Sân khấu hóa tác phẩm văn học lan tỏa thói quen đọc sách đến học sinh

Vua Quang Trung là một vị thần toán đấy mẹ ! – Cậu bé học sinh lớp 6 thỏ thẻ với mẹ như thế khi xem tiết mục sân khấu hóa về chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa cùng với trò chơi dân gian nấu cơm Quang Trung trong lễ hội dân gian mà trường tổ chức trong những ngày cận tết.

Mẹ cậu ngạc nhiên nhưng lại thú vị nghe những kiến giải của con từ những giai thoại dân gian được cô giáo kể : Với cái cách thật đơn giản như chia thành một tổ ba người trong đó hai người cáng và một người nằm và thế là hành quân thần tốc không ngơi nghỉ trong đoạn đường thật dài từ Phú Xuân (Huế) ra Thăng Long (Hà Nội) hay ra lệnh cho nữ tướng Bùi Thị Xuân lo việc quân lương với tiêu chí : Không tốn công nấu nướng, không dừng ngựa lại ! Với tài khéo léo của mình, nữ tướng họ Bùi đã đóng góp công sức của mình vào chiến thắng Kỷ Dậu 1789 với hai món ăn trên lưng ngựa. Đó là bánh tráng và bánh tét !

Một tiết mục trong Hội thi Sân khấu hoá tại trường THCS Nguyễn Đăng Sơn -An Giang

Với sự hỗ trợ của các thầy cô, những tác phẩm văn học trong nhà trường được các em học sinh viết kịch bản qua sự thể hiện hết sức độc đáo, giàu trí tưởng tượng với những ngôn ngữ tuổi teen được lồng ghép vào mang âm hưởng hiện đại nhưng vẫn tôn trọng nguyên bản và kết đọng lại những bài học sâu lắng trong cuộc sống.

Câu chuyện vể tấm bánh cổ truyền của dân tộc có hình dáng trời và đất – Một ý nghĩa tượng hình về vũ trụ của người xưa cách đây hơn bốn nghìn năm vẫn còn giá trị nhân văn đến tận bây giờ. Ở một góc độ khác, tổ tiên ta đã ngụ ý với con cháu đời sau rằng : Không chỉ ăn no mà còn phải biết ăn ngon.

Dường như đâu đó hình ảnh Phù Đổng thiên vương thúc ngựa phi hét ra lửa, xông vào đánh phá giặc Ân để bảo vệ núi sông bờ cỏi. Lạ thay ! Chỉ mới lên ba tuổi mà biết xin mẹ ra giúp nước nhà.

Ngày tết, ngắm những quả dưa hấu trên bàn thờ ông bà, chợt nhớ đến câu chuyện về Mai An Tiêm. Bài học về sự nỗ lực của chính bản thân để vươn lên trong cuộc sống mà không phải dựa dẫm vào người khác thật đáng để chúng ta ghi nhớ. “Của biếu là của lo, của cho là của nợ‘’ – Chỉ vì câu nói ấy mà Mai An Tiêm và gia đình mình phải chịu lưu đày nơi hoang đảo xa xôi.

Một chàng hoàng tử đang sống trong nhung lụa khi lâm vào cảnh khổ cực, nếu không có nghị lực sẽ không dễ dàng vượt qua những thách thức ở một môi trường hoàn toàn xa lạ .

Các học sinh trường Nguyễn Đăng Sơn và một tiết mục sân khấu hóa trong lễ hội dân gian do nhà trường tổ chức

Với kinh nghiệm sống và bản lĩnh của mình, Mai An Tiêm đã tạo dựng được sự nghiệp riêng và ngẩng cao đầu khi trở về với vua cha. Yêu chuộng hòa bình đó là ý nghĩa của câu chuyện trả gươm trên hồ Hoàn Kiếm - Khi đất nước có giặc ngoại xâm, rùa vàng cho mượn gươm báu đế giữ yên bờ cỏi. Khi đất nước thanh bình, vũ khí tạm thời để qua một bên để tránh nạn binh đao.

Mỗi mồng Năm tháng Giêng, dân ta lại có ngày Giỗ trận Đống Đa để có dịp hương khói đối với người chết trận, chẳng những với bao đấng trung liệt hy sinh vì quốc gia mà cả với quân xâm lược mà ta đã quy tập thành gò cho mồ yên mả đẹp.

Đây là một ứng xử rất văn hoá của người Việt. Câu chuyện Thủy Tinh dâng nước cao đến đâu thì núi của Sơn Tinh dâng cao đến đấy là một cách huyền thoại hóa để cũng cố lòng tin rằng hệ thống đê điều là sự tài tình của tổ tiên chúng ta để chế ngự các dòng sông.

Môi trường sư phạm góp phần ươm mầm việc đọc sách và việc tổ chức những không gian văn hóa đọc như hình thức sân khấu hóa các tác phẩm văn học để thu hút học sinh đến với sách là những nỗ lực thể hiện tâm huyết của các thầy cô.

Bên cạnh sự tư vấn về chuyên môn của các thầy cô giáo, sự hợp tác của phụ huynh đóng vai trò rất quan trọng trong phát huy năng lực sáng tạo của học sinh. Khi các bậc phụ huynh hiểu được ý nghĩa của chương trình thì tất nhiên đồng hành cùng nhà trường để giúp con em mình phát triển kỹ năng thông qua việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

Lê Tấn Thời