Michelin lý giải vì sao phố cổ Hà Nội là kinh đô ẩm thực nổi tiếng toàn cầu

Từ những gánh khoai lang ven đường đến thực đơn fine dining (ẩm thực cao cấp) tinh tế, Phố cổ Hà Nội không chỉ là một điểm đến có chiều sâu lịch sử văn hóa, mà còn là nơi định hình cách người Việt ăn uống suốt nhiều thế kỷ và trở thành một trong những kinh đô ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới, theo góc nhìn của Michelin Guide.

Khi màn đêm buông xuống, những con ngõ nhỏ của phố cổ dần chìm trong ánh đèn vàng và khói bếp. Những gánh hàng rong thay thế các quầy hàng ban ngày, nồi nước dùng nghi ngút khói, thực khách ngồi trên những chiếc ghế nhựa thấp, quây quần bên món ăn nóng hổi.

Khung cảnh ấy không chỉ thuộc về hiện tại mà có thể đã tồn tại từ hàng trăm năm trước, gần như không thay đổi. Theo nhà nghiên cứu lịch sử ẩm thực và nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Michigan, Mỹ) phố cổ Hà Nội đã tồn tại từ khoảng năm 1.000 và luôn là trung tâm giao thương sầm uất.

Trong lịch sử, khu vực này được gọi bằng nhiều cái tên như 'kẻ chợ' hay '36 phố phường' - nơi mỗi con phố gắn với một ngành nghề, từ bạc, thuốc Bắc đến vải vóc.

Những dấu vết ấy vẫn còn hiện diện qua tên phố ngày nay như Phố Hàng Bạc từng là nơi của thợ kim hoàn, Phố thuốc Bắc gắn với y học cổ truyền, hay các tuyến phố từng bán thực phẩm như cá, gà, bún...

Theo chuyên gia ẩm thực Andrea Nguyen, chính những cái tên này tiết lộ lịch sử ăn uống của người Hà Nội - nơi từng tràn ngập các món ăn dân dã như khoai luộc, sắn...

Từ hàng thế kỷ trước, các thương nhân trong và ngoài nước đổ về đây buôn bán, kéo theo sự xuất hiện của các món ăn mới như mì và bún chịu ảnh hưởng từ Trung Hoa, ẩm thực Pháp du nhập từ thời thuộc địa và sau đó người Việt biến tấu để tạo ra hương vị riêng.

Món Phở là ví dụ tiêu biểu cho sự giao thoa này - kết hợp tinh hoa ẩm thực Trung Quốc, Việt Nam và Pháp.

Theo đầu bếp Charles Degrendele, người Việt không sao chép mà luôn 'bản địa hóa' món ăn, tạo nên phong cách riêng biệt.

Trong phần lớn thế kỷ 20, ăn uống tại Hà Nội chủ yếu diễn ra trên vỉa hè hoặc trong khách sạn. Chỉ từ những năm 1990, khi Việt Nam mở cửa, quán ăn mới bắt đầu xuất hiện và phố cổ tiếp tục là nơi tiên phong.

Những địa chỉ như Hanoi Garden hay Le Beaulieu đã góp phần nâng tầm ẩm thực địa phương, kết nối giữa truyền thống và hiện đại. Ngày nay, các đầu bếp trẻ đang tiếp tục hành trình này, sử dụng nguyên liệu bản địa để tạo ra các món ăn mang tiêu chuẩn quốc tế.

Theo các đầu bếp và chuyên gia, Phố cổ Hà Nội không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là 'gốc rễ' của ẩm thực Việt Nam. ''Nếu không có nền tảng này, các đầu bếp dễ rơi vào việc sao chép ý tưởng nước ngoài'', một chủ nhà hàng tại phố cổ chia sẻ.

Chính sự kết hợp giữa truyền thống lâu đời và tinh thần đổi mới đã giúp khu phố này trở thành 'vườn ươm' cho các xu hướng ẩm thực. Dù phát triển mạnh, phố cổ vẫn giữ được nét đặc trưng với không gian cổ kính, mộc mạc, ẩm thực đường phố sống động và văn hóa ăn uống gắn liền đời sống người dân.

Theo Andrea Nguyen, chính vẻ đẹp mộc mạc và chiều sâu văn hóa là điều khiến Hà Nội khác biệt so với các điểm đến khác tại Việt Nam.

Từ những con phố nghề cổ xưa đến các nhà hàng đạt chuẩn quốc tế, phố cổ Hà Nội là minh chứng cho cách ẩm thực có thể kể câu chuyện lịch sử, văn hóa và con người, lý do khiến nơi đây được xem là một trong những kinh đô ẩm thực đáng trải nghiệm nhất thế giới.

Hải Vân (theo Michelin)