Dù làm đủ mọi cách nhưng số người độc thân hoặc không sinh con ở Trung Quốc vẫn tăng

Tỷ lệ sinh của trung Quốc giảm liên tục trong những năm gần đây. Ảnh: France 24

Kết hôn nhưng không con

Năm nay 26 tuổi, Grace và chồng quyết tâm, đồng lòng không có con. Cả 2 sẵn sàng chống lại áp lực từ cha mẹ và xã hội về quan điểm phải sinh con, ngay cả khi Trung Quốc cố gắng tăng tỷ lệ sinh.

Đúng một thập kỷ kể từ khi Trung Quốc bãi bỏ chính sách một con nghiêm ngặt và thực hiện chính sách 2 con vào tháng 1/2016, quốc gia này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng trầm trọng. Dân số đã giảm trong 3 năm liên tiếp, và Liên Hợp Quốc dự đoán nó có thể giảm từ 1,4 tỷ hiện nay xuống còn 633 triệu vào năm 2100.

Trong năm 2024, chỉ có 9,54 triệu ca sinh ở Trung Quốc - bằng một nửa so với năm 2016 - và những lo ngại về dân số thu hẹp và già hóa ngày càng tăng khi các cặp vợ chồng chọn đi ngược lại các chuẩn mực truyền thống.

Nhiều người trẻ tuổi như cô Grace, người tự gọi mình và chồng là DINK - một thuật ngữ chỉ "thu nhập kép không có con". Họ đã thề không có con hoặc trì hoãn việc sinh con trong vài năm tới.

Lý do của những cặp vợ chồng này đưa ra là chi phí nuôi dạy con cái quá cao.

Grace nói rằng cô và chồng cần có thu nhập tốt và "một số khoản tiết kiệm" trước khi bắt đầu một gia đình. "Nếu không có những điều kiện này, tôi thậm chí sẽ không cân nhắc việc có con", người sáng tạo nội dung nói thêm.

Thuật ngữ "DINK" đã lan truyền trên các phương tiện truyền thông xã hội Trung Quốc gần đây và hashtag của nó đã nhận được hơn 731 triệu lượt xem, làm dấy lên nhiều quan điểm khác nhau về chủ đề này.

"Nếu tôi công khai rộng rãi sự thật rằng tôi là một DINK và nói về cuộc sống của tôi thoải mái như thế nào, chắc chắn sẽ có nhiều người không hài lòng về điều đó", Grace nói thêm.

Những nỗi lo vô định về tương lai

Các nhà chức trách Trung Quốc đã triển khai các biện pháp khuyến khích sinh sản bằng những cam kết hỗ trợ chăm sóc trẻ em nhiều hơn, bao gồm trợ cấp cho phụ huynh lên tới 500 USD mỗi năm cho mỗi trẻ em dưới ba tuổi. Hay mới đây là áp thuế cao đối với những sản phẩm kế hoạch hóa gia đình như bao cao su, thuốc tránh thai...

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết Trung Quốc vẫn phải đối mặt với những trở ngại đáng kể trong việc tăng tỷ lệ sinh. "Số lượng người chọn không kết hôn hoặc không sinh con đang tăng lên, và ý định sinh sản của thế hệ trẻ rất ít", ông He Yafu, một nhà nhân khẩu học độc lập của Trung Quốc, nói.

"Chính sách một con về cơ bản đã định hình lại các chuẩn mực gia đình và lối sống của mọi người, bởi vì nhiều người, đặc biệt là thế hệ một con, đã quen và thường thích quy mô gia đình nhỏ hơn", Phó giáo sư Pan Wang từ Đại học New South Wales của Úc cho biết.

Chi phí sinh hoạt tăng cao ở Trung Quốc và lạm phát cũng tiếp tục cản trở việc sinh con. Wang Zibo, 29 tuổi, cư dân Bắc Kinh, cho biết anh và vợ đã quyết định đợi "kinh tế ổn định" trước khi họ có con, mặc dù anh nói rằng anh đang ở trong tình trạng tài chính "khá tốt".

"Nhìn vào mọi thứ ở Trung Quốc ngay bây giờ, lý do chính tại sao các cặp vợ chồng trẻ không có con vẫn là lo lắng về kinh tế, và sự bấp bênh về tương lai" - anh nói.

Những người trẻ tuổi ở Bắc Kinh nói rằng việc đánh thuế các biện pháp tránh thai sẽ không giải quyết được các vấn đề gốc rễ mà họ cho là đang ngăn cản mọi người có con - Ảnh: France 24

Trung Quốc vẫn đang phải vật lộn để duy trì sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ sau đại dịch, trong khi nhiều nhân viên làm việc nhiều giờ dưới văn hóa "996" mệt mỏi - 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày một tuần. "Mọi người đã quá bận rộn với công việc... Đối với một số người, thậm chí rất khó tìm thời gian để nghỉ ngơi chứ nói gì đến suy nghĩ về việc bắt đầu một gia đình", Wang nói thêm.

Theo Wang, ngay cả việc có một đứa con cũng là một trách nhiệm lớn. Anh kể lại câu chuyện về một người bạn đã sinh con ngay sau khi kết hôn.

"Anh ấy liên tục nói với tôi... Bạn không chỉ không có thời gian mà bạn tiêu hết tiền của mình cho đứa trẻ, bạn còn đánh mất chính mình trong thời gian này".

"Người giàu quá giàu, và người nghèo vẫn nghèo... và mọi người thiếu tự tin vào tương lai của họ, vì vậy họ có thể không muốn có con" - Xu Wanting một giáo viên 33 tuổi lo ngại.

Nhà nhân khẩu học He Yafu cho biết nếu tỷ lệ sinh khoảng 1,0 của Trung Quốc kéo dài trong dài hạn, hậu quả rõ ràng nhất sẽ là quy mô dân số tiếp tục giảm và già hóa dân số nhanh chóng.

"Điều này sẽ làm tăng gánh nặng chăm sóc người cao tuổi trong tương lai, làm suy yếu sức mạnh quốc gia tổng thể của Trung Quốc và cản trở sự phát triển kinh tế", ông nói thêm.

Thảo Nguyễn (theo SCMP)