Ca sĩ Giao Linh: từ nhân viên soát vé đến giọng hát sầu muộn đi cùng năm tháng

Ca sĩ Giao Linh trong chương trình Chân dung cuộc tình lên sóng vào năm 2023

Những nỗi buồn đẹp qua tiếng hát của Giao Linh

Hơn nửa thế kỷ, âm nhạc Việt Nam chứng kiến những lần thay cũ đổi mới liên tục. Nhưng có những giọng hát vẫn đi cùng năm tháng trong lòng người hâm mộ. Ca sĩ Giao Linh là một trong những tên tuổi đó.

Vài năm gần đây, Giao Linh ít xuất hiện, nhưng trên các diễn đàn yêu âm nhạc, những nhạc phẩm bà từng thể hiện đều được chia sẻ đều đặn. Nhiều người xem đây là một phần ký ức khó thể tách rời trong cuộc đời họ.

Ca sĩ Giao Linh thời trẻ gây ấn tượng với mái tóc ngắn đặc trưng

Nhắc đến nữ ca sĩ gạo cội, danh xưng “nữ hoàng sầu muộn” gần như không ai có thể quên. Bởi giọng hát của Giao Linh khiến khán giả nhiều thế hệ xao xuyến bởi nét trầm buồn, nức nở đặc trưng. Nhưng những nỗi buồn không khiến người nghe đau khổ, bi luỵ; chỉ như một nỗi niềm day dứt âm thầm len lỏi trong tim.

Có lẽ điều này đã khiến nhiều ca khúc qua tiếng hát của bà vẫn ở lại trong lòng công chúng mặc cho năm tháng qua đi như: Mưa đêm tỉnh nhỏ, Màu tím Pensee, Tâm sự với anh, Sầu tím thiệp hồng, Đường tình đôi ngả, Người yêu cô đơn, Đồi thông hai mộ… Một sáng tác khác với chủ đề tình mẫu tử của nhạc sĩ Y Vân - Lòng mẹ cũng góp phần tạo nên tên tuổi của ca sĩ Giao Linh. Chất giọng nức nở của bà đã khắc hoạ cảm xúc cho ca khúc này trọn vẹn.

Giao Linh thể hiện thành công nhiều ca khúc nói về nỗi buồn trong tình yêu

Giao Linh chỉ là nghệ danh, mang ý nghĩa hai tâm hồn giao nhau. Một người bạn của bà đưa ra gợi ý này trong chuyến đi Đà Lạt vào mấy chục năm trước, khi Giao Linh bày tỏ mong ước đi theo con đường ca hát. Nghệ danh này được gửi gắm niềm tin sẽ mang đến may mắn cho bà khi bước lên sân khấu.

Giao Linh từng là nhân viên soát vé cho hãng hàng không thời bấy giờ. Bà lớn lên trong gia đình nghèo gồm 7 anh chị em và không ai theo nghệ thuật. Dẫu vậy, từ nhỏ Giao Linh đã sớm bộc lộ niềm đam mê với ca hát. Dù cha cấm đoán bởi quan niệm xướng ca vô loài, nhưng bà được mẹ ủng hộ, lén đưa đi học nhạc.

Trong một lần tham dự chương trình văn nghệ, bà được nhạc sĩ Thu Hồ chú ý bởi giọng hát đặc biệt. Năm 1965, Giao Linh được đưa đến gặp nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, nhưng ban đầu ông không dự cảm được gì về con đường trở thành nghệ sĩ của bà, bởi vóc dáng nhỏ bé, lại ít nói. Nhưng sau đó, không để người bạn của mình thất vọng, ông vẫn cho Giao Linh cơ hội vào phòng thu.

Ca sĩ Giao Linh và nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông lúc sinh thời

Thật bất ngờ, cô gái ấy đã cất giọng hát khoẻ khoắn, ngân nga làn hơi dịu dàng chinh phục mọi người. Cuộc đời Giao Linh bước sang trang mới. Bà được ký hợp đồng với hãng đĩa Continental. Thời điểm đó, lương của một nhân viên soát vé hàng không chỉ khoảng 4.600 đồng/tháng. Nhưng khi ký hợp đồng, Giao Linh đã nhận ngay 150.000 đồng.

Có giọng hát trời phú, nhưng Giao Linh vẫn phải học tập thêm về nhạc lý, rèn luyện kỹ năng ca hát. Trong lần đưa tiễn nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, Giao Linh cho biết riêng bà và thế hệ của bà trưởng thành, làm nghề vững vàng nhờ có những người thầy rất khó tính.

Giao Linh nổi tiếng nhanh chóng được ví như có đôi hài bảy dặm

Bà kể ngày trước do không có điều kiện thu âm kỹ thuật số như hiện nay, nên mỗi bài hát phải tập luyện rất kỹ trước khi thu âm. Khi thu cứ hát sai, hát chưa ổn phải thu lại hoàn toàn chứ không được chỉnh sửa từng đoạn như hiện nay. Có lần, Giao Linh phải thu âm một bài hát đến 48 lần mới đạt yêu cầu của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông.

Ngay sau khi ký hợp đồng với hãng đĩa, Giao Linh nổi tiếng chỉ sau 3 tháng. Chính bà và nhiều nhạc sĩ cũng nhìn nhận đây là ca sĩ có đôi hài bảy dặm. Tại đây, bà được chọn thể hiện nhiều ca khúc nổi tiếng, nhanh chóng được yêu thích như: Màu tím Pensee, Không bao giờ quên anh, Mùa sao sáng…

Giao Linh nói bà được trời phú cho chất giọng buồn đặc trưng. Vì thế bài nào mang tâm sự buồn bà hát thường nổi tiếng nhanh chóng. Còn ca khúc nào vui, bà hát nghe cũng man mác buồn. Trong thời gian này, bà cũng đi học cổ nhạc theo yêu cầu của thầy. Nhưng mối duyên lớn hơn của Giao Linh vẫn nằm ở âm nhạc.

Nhờ chất giọng trầm buồn đặc trưng, tiếng hát của Giao Linh là bản độc nhất khó thể bắt chước trong làng nhạc Việt

Theo bà, ngoài học nghề hát, khoảng thời gian này còn dạy cho bà quan điểm sống, làm nghề suốt mấy chục năm qua: nhẫn nhịn, không ganh đua, hơn thua với bất kỳ ai, không chiêu trò để thu hút sự chú ý của khán giả. Với một ca sĩ, nghệ sĩ một ngày còn đi hát phải hết lòng hết dạ với âm nhạc, khán giả. Nhờ những năm tháng này, bà như được chắp đôi cánh vững chắc để tiếp tục phát triển sự nghiệp.

Năm 1982, Giao Linh sang Canada để đoàn tụ gia đình, sau đó chuyển đến sống tại California, Mỹ. Tại đây, bà tiếp tục có nhiều sản phẩm được khán giả đón nhận, trong đó có cuốn băng mang tên Đôi mắt người xưa, thu âm chung với ca sĩ Tuấn Vũ. Băng này bán được hàng chục ngàn bản ngay từ lần đầu ra mắt.

Album Đôi mắt người xưa của Giao Linh và Tuấn Vũ đã bán hàng chục ngàn bản ngay khi ra mắt lần đầu tiên

Trong sự nghiệp của Giao Linh, số lượng băng đĩa bà ghi âm, thu hình trong nước và cả hải ngoại đếm không xuể; được xem là một trong những ca sĩ tân nhạc Việt Nam có sự nghiệp đồ sộ. Giao Linh cũng trở thành hình mẫu cho nhiều ca sĩ sau này học hỏi. Sau thời gian dài định cư ở nước ngoài, Giao Linh về Việt Nam sống, hoạt động nhiều hơn.

Bà trở thành giám khảo cho nhiều sân chơi về nhạc bolero: Solo cùng bolero, Tình bolero, Thần tượng bolero, Hãy nghe tôi hát… Trên ghế giám khảo, Giao Linh luôn thể hiện là bậc tiền bối dẫn dắt đàn em nhẹ nhàng, tình cảm. Đặc biệt, giọng hát của bà sau này vẫn khiến nhiều người nể phục khi giữ được phong độ tốt, nhờ vẫn duy trì thói quen tập luyện đều đặn, giữ kỷ luật.

Giao Linh đón hạnh phúc muộn trong hôn nhân

Nữ ca sĩ nói với âm nhạc bà may mắn khi thành công sớm, thuận lợi. Tuy nhiên trong hôn nhân, bà như đoá hoa nở muộn. Ở tuổi 37, khi hầu hết bạn bè, đồng nghiệp cùng trang lứa đã yên bề gia thất, Giao Linh mới kết hôn.

Thời trẻ, bà cũng từng trải qua vài mối tình, nhưng chưa nghĩ đến chuyện hôn nhân do còn nặng gánh gia đình, lo cho các em có cuộc sống ổn định. “Tôi luôn lo nghĩ làm sao để các em nên người trước đã. Lỡ gặp người nào không thông cảm cho hoàn cảnh, rồi lại chia tay khi đã có con cái, làm sao mình chịu nổi?” - Giao Linh từng chia sẻ.

Giao Linh và chồng - ông James Võ (tên thật Võ Văn Sang, sinh năm 1942)

Bà gặp chồng ông James Võ từ năm 17 tuổi. Nhưng mãi đến 20 năm sau, họ mới nên duyên vợ chồng. Giao Linh kể họ từng gặp nhau trong một nhóm bạn. Ông James Võ thích bà nhưng không tỏ tình, vì thời điểm này nữ ca sĩ cũng có nhiều người theo đuổi. Còn bà thì e ngại do nhiều người cho biết ông đã trải qua nhiều đời vợ.

10 năm sau đó, họ mới gặp lại nhau trên đất Mỹ. Lúc này, ông đã qua 3 đời vợ, có 6 người con riêng. Giao Linh quan niệm tình yêu có thể không hoàn hảo như mong muốn, nhưng hãy cố gắng giữ sao cho đẹp nhất. Vì thế, bà mở lòng, yêu thương các con riêng của ông như con ruột, với quan niệm đặt lòng vị tha, sự bao dung lên hàng đầu.

Chồng chăm chút cho ca sĩ Giao Linh khi đi hát

Giao Linh yên tâm tập trung cho sự nghiệp nhờ có chồng hỗ trợ. Sau này, ông theo sát hỗ trợ bà trong nhiều việc, từ góp ý bài hát, tư vấn mặc áo dài, làm trợ lý. Chồng của nữ ca sĩ còn tự tay tìm mua phấn, son cho bà. Ông James Võ cũng là người nhận định, đưa ra gợi ý để vợ kết hợp cùng ca sĩ Tuấn Vũ, trong album rất thành công Đôi mắt người xưa.

Sau này, cả hai sống trong một căn chung cư tại TPHCM. Khi về Mỹ, họ sẽ lần lượt ở nhà của các con. Chính các con cũng động viên bà về nước hoạt động để vơi nỗi nhớ nghề tuổi xế chiều. Khi sức khoẻ Giao Linh bị ảnh hưởng do những trận bệnh, ông xã càng thường xuyên túc trực bên cạnh bà.

Khi đã lớn tuổi, ca sĩ Giao Linh vẫn miệt mài gắn bó với sân khấu

Bà vẫn siêng đi hát khi tuổi đã lớn, nhưng những năm sau này do ảnh hưởng của chứng nhồi máu cơ tim, nên bà phải giảm tần suất lại. Đến tháng 9/2021, nỗi đau ập đến trong cuộc đời ca sĩ Giao Linh khi ông James Võ đột ngột qua đời, chỉ ít ngày sau khi mừng tuổi mới của vợ.

Sau biến cố này, cuộc sống của bà cũng bị ảnh hưởng khá nhiều. Bà mất một khoảng thời gian để tìm lại sự cân bằng. Bởi trước khi đi đâu, làm gì, Giao Linh cũng có chồng hỗ trợ, nay bà phải tự làm mọi việc. Nhưng bà cũng hiểu sự chia ly này là tất yếu, và chỉ khi “mình biết thương mình”, thì mới có thể bước tiếp đoạn đường còn lại.

Thành Lâm