kiếm được tiền và lượt theo dõi, sự lệch chuẩn trên không gian mạng sẽ tiếp tục bị bình thường hóa.

Phạm Phước Dũng

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI