Phụ nữ mắc kẹt trong áp lực “mẹ tồi”

01/04/2026 - 06:54

PNO - Ngày nay, từ cách nuôi dạy con, chế độ ăn uống, thời gian chăm con và gia đình đến sự nghiệp cá nhân… mọi lựa chọn của phụ nữ đều có thể trở thành đối tượng bị đánh giá. Khái niệm “mẹ tồi” vì thế không còn là một lời nhận xét cá biệt mà trở thành sức ép văn hóa phổ biến.

Ej Dickson - nữ nhà báo người Mỹ - mới đây đã phân tích trong cuốn One Bad Mother: “mẹ tồi” là một khái niệm linh hoạt đến mức nguy hiểm. Một người mẹ có thể bị chỉ trích vì làm quá nhiều hoặc không đủ. “Nếu theo đuổi sự nghiệp, cô ấy bị cho là bỏ bê con cái. Nếu ở nhà chăm con, cô có thể bị xem là thiếu tham vọng. Mâu thuẫn này khiến phụ nữ rơi vào vòng luẩn quẩn: làm gì họ cũng có nguy cơ sai” - bà nói.

Áp lực này không mới nhưng khắc nghiệt hơn trong thời đại số - họ không chỉ bị đánh giá bởi gia đình hay cộng đồng gần gũi, mà còn bởi hàng ngàn người xa lạ trên internet.

Phụ nữ chịu nhiều áp lực khi luôn ám ảnh việc mình nuôi dạy con không tốt  - Nguồn ảnh: iStock
Phụ nữ chịu nhiều áp lực khi luôn ám ảnh việc mình nuôi dạy con không tốt - Nguồn ảnh: iStock

Hiện tượng “mom-shaming” (xấu hổ hóa việc làm mẹ) diễn ra dưới nhiều hình thức: chỉ trích cách cho con ăn, lựa chọn sinh nở, thậm chí cả việc cho con xem ti vi. Những lời phán xét này, dù nhỏ, nhưng khi tích tụ có thể gây ra tác động tâm lý sâu sắc.

Một yếu tố quan trọng góp phần duy trì áp lực “mẹ tồi” là sự bất bình đẳng trong kỳ vọng giới. Trong khi các ông bố thường được khen ngợi vì tham gia chăm sóc con, thì các bà mẹ lại bị coi là người chịu trách nhiệm chính cho mọi kết quả từ thành công đến thất bại của con.

Song song đó là sự gia tăng của mô hình “nuôi dạy con chuyên sâu”, nơi phụ huynh, đặc biệt là mẹ, được kỳ vọng phải kiểm soát và tối ưu hóa mọi khía cạnh cuộc sống của con. Kỳ vọng này gần như không thể đạt được, trong khi phụ nữ phải tiêu tốn thời gian, tiền bạc và năng lượng khổng lồ, dẫn đến tình trạng kiệt sức, lo âu và cảm giác thất bại kéo dài.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy các bà mẹ hiện đại đang đối mặt với tỉ lệ lo âu và trầm cảm cao. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 10% phụ nữ trong thời kỳ mang thai và 13% sau sinh gặp các rối loạn sức khỏe tâm thần, chủ yếu là trầm cảm (con số này lên tới gần 20% ở một số khu vực). Áp lực xã hội buộc phụ nữ phải “trở thành người mẹ hoàn hảo” ngày càng lớn.

Nhiều chuyên gia đã kêu gọi một cách tiếp cận mới: thay vì theo đuổi sự hoàn hảo, hãy quay về những giá trị cốt lõi của việc làm cha, mẹ - yêu thương, hỗ trợ và tạo môi trường an toàn cho trẻ phát triển. Ở khía cạnh xã hội, việc chia sẻ trách nhiệm nuôi dạy con cũng cần công bằng hơn, giảm bớt áp lực không cần thiết lên phụ nữ và chấp nhận rằng không có một khuôn mẫu duy nhất cho người mẹ tốt.

Thanh Trà (theo CNN, WHO)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI