Hội chứng ám ảnh sống thọ ngày càng lan rộng

“Tôi đã bị đè bẹp bởi tất cả áp lực mà chính mình tự đặt lên bản thân'' - Jason Wood chia sẻ - Ảnh: Sarah Rice

Các chuyên gia tâm lý đang cảnh báo về sự gia tăng của một trạng thái mới được gọi là "hội chứng ám ảnh sống thọ" - khi khát vọng sống lâu biến thành nỗi lo âu cưỡng ép, gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần.

Jason Wood, 40 tuổi, sống tại bang Michigan (Mỹ), từng tin rằng kiểm soát chặt chẽ mọi khía cạnh của cơ thể là con đường duy nhất để kéo dài tuổi thọ. Anh theo dõi từng calo nạp vào, chỉ ăn thực phẩm hữu cơ hoặc chưa qua chế biến, tập thể dục 2 lần mỗi ngày, 7 ngày/tuần, đồng thời đo nhịp tim, huyết áp, mỡ cơ thể, giấc ngủ và đường huyết liên tục.

''Tôi sống dựa vào những con số đó'' - Wood nói. Cuộc sống của anh bị khóa chặt trong một lịch trình không có chỗ cho linh hoạt hay giao tiếp xã hội.

Cảm giác Wood sụp đổ đến từ một sự việc tưởng chừng rất nhỏ: một chiếc bánh pita được mang ra cùng hummus thay vì rau củ như anh đã đặt trước. ''Tôi bật khóc, run rẩy và cảm thấy mình bị đè nặng bởi chính áp lực do bản thân tạo ra'' - anh nhớ lại.

Sau khi tìm đến trị liệu tâm lý, Wood nhận ra gốc rễ vấn đề không nằm ở ăn uống hay tập luyện, mà ở nỗi sợ cái chết sâu sắc, xuất phát từ việc anh mất cha mẹ vì ung thư khi còn rất trẻ. Việc theo đuổi sống thọ, với anh, là một cách cố gắng kiểm soát điều vốn không thể kiểm soát.

Thuật ngữ ''hội chứng ám ảnh sống thọ'' được Jan Gerber - giám đốc một trung tâm phục hồi sức khỏe tâm thần tại Thụy Sĩ đưa ra sau khi ông ghi nhận ngày càng nhiều bệnh nhân có hành vi ám ảnh kéo dài tuổi thọ. Theo Gerber, tình trạng này có nhiều điểm tương đồng với chứng rối loạn ăn uống orthorexia (ám ảnh ăn uống ''sạch''), nhưng phạm vi kiểm soát rộng hơn, từ chế độ ăn, vận động cho đến mọi chỉ số sinh học.

Sự phát triển mạnh mẽ của các phòng khám trường thọ, biohacking và công nghệ theo dõi sức khỏe đã góp phần thúc đẩy xu hướng này. Thị trường toàn cầu cho các sản phẩm và dịch vụ chống lão hóa được ước tính đạt hơn 63 tỷ USD vào năm 2023 và dự báo sẽ tăng gấp nhiều lần trong thập kỷ tới.

Không chỉ giới siêu giàu hay người nổi tiếng, ngày càng nhiều người trẻ, có học vấn và điều kiện kinh tế cũng rơi vào vòng xoáy này. Mark, 26 tuổi, sống tại Hà Lan, cho biết anh từng hoảng loạn chỉ vì một ly bia hay một miếng bánh sinh nhật, dành hàng giờ lo lắng về huyết áp và gần như đánh mất đời sống xã hội.

Theo các chuyên gia, đại dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm nỗi sợ hãi về cái chết và cảm giác mất kiểm soát, trong khi mạng xã hội và văn hóa ''tối ưu hóa bản thân'' liên tục khuếch đại thông điệp rằng con người nên kiểm soát mọi thứ.

Các liệu pháp điều trị hiện nay tập trung giúp người bệnh giảm phụ thuộc vào dữ liệu, quay lại lắng nghe cơ thể một cách tự nhiên và học cách chấp nhận tính hữu hạn của cuộc sống. Với Jason Wood, việc từ bỏ các ứng dụng theo dõi sức khỏe và nới lỏng kỷ luật cá nhân là bước đi khó khăn nhưng cần thiết.

''Chấp nhận cái chết là một phần của đời sống con người đã giúp tôi nhẹ nhõm hơn. Khi có một cái tên cho tình trạng này, nhiều người sẽ nhận ra vấn đề của mình sớm hơn và tìm được sự hỗ trợ phù hợp'' - Wood chia sẻ.

Nhật Minh (theo Guardian)