Thói quen bật nhạc khi lái xe tiềm ẩn nhiều rủi ro

Nhiều tác động trái chiều khi bật nhạc lúc lái xe - Ảnh minh họa: Istock

Âm nhạc thường được xem là ''liều thuốc tinh thần'' giúp tài xế thư giãn, giữ tỉnh táo và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy thói quen này không hoàn toàn vô hại và trong nhiều trường hợp còn tiềm ẩn những rủi ro khó lường đối với an toàn giao thông.

Theo tổng hợp từ hàng chục nghiên cứu sử dụng mô phỏng lái xe, việc nghe nhạc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát phương tiện. Các nhà khoa học tại viện Nghiên cứu viên về Rủi ro và Khả năng phục hồi đô thị tại Đại học Melbourne (Úc) ghi nhận, tài xế bật nhạc có xu hướng điều chỉnh tốc độ kém ổn định hơn, giữ khoảng cách với xe phía trước thiếu an toàn và có nguy cơ va chạm mô phỏng cao hơn so với khi lái xe trong im lặng.

Một số chỉ số khác như khả năng giữ làn, phản xạ với tình huống bất ngờ hay tuân thủ tín hiệu giao thông cũng cho thấy kết quả không đồng nhất, song đều phản ánh sự gia tăng gánh nặng nhận thức cho người lái.

Âm nhạc, đặc biệt là các bản nhạc có tiết tấu nhanh hoặc âm lượng lớn, làm tăng nhịp tim và mức độ hưng phấn của não bộ. Điều này khiến người lái cảm thấy tỉnh táo hơn, nhưng đồng thời cũng làm não phải xử lý nhiều thông tin cùng lúc. Khi sự chú ý bị chia sẻ giữa việc lái xe và âm nhạc, khả năng nhận diện rủi ro và phản ứng kịp thời có thể bị suy giảm.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng âm lượng nhạc đóng vai trò quan trọng. Nhạc mở ở mức lớn hoặc trung bình thường khiến tài xế vô thức tăng tốc, trong khi nhạc nhẹ, âm lượng thấp lại có xu hướng làm tốc độ giảm xuống. Dù sự chênh lệch không quá lớn, nhưng trong điều kiện giao thông phức tạp, những thay đổi nhỏ này cũng đủ làm gia tăng nguy cơ tai nạn.

Đáng chú ý, nhóm tài xế trẻ hoặc ít kinh nghiệm là đối tượng chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ việc nghe nhạc khi lái xe. Một số thí nghiệm cho thấy, khi bật nhạc sôi động, tài xế mới dễ rơi vào tình trạng chạy quá tốc độ, mắc lỗi điều khiển và giảm khả năng chú ý đến biển báo hay người đi bộ. Trong khi đó, tài xế giàu kinh nghiệm ít bị tác động hơn nhờ kỹ năng xử lý tình huống đã được ''tự động hóa'' theo thời gian.

Không chỉ thể loại nhạc, mức độ quen thuộc và sở thích cá nhân cũng ảnh hưởng đến mức độ phân tâm. Âm nhạc do chính người lái lựa chọn thường ít gây xao nhãng hơn so với những bản nhạc bị áp đặt hoặc không hợp gu. Ngược lại, các giai điệu lạ, ca từ mạnh hoặc giàu cảm xúc có thể kéo sự tập trung rời khỏi con đường phía trước.

Các chuyên gia khuyến cáo, để giảm thiểu rủi ro, tài xế nên ưu tiên nhạc nhẹ, quen thuộc và giữ âm lượng ở mức vừa phải. Với người mới lái hoặc trong điều kiện giao thông phức tạp như mưa lớn, đường đông, ban đêm, việc tắt nhạc hoàn toàn có thể là lựa chọn an toàn hơn.

Thực tế cho thấy, âm nhạc không phải lúc nào cũng giúp lái xe tốt hơn. Trong nhiều trường hợp, thói quen bật nhạc có thể trở thành yếu tố làm tăng nguy cơ mất tập trung. Nhận thức rõ mặt trái này là bước quan trọng để mỗi tài xế điều chỉnh hành vi, góp phần đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh.

Gia Vũ (theo Japan Today)