Chứng rối loạn giấc ngủ bòn rút sức khỏe người trẻ

Đêm đến phải uống thuốc ngủ

Nghe bác sĩ nói con gái 10 tuổi bị chứng rối loạn giấc ngủ nặng, chị N.T.Q. (55 tuổi, ở xã Yên Trung, tỉnh Nghệ An) không khỏi lo lắng. Theo chị Q., con gái bị mất ngủ, giảm tập trung, trí nhớ kém đã nhiều năm. Tuy nhiên, gia đình chỉ nghĩ do con bị áp lực học tập nên chủ yếu hạn chế bé sử dụng điện thoại, xem ti vi và mua thực phẩm chức năng bổ sung cho con.

Chỉ đến khi tình trạng của con ngày càng nghiêm trọng, nhiều đêm thức trắng, kết quả học tập sa sút, chị mới đưa bé đến Bệnh viện Tâm thần Nghệ An thăm khám.

Chị N.T.Q. (tỉnh Nghệ An) đưa con gái đến bệnh viện thăm khám sau nhiều năm mất ngủ, trí nhớ giảm sút

Còn bà L.T.T. (75 tuổi, xã Hợp Minh, tỉnh Nghệ An) chưa bao giờ nghĩ vì căn bệnh mất ngủ, bà lại phải nhập viện tâm thần điều trị. Bà T. nhớ lại, gần 2 năm trước, dường như bà chưa từng được ngủ một giấc trọn vẹn. Dù đã thử nhiều cách như đi ngủ sớm, tự mua thuốc ngủ uống, nhưng tình trạng vẫn không cải thiện.

“Cứ nằm được 1, 2 tiếng là tôi tỉnh, rồi trằn trọc đến sáng. Lúc nào tỉnh dậy tôi cũng thấy bồn chồn, lo lắng, bất an. Có hôm tôi uống liền 2 viên thuốc ngủ mà vẫn không ngủ được” - bà T. kể. Thức trắng khiến cho sức khỏe bà ngày càng suy giảm. Thấy vậy, người con trai của bà đã đưa bà đến phòng khám chuyên khoa giấc ngủ của Bệnh viện Tâm thần Nghệ An để kiểm tra. Sau đó, bà được các bác sĩ tư vấn, điều trị.

Ở tuổi 60, bà N.T.L. từng trải qua thời gian dài mất ngủ, giấc ngủ chập chờn khiến cơ thể mệt mỏi, dễ cáu gắt và luôn trong trạng thái lo lắng. Trước đó, bà đã thử nhiều loại trà và thực phẩm chức năng nhưng không hiệu quả. Sau khi đến bệnh viện thăm khám, được bác sĩ tư vấn và điều trị theo phác đồ bằng việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt kết hợp thuốc bổ trợ, tình trạng của bà đã cải thiện rõ rệt.

Theo các bác sĩ, rối loạn giấc ngủ không chỉ là việc khó ngủ hay tỉnh giấc giữa đêm, mà là một rối loạn y khoa có thể kéo dài từ ngắn hạn đến mạn tính. Khi giấc ngủ bị gián đoạn, cơ thể mất đi thời gian phục hồi cần thiết, khiến não bộ suy giảm chức năng, nên người bệnh thường xuyên mệt mỏi, giảm trí nhớ và mất tập trung. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài còn gây áp lực lên hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ cao huyết áp.

Đáng lo hơn, mất ngủ mạn tính có thể dẫn đến trầm cảm và các rối loạn tâm thần. Người bệnh căng thẳng, lo âu tích tụ kéo dài dễ rơi vào trạng thái rối loạn tâm lý phức tạp.

Thực tế, các bác sĩ ghi nhận số người đến khám vì rối loạn giấc ngủ đang gia tăng ở nhiều nhóm tuổi, từ trẻ em, người lao động đến người cao tuổi. Tuy nhiên, không ít trường hợp chỉ tìm đến bệnh viện khi tình trạng đã kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Bệnh dễ gặp nhưng thường bị xem nhẹ

Bác sĩ Trần Thị Hiệp - Trưởng khoa Y học cổ truyền, Thần kinh (Bệnh viện Tâm thần Nghệ An) - cho biết, rối loạn giấc ngủ đang ngày càng phổ biến, nguyên nhân chủ yếu là do căng thẳng, lo âu, áp lực, thói quen sinh hoạt thất thường, sử dụng thiết bị điện tử và chất kích thích trước khi ngủ.

Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân thường cho rằng mất ngủ không chữa được nên âm thầm chịu đựng. Ngoài ra, không ít bệnh nhân đi khám tim mạch, tiêu hóa do các triệu chứng như khó thở, buồn nôn. Đến khi tìm không ra nguyên nhân mới tìm đến chuyên khoa tâm thần để điều trị thì được chẩn đoán bệnh lý xuất phát từ mất ngủ kéo dài.

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175 - thông tin, thời điểm hiện tại, số lượng người đến khám do rối loạn giấc ngủ đang có xu hướng tăng. Trong đó, bệnh nhân từ 20-35 tuổi chiếm đa số. Hầu hết người bệnh cho rằng bị khó ngủ, hay trằn trọc, hoặc ngủ vài phút là bị thức giấc, dẫn đến đau đầu kéo dài, thường xuyên mệt mỏi, có cảm giác hồi hộp, không tập trung, dễ cáu gắt… Đây là các biểu hiện liên quan đến sức khỏe tâm thần và thực thể.

Khi hỏi bệnh sử, bác sĩ nhận thấy không ít người trẻ đang bị áp lực công việc, cuộc sống nên thường xuyên thức khuya làm việc, ngủ bù vào ban ngày, gây ra rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng sức khỏe tổng thể. Chính vì vậy, người bệnh cần điều chỉnh nhịp sinh hoạt, làm việc hợp lý nếu không hậu quả sẽ rất nặng nề.

Thức khuya khiến hệ thần kinh làm việc liên tục, ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim tăng nhanh, dễ gây nguy cơ đột quỵ. Còn với người trẻ có thói quen hút thuốc, uống nước ngọt nhiều… làm tăng nguy cơ các bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, thiếu máu não thoáng qua và đột quỵ. Hay dễ tăng cân do ăn đêm, sử dụng đồ ngọt, thức ăn nhanh dẫn đến rối loạn chuyển hóa, nguy cơ béo phì, đái tháo đường và đè nặng lên tim mạch.

Theo bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của rối loạn giấc ngủ là mất khả năng tập trung, nhớ nhớ quên quên, phản ứng kém, không đủ tỉnh táo xử lý tình huống, gây sai sót trong công việc. Người bệnh thường than chóng mặt, nặng đầu, luôn có cảm giác thiếu ngủ mặc dù đã ngủ cả ngày, dễ bị kích động, chán ăn, và luôn cảm thấy lo lắng không yên, khó kiềm chế căng thẳng. Nếu sai sót, không được như ý muốn, bản thân sinh cáu gắt, bực bội, càng gây căng thẳng, áp lực không đáng có.

Bác sĩ Nguyễn Thị Minh Châu - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Tâm thần Nghệ An - cho hay, rối loạn giấc ngủ thường không biểu hiện cấp tính nên nhiều người chủ quan. Không ít bệnh nhân cho rằng mất ngủ chỉ do áp lực công việc, stress nên tự tìm cách khắc phục bằng các loại trà thảo mộc, thuốc lá, rượu bia hoặc thuốc ngủ. Chỉ đến khi cuộc sống bị đảo lộn và phụ thuộc vào thuốc để “chợp mắt”, người bệnh mới tìm đến bệnh viện để bác sĩ tư vấn và điều trị.

Theo bác sĩ, rối loạn giấc ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với các bệnh lý tâm thần và được xem là một dạng rối loạn sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, tâm lý e ngại khi đến bệnh viện chuyên khoa về tâm thần khiến nhiều người trì hoãn việc điều trị. “Từ khi Bệnh viện Tâm thần Nghệ An thành lập phòng khám chuyên khoa về giấc ngủ nhằm tạo không gian riêng tư, giúp người bệnh cởi mở chia sẻ, số lượng người mất ngủ tìm đến phòng khám ngày một nhiều, trung bình 70-100 người mỗi ngày” - bác sĩ Nguyễn Thị Minh Châu nói.

Thanh Hương - Phan Ngọc