Theo bà Trần Thụy Quế Phương, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), ngành thủy sản vốn đã gặp nhiều khó khăn vì “thẻ vàng” IUU về khai thác hải sản bất hợp pháp tại thị trường châu Âu; tại Mỹ là các đạo luật chưa công nhận tương đương cho 12 ngành nghề cùng các vụ kiện thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp chồng chéo.... lại phải đối mặt với “cơn sóng” mới từ tình hình chiến sự Trung Đông.
Bà Phương đề nghị cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật diễn biến, xây dựng và công bố bản đồ rủi ro để cảnh báo sớm cho doanh nghiệp. Đồng thời, cần xem xét hình thành quỹ bình ổn giá nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
 |
| Các đại biểu chia sẻ tại buổi tọa đàm - Ảnh: Báo Người Lao Động |
Trong khi đó, ngành gỗ lại đang đối mặt với cú sốc về chi phí. Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA), thông tin đơn hàng vẫn tăng trưởng nhẹ, nhưng bất ổn tại Trung Đông đã đẩy giá vận chuyển và nguyên vật liệu phụ trợ như sơn, keo, bao bì tăng đột biến, gây áp lực lớn lên chi phí bán hàng.
Đại diện ngành gỗ bày tỏ mong muốn Chính phủ mở rộng tối đa các cơ chế hỗ trợ vốn. Hiện nay, mặt bằng lãi suất cho vay đã tăng mạnh từ mức 6-7% lên 11-13%, thậm chí 15% đối với lĩnh vực liên quan đến bất động sản, khiến doanh nghiệp gỗ thực sự "hụt hơi".
Mặc dù lãi suất tăng cao nhưng việc tiếp cận vốn không hề dễ. Bà Lâm Thúy Ái, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, cho biết, các nhà cung ứng đã tăng giá vận chuyển, nhưng các doanh nghiệp lại chưa thể điều chỉnh giá bán sản phẩm. Thời điểm này, doanh nghiệp đang rất cần vốn để duy trì, mở rộng quy mô hoạt động nhưng việc tiếp cận vốn vay không dễ. Nguyên nhân là do một số ngân hàng gần cạn hạn mức tín dụng.
Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty Du lịch Vietravel, kinh tế đang đối mặt với hàng loạt áp lực từ lạm phát, tỉ giá và lãi suất, ngân sách... cùng với đó là sức mua suy giảm và tâm lý tiêu dùng thận trọng. Trong bối cảnh này, Chính phủ xem xét giảm thuế, phí nhiên liệu theo lộ trình và kịch bản rõ ràng, giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vận chuyển, chủ động theo dõi và ứng phó.
Ngoài ra, cần kiểm soát tín dụng đầu cơ vào bất động sản. Việc tăng lãi suất cho vay bất động sản thời gian qua là phù hợp, đồng thời cần chấp nhận biên độ tỉ giá linh hoạt để ổn định hệ thống tài chính, cũng như xem xét giãn lộ trình một số loại thuế, phí nhằm tránh trùng với thời điểm giá nhiên liệu tăng cao.
“Doanh nghiệp rất cần các chính sách điều hành từ Nhà nước theo hướng minh bạch, linh hoạt và có tính khả thi cao. Những chính sách được thiết kế phù hợp, mang tính "may đo" theo sức khỏe của doanh nghiệp sẽ giúp họ tồn tại, phát triển và tiếp tục đóng góp cho ngân sách nhà nước” - Ông Nguyễn Quốc Kỳ đề xuất.
 |
| Doanh nghiệp thủy sản đang chịu nhiều sức ép lớn |
Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Trường Đại học Sài Gòn, đề xuất kiểm soát giá xăng dầu bằng cách sử dụng linh hoạt các công cụ tài chính như miễn, giảm thuế, phí, bởi ngân sách hiện có đủ khả năng nhờ mức thu vượt dự toán hơn 80.000 tỉ đồng trong 2 tháng đầu năm. Ông cũng đề nghị hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp thông qua giảm tối đa các loại phí thuộc phạm vi quản lý nhà nước.
Về chính sách tiền tệ, cần ưu tiên đảm bảo thanh khoản và ổn định lãi suất, bởi lạm phát hiện nay chủ yếu đến từ yếu tố “chi phí đẩy” như giá năng lượng và xung đột địa chính trị, không phải do cung tiền. Do đó, cần tránh để lãi suất tăng cao nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và duy trì việc làm.
Tiến sĩ Trần Du Lịch, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế TPHCM nhận định, nền kinh tế trong nước đang đối mặt nhiều thách thức. Sự suy giảm của thị trường khiến đơn hàng có xu hướng ngắn hạn, quy mô nhỏ, doanh nghiệp gặp khó ngay từ đầu năm. Áp lực tỉ giá, chi phí tài chính và giá nguyên liệu nhập khẩu tăng cao đã tồn tại từ trước. Biến động năng lượng càng làm chi phí logistics leo thang, trong khi Việt Nam vốn là quốc gia có chi phí logistics thuộc nhóm cao trong khu vực.
Bên cạnh đó, thị trường bất động sản, lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng và ổn định vĩ mô, vẫn đang trong quá trình điều chỉnh. Trước những yếu tố này, cộng thêm diễn biến tại Trung Đông, Chính phủ đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó theo mốc 1 tháng và 3 tháng, nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng. Nhà nước cần tiếp tục tháo gỡ về thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là khu vực vừa và nhỏ. Quan trọng hơn, phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô – đặc biệt là tỉ giá, lãi suất và thanh khoản.
Hiện nay, nhà nhập khẩu tại Ả Rập Saudi thận trọng khi ký hợp đồng mới, ưu tiên hàng thiết yếu, khiến xuất khẩu sang đây có thể chững lại. Doanh nghiệp cần lưu ý 5 vấn đề: Vận chuyển: Có thể chuyển hướng qua Biển Đỏ do cảng Dammam và Jeddah tạm ngừng nhận booking đến hết tháng 4/2026. Hợp đồng: Rà soát, bổ sung điều khoản bất khả kháng, quy định rõ trách nhiệm khi chậm giao hàng, chi phí phát sinh và bảo hiểm. Bảo hiểm: Nâng mức bảo hiểm hàng hóa để giảm rủi ro. Liên lạc: Duy trì liên hệ với đối tác, phối hợp với cơ quan chức năng và Thương vụ để cập nhật thông tin. Chứng từ: Đảm bảo đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Ả Rập Saudi (SFDA), nhất với hàng thực phẩm, đồ uống. Việc tuân thủ quy định chất lượng sẽ giúp tránh chậm trễ tại cửa khẩu trong bối cảnh kiểm soát chặt chẽ hơn. Ông Trần Trọng Kim, Tham tán thương mại Việt Nam tại Ả Rập Saudi |
Thanh Hoa