Người phụ nữ sống lề đường 16 năm kêu cứu

Do bị anh trai lấy căn nhà thừa kế nên bà quý phải ra đường mưu sinh. Suốt 16 năm ròng, bà kêu cứu đòi lại công bằng cho mình nhưng không có kết quả. Hiện cuộc sống của bà quý hết sức khốn cùng.

Ngày 31/8, báo Phụ Nữ tiếp nhận đơn kêu cứu của bà Trần Thị Quý (SN 1963, ngụ P.Đông Hưng Thuận, Q.12, TP.HCM) về việc bị anh ruột chiếm căn nhà do cha mẹ để lại, khiến 16 năm qua bà phải sống ngoài đường.

Theo trình bày của bà Quý, năm anh em bà sống chung với bố mẹ trong căn nhà mặt tiền diện tích 124,6m2 trên đường Nguyễn Văn Quá (KP.1, P.Đông Hưng Thuận, Q.12). Về sau các anh em bà lập gia đình và ở riêng, chỉ còn bà ở lại phụng dưỡng cha mẹ già. Đến năm 1988, cha mẹ bà Quý lần lượt qua đời, để lại căn nhà cho bà đứng tên làm chủ hộ.

Sau đó , đột nhiên anh trai bà là ông Trần Văn H. (SN 1960) về xin bảo lãnh cho nhập hộ khẩu vào sống chung, bà Quý đồng ý: “Lúc trước ông H. trốn nghĩa vụ quân sự, đi tỉnh khác sống, nên bị cắt hộ khẩu. Tôi nghĩ có anh em sống gần gũi với nhau là điều hạnh phúc nên đồng ý”.

Bà Quý trình bày sự việc với phóng viên

Theo lời kể của bà Quý, khi gia đình anh trai về sống chung nhà thì xảy ra mâu thuẫn. Do công việc mưu sinh, bà Quý và chồng thường ở ngoài đường, rất ít khi về nhà. Tuy nhiên, cứ mỗi lần về nhà, chị dâu (vợ ông H.) lại tìm cách chửi bới, gây khó dễ. Người chị này còn đối xử không tốt với hai con trai của bà Quý nên bà chán nản.

Đến năm 2013, cảm thấy không thể ở cùng chị dâu, bà Quý dọn ra ngoài sinh sống. Sống lây lất ngoài đường hai năm, bà Quý muốn quay về lại căn nhà mình đứng tên chủ hộ, nhưng ông H. không cho bà vào nhà. Bà đã nhờ chính quyền địa phương can thiệp, nhưng nhiều lần khiếu nại vẫn không có kết quả.

Bà Quý làm đơn kiện “chia tài sản chung” ra TAND Q.12. Sau nhiều ngày thấp thỏm chờ đợi, bà Quý vui mừng nhận được quyết định xét xử của tòa án. Tuy nhiên, ngay sau đó, tòa quyết định đình chỉ vụ án. Bà Quý cho biết: “Khi tôi đến dự xét xử thì phiên tòa không diễn ra như dự định. Ông thẩm phán gọi tôi vào phòng và bảo tôi ký vào đơn bãi nại thì sẽ được 6m2 đất trong ngôi nhà. Khi tôi hỏi vị trí đất ở đâu thì ông thẩm phán cho biết là phần đất tôi được chia nằm ở phía sau gần nhà vệ sinh. Khi được chia đất phải bỏ tiền mua lối đi riêng… Thấy việc chia như vậy là bất công nên tôi không đồng ý ký vào đơn bãi nại. Liền sau đó thẩm phán lại ra quyết định đình chỉ vụ án”.

Bà Quý kháng cáo lên TAND TP.HCM. Tuy nhiên, 10 ngày sau bà nhận được thông báo với nội dung, tòa phúc thẩm đồng ý với quyết định đình chỉ vụ án của TAND Q.12 vì thời hiệu khởi kiện đã hết. Được biết, sau phán quyết của tòa án (năm 2009) ông H. đã đến UBND Q.12 đăng ký và được cấ p giấy chứng nhận quyền sử dụng đất căn nhà nói trên. Bà Quý tiếp tục gửi đơn đến nhiều cơ quan chức năng để xin cứu xét.

Tuy nhiên, từ đó đến nay vụ việc của bà vẫn chưa có hồi âm. Theo luật sư Trần Minh Hùng (Trưởng văn phòng luật sư Gia Đình - Đoàn Luật sư TP.HCM), điều 645 Bộ luật Dân sự quy định thời hiệu khởi kiện để yêu cầu chia tài sản thừa kế là 10 năm. Như vậy, cha mẹ bà Quý chết năm 1998 mà hơn 10 năm sau bà Quý mới đi kiện là đã hết thời hiệu khởi kiện về thừa kế.

Tuy nhiên, trong đơn kiện bà Quý không kiện về chia thừa kế mà kiện chia tài sản chung, nên việc tòa án đình chỉ vụ án vì hết thời hiệu khởi kiện là không có cơ sở. “Tại điểm 2.4 điều 2 mục I Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng thẩm phán TANDTC thì “trường hợp hết thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế nêu trên nhưng nếu đáp ứng được các điều kiện theo quy định tại nghị quyết thì di sản đó sẽ trở thành tài sản chung của các đồng thừa kế”.

Như vậy, nếu bà Quý đủ điều kiện chia tài sản chung được quy định tại Nghị quyết số 02 và khởi kiện chia tài sản chung thì tòa án phải giải quyết theo quy định. Chỉ có thời hiệu khởi kiện để yêu cầu chia di sản thừa kế chứ không có thời hiệu yêu cầu chia tài sản chung”, luật sư Hùng cho hay.

Cũng theo luật sư Hùng, việc UBND Q.12 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H. là trái quy định của pháp luật, xâm hại đến lợi ích của các đồng thừa kế. Bà Quý có quyền làm đơn yêu cầu UBND Q.12 thu hồi và hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vì nhà đất trên là do cha mẹ để lại chưa chia, ông H. không có quyền xin giấy chứng nhận khi chưa làm thủ tục thừa kế và chưa được các bên thừa kế đồng ý.

Sơn Vinh