Xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược là 'mua bảo hiểm' cho nền kinh tế

Đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy - Ảnh: T.P

Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội, đại biểu Lê Hồng Hà (Hà Nội), thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam nhận định, diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông.

“Thị trường cực kỳ bất định và khó đoán”- đại biểu nói và khẳng định việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về thuế dầu và nhiên liệu bay là "hết sức cần thiết và kịp thời" để tháo gỡ khó khăn và ổn định kinh tế vĩ mô.

Nêu kiến nghị cụ thể, đại biểu đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định tổ chức thực hiện, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và kịp thời trước các tình huống thực tế, bao gồm quyền kéo dài hiệu lực của nghị quyết dựa trên diễn biến phức tạp của thị trường và căng thẳng khu vực.

Ông lưu ý, thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, Chính phủ có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong việc điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Đặng Ngọc Huy (tỉnh Quảng Ngãi) e ngại, diễn biến phức tạp, khó lường của giá xăng dầu có thể ảnh hưởng đến thành quả tăng trưởng.

Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu “mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030”. Thế nhưng, theo đại biểu Đặng Ngọc Huy, nhìn vào thực tại, chúng ta đang đối mặt với một khoảng cách đáng báo động. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, cũng chỉ có tối đa 30 ngày.

“Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới bằng một chiếc bình nhiên liệu đang ở trong tình trạng như vậy” - ông nói và cho rằng khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược.

Đại biểu đề nghị có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập bởi “không thể chờ đến khi khát mới bắt đầu đào giếng” - ông Huy nói.

Vị đại biểu ví xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế.

Ông đồng tình với định hướng tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày được nêu trong báo cáo 186 của Chính phủ. Để mục tiêu lượng xăng dầu dự trữ đủ sử dụng 90 ngày “không nằm lại trên giấy”, đại biểu kiến nghị Chính phủ thực hiện ba giải pháp đột phá.

Một là quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập.

Hai là ban hành lộ trình cụ thể năm 2028 phải đạt mục tiêu nguồn dự trữ đủ sử dụng trong 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày.

Ba là khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.

Đồng quan điểm trên, đại biểu Hồ Sỹ Hùng (TP Hà Nội) kiến nghị, phải tăng cường quỹ để định hướng cho biến động sau này. Đồng thời làm rõ, điều hành quỹ nhằm giải quyết mục tiêu nào, cho người dân, cho doanh nghiệp hay là cho các thị trường.

Minh Quang