Vô số câu chuyện về những người tuyệt vọng vì người thân không được chữa trị, và số ca tử vong tăng mạnh sau khi hệ thống bệnh viện chạm điểm cực hạn khiến đất nước chìm trong nỗi tang thương.

Dù vậy, dường như thảm họa này đã được cảnh báo và lẽ ra phải dễ dàng tránh được. Có ba yếu tố chính đằng sau những gì đã xảy ra: phản ứng của chính phủ, hành vi của công chúng và các biến thể.

Cuộc sống tại Mumbai vẫn diễn ra bình thường vì không có yêu cầu phong tỏa, dù dịch bệnh đang lan rộng

Những người ủng hộ đảng cầm quyền Bharatiya Janata của Thủ tướng Narendra Modi tuần hành vào đầu tháng 4/2021, hầu như không có biện pháp giãn cách và đeo khẩu trang

Đầu tiên, có phản ứng chậm hơn với làn sóng thứ hai. Khi đại dịch lần đầu tiên diễn ra vào năm ngoái, Ấn Độ đã hành động nhanh chóng, áp đặt một trong những cuộc phong tỏa nghiêm ngặt nhất trên thế giới.

Các biện pháp này đã buộc hàng triệu người lao động phải đi bộ một quãng đường dài về quê hương và làng mạc của họ. Vết sẹo kinh tế từ đó in sâu và khiến chính quyền các bang trên khắp Ấn Độ hạn chế triển khai các phương pháp tương tự để kiểm soát sự lây lan mới.

Trong truyền thuyết Ấn Độ, thần Vishnu chiến đấu với quỷ dữ để bảo vệ mật hoa bất tử. Địa điểm giao thoa của 3 dòng sông ở Ấn Độ - Triveni Sangam - là một trong những nơi mà mật hoa bất tử rơi xuống.

Những người sùng đạo Hindu ngâm mình trên sông Hằng trong lễ Shahi Snan tại "Kumbh Mela", ở Haridwar, Ấn Độ, ngày 14/4

Bất chấp sự gia tăng ca nhiễm COVID-19, đám đông vẫn được phép tụ tập để tham gia Kumbh Mela ở Haridwar, Ấn Độ

Thứ hai, làn sóng COVID-19 mới ở Ấn Độ trùng với tháng lễ Ramzan cũng như lễ Haridwar Kumbh Mela. Đối với một xã hội tôn giáo sâu sắc, các tiêu chuẩn thế tục về sức khỏe và an toàn công cộng dường như bị xem nhẹ.

Như tòa án tối cao Bombay đã lưu ý vào giữa tháng 4: “Trong khi tôn giáo của tất cả các thành phần trong xã hội phải được tôn trọng, quyền sống và sức khỏe của công chúng nói chung không thể bị hy sinh cho quyền được tổ chức lễ hội".

Thành phố Prayagraj - nơi diễn ra lễ hội - là địa điểm giao thoa của 3 con sông lớn: sông Hằng, Yamuna và Saraswati

Ngoài ngâm mình, nhiều người tham gia lễ hội còn uống nước sông hoặc đóng chai mang về

Nhiều chuyên gia y tế đã cảnh báo Kumbh Mela có thể biến thành một sự kiện "siêu lây lan", nhưng chính quyền địa phương và người dân đã phớt lờ các cảnh báo

Trong khi các cuộc tụ tập đông người và ý thức tự chống dịch kém được cho là nguyên nhân kích thích sự gia tăng, thì sự xuất hiện các biến thể lây nhiễm mạnh hơn càng thổi bùng ngọn lửa chết chóc.

Tháng 3/2021, biến thể lần đầu xuất hiện tại Anh được tìm thấy trong 80% mẫu xét nghiệm ở Punjab, trong khi chủng đột biến kép của Ấn Độ - tên chính thức là B1617, được tìm thấy trong hơn một nửa số mẫu ở Maharashtra.

Dù vậy nhìn chung, khả năng giải mã trình tự gen virus ở Ấn Độ còn thấp và chính phủ chỉ có thể đáp ứng 20% ​​mục tiêu của mình.

Nhân viên bệnh viện Ấn Độ sửa chữa trạm tiếp oxy sau khi một vụ rò rỉ làm 22 bệnh nhân COVID-19 ở Nashik, Ấn Độ thiệt mạng

Bình oxy rỗng được trả lại từ bệnh viện lấp đầy một trung tâm nạp oxy ở Bangalore

Mọi người chờ nạp đầy bình oxy y tế tại một trạm sạc ở ngoại ô Prayagraj, Ấn Độ ngày 23/4

Người dân chờ tiêm vắc-xin COVID-19 bên ngoài trung tâm tiêm chủng ở Mumbai, Ấn Độ, hôm 24/4

Thông báo thiếu vắc-xin đã là một cảnh tượng phổ biến ở các thành phố lớn của Ấn Độ

Khí oxy đã trở nên khan hiếm đến mức một số bệnh viện ở thủ đô New Delhi đã cạn kiệt hoàn toàn, dẫn đến việc bệnh nhân dần chết ngạt. New Delhi phải hỏa táng nhiều thi thể nạn nhân COVID-19 đến nỗi các nhà chức trách bắt đầu chặt cây trong các công viên thành phố để lấy củi thiêu xác.

Một người đàn ông mặc đồ bảo hộ đào đất để chôn xác người chết vì COVID-19 ở Gauhati, Ấn Độ hôm 25/4

Một khu đất đã được chuyển thành địa điểm hỏa táng để hỏa thiêu hàng loạt nạn nhân COVID-19, ở New Delhi, Ấn Độ

Thân nhân của một người đã chết vì COVID-19 ngất xỉu trong khi đợi lò hỏa táng ở Jammu, Ấn Độ

Các thành viên gia đình của một nạn nhân COVID-19 chuẩn bị giàn hỏa táng. Hầu như tất cả họ đều đã nhiễm bệnh

Tại các khu mai táng bên ngoài thành phố như New Delhi, xe cứu thương nối đuôi nhau xếp hàng để đưa người chết đi hỏa táng. Các khu chôn cất đang dần cạn kiệt ở nhiều thành phố khi những giàn hỏa táng rực sáng trong đêm.

Quốc gia gần 1,4 tỷ dân này lập kỷ lục toàn cầu về số ca nhiễm mới hàng ngày trong ngày thứ năm liên tiếp vào thứ Hai 26/4, với tổng số ca tử vong lên đến 195.123 người.

Xác chết của những bệnh nhân COVID-19 xếp dài tại một lò hỏa táng, ở New Delhi, Ấn Độ

Người thân và công nhân mặc đồ bảo hộ chôn thi thể một người chết do COVID-19 ở Gauhati, Ấn Độ

Một phụ nữ được người thân an ủi trong lễ hỏa táng hàng loạt nạn nhân COVID-19, ở New Delhi, Ấn Độ

Nhu cầu hỏa táng nhiều đến nỗi một số địa phương phải chặt cây trong công viên để thiêu xác

Những công chịu trách nhiệm mang xác chết đi hỏa táng, mệt mỏi ngồi trên bậc sau của xe cấp cứu bên ngoài một khu vực hỏa táng, ở New Delhi

Những lò hỏa táng chật chội phản ánh sự sụp đổ của hệ thống chăm sóc sức khỏe vốn đã mỏng manh của Ấn Độ. 

Nhưng bất chấp sự lây nhiễm gia tăng, các nhà lãnh đạo Ấn Độ từ chối áp dụng lệnh phong tỏa diên rộng, và thậm chí có nơi còn chuẩn bị cho những lễ hội tiếp theo.

Dự kiến hàng trăm ngàn người hành hương sẽ đến thăm đền thờ trong hang động Amarnath, nằm ở độ cao 3.880m trên dãy Himalaya

Chính quyền địa phương ở Kashmir do Ấn Độ quản lý đang dự tính thiết lập những nơi trú ẩn tạm thời và cơ sở vật chất cho 600.000 người theo đạo Hindu trong cuộc hành hương Amarnath hàng năm

Chính quyền vùng Kashmir, Ấn Độ, lên kế hoạch chuẩn bị nơi lưu trú cho 600.000 tín đồ Hindu tham gia lễ hành hương Amarnath từ ngày 28/6 đến 22/8. Ngôi đền thiêng Amarnath, nằm trên độ cao 3.880m so với mực nước biển, mỗi năm vẫn đón hàng trăm ngàn tín đồ Hindu. Từ đó, các chuyên gia lo ngại thảm kịch sẽ tiếp diễn và trầm trọng hơn.

Linh La (Tổng hợp)