Di sản văn hóa trước cơ hội lớn từ chuyển đổi số

Hội thảo khoa học quốc gia Di sản và chuyển đổi số: Thách thức và cơ hội thu hút đông đảo chuyên gia, nhà văn hoá, nghiên cứu tham dự

Chiều 28/5 tại TPHCM, Trường Đại học Văn hóa TPHCM phối hợp cùng Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, Viện Nghiên cứu Văn hóa và Đại học Fulbright Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia Di sản và chuyển đổi số: Thách thức và cơ hội.

Hội thảo có sự tham gia của GS.TS Lê Hồng Lý – Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam; PGS.TS Vũ Tuấn Hưng – Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ; TS. Vũ Minh Hoàng – Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam – Đại học Fulbright; PGS.TS Đinh Công Tuấn – Phó hiệu trưởng Phụ trách – Trường ĐH Văn hóa Hà Nội; PGS. TS. Lâm Nhân – Hiệu trưởng Trường ĐH Văn hóa TPHCM...

Tại hội thảo, nhiều nghiên cứu, ý kiến lẫn hiến kế được đưa ra cho thấy rõ hơn những thách thức cũng như cơ hội của ngành di sản trước làn sóng chuyển đổi số.

GS.TS Lê Hồng Lý – Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam cho biết Hội thảo khoa học quốc gia Di sản và chuyển đổi số: Thách thức và cơ hội nhằm đánh giá thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa đáp ứng chủ trương của nhà nước, nhu cầu xã hội và hội nhập quốc tế. Qua đó nhận diện vai trò của chuyển đổi số trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Việt Nam cũng như các yếu tố liên quan đến chất lượng và hiệu quả của chuyển đổi số trong lĩnh vực này.

GS.TS Lê Hồng Lý – Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam chia sẻ tại hội thảo

“Chúng tôi đánh giá cao sự quan tâm, sự chuẩn bị tham luận và ý kiến phát biểu của các nhà khoa học tại hội thảo này. Ban tổ chức đã lựa chọn 94 tham luận trong tổng số hơn 180 tham luận gửi đến. Các tham luận được tập hợp theo 3 chủ đề gồm Lý luận, chính sách và quản trị di sản trong chuyển đổi số (20 bài); Công nghệ số và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu di sản (35 bài) và Di sản, du lịch và công nghiệp văn hóa trong môi trường số (39 bài)”, GS.TS Lê Hồng Lý chia sẻ.

PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường ĐH Văn hóa TPHCM cho rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, di sản văn hóa đang đứng trước nhiều cơ hội để được bảo vệ, lan tỏa và phát huy giá trị bằng những phương thức mới.

Theo ông Lâm Nhân, các chương trình chuyển đổi số quốc gia cũng như Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030 đều nhấn mạnh vai trò của công nghệ, đổi mới sáng tạo và tri thức số trong việc nâng cao sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam. Ông nhận định chuyển đổi số không chỉ giúp bảo tồn di sản hiệu quả hơn mà còn mở ra cơ hội kết nối di sản với giáo dục, du lịch văn hóa, truyền thông sáng tạo và kinh tế tri thức.

Dù không xuất hiện trực tiếp tại hội thảo nhưng ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cũng đánh giá cao nội dung của cuộc hội thảo. Ông cho biết trong bối cảnh công nghệ số đang tiếp tục làm thay đổi sâu sắc xã hội, chuyển đổi cách các đơn vị, cá nhân làm công tác bảo tồn, diễn giải và lan toả văn hoá, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Ông cho rằng công nghệ đang mở ra nhiều cơ hội mới để kết nối di sản với giáo dục, sáng tạo và thế hệ trẻ.

Các chuyên gia đều khẳng định hiện tại, ngành di sản không còn thích nghi mà bắt buộc phải thay đổi cùng dòng chảy công nghệ, chuyển đổi số. Tuy nhiên, sự phát triển nhờ vào công nghệ số khá thách thức, đặc biệt trong quản trị dữ liệu và xử lý các vấn đề liên quan để làm sao khai thác sao cho hiệu quả, an toàn.

Diễm Mi