1. Hơn 20 năm trước, khi còn là sinh viên Khoa Báo chí, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn thuộc Đại học Quốc gia TPHCM, tôi đã viết bài cộng tác cho các báo, trong đó có tờ Phụ nữ TPHCM.
Thời ấy, tôi vẫn thường đi về qua con đường Lý Chính Thắng - nơi có rất nhiều sạp báo và có trụ sở cũ của Báo Phụ nữ TPHCM (188 Lý Chính Thắng). Mỗi lần rụt rè đến nhận nhuận bút những bài viết ở các chuyên mục “Hôn nhân và Gia đình”, “Nếp nhà”, “Gia đình yêu dấu”, cầm trên tay những tờ báo thơm mùi giấy mới và mực in, tôi đều cảm thấy hạnh phúc kỳ lạ. Cảm giác ấy cho tôi niềm tin rằng, mình rất yêu nghiệp viết và chắc chắn sẽ dấn bước với nghề. Năm 2014, tôi trở thành phóng viên và gắn bó với Báo Phụ nữ TPHCM.
Khi lứa phóng viên 8X chúng tôi còn chưa ra đời thì Báo Phụ nữ TPHCM đã được thành lập. Số báo Phụ nữ Sài Gòn (tiền thân của tờ Phụ nữ TPHCM) đầu tiên ra ngày 19/5/1975 vẫn còn lưu lại những lời tâm huyết của ban biên tập, rằng “mọi phụ nữ của thành phố này phải tham gia bảo vệ và xây dựng sao cho thành phố chúng ta giàu đẹp, có văn hóa cao, nhà nhà đều ấm no, hạnh phúc…”.
Và tờ báo mang “tiếng nói của phụ nữ Sài Gòn - Gia Định” từ đó đã trở thành “bạn đường của hạnh phúc” cho biết bao phụ nữ bằng những trang viết ấm áp, nuôi dưỡng những giá trị gia đình, vun đắp yêu thương và cũng đồng thời là nơi gỡ rối tơ lòng không chỉ cho nữ giới mà còn cho cả đấng mày râu. Suốt mấy mươi năm, “chị Hạnh Dung” đã trở thành người bạn tin cậy. Chị lắng nghe và sẻ chia qua con chữ nhưng đã nhận được sự tín nhiệm và trân trọng của hàng triệu độc giả.
Nếu thập niên 1920-1930, những tờ báo nữ giới đấu tranh cho nữ quyền, nâng cao nhận thức cho nữ giới về vấn đề nữ học, thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong cuộc đấu tranh cách mạng thì sau năm 1975, Báo Phụ nữ TPHCM tiếp nối sứ mệnh cất tiếng nói đại diện cho nữ giới, thúc đẩy bình đẳng giới, tôn vinh nữ giới, dẫn lối và trao cơ hội cho phụ nữ trên mọi khía cạnh, lĩnh vực của đời sống xã hội.
2 năm trước, trong Ngày hội báo toàn quốc năm 2024, Nghệ sĩ nhân dân Kim Xuân đã tặng cho Báo Phụ nữ TPHCM bộ ấn phẩm Phụ nữ Chủ nhật được bà lưu giữ qua mấy chục năm. Đó là nguồn tư liệu thật quý giá đối với thế hệ làm báo hôm nay. Dấu ấn của tờ báo dành cho nữ giới không chỉ hiện diện trên những bìa báo là bao hình ảnh xinh tươi, duyên dáng của những người mẫu ảnh mà còn là những cuộc thi, sân chơi tôn vinh phụ nữ dù ở độ tuổi nào: cuộc thi Hoa hậu áo dài TPHCM, cuộc đua Xe đạp nữ TPHCM, cuộc thi Thời trang tuổi 40, Thời trang mẹ và con…
Vẻ đẹp và vai trò của “một nửa thế giới” còn hiện diện trong các cuộc thi văn chương chủ đề “Người phụ nữ trong cuộc sống hôm nay”, cuộc thi Kể chuyện sách thiếu nhi, các giải thi đấu bộ môn pickleball cùng biết bao bài viết đặt vấn đề, thảo luận, sẻ chia, tư vấn.
Nửa thế kỷ bồi đắp nên bức chân dung của “Phụ nữ TPHCM” dịu dàng, đằm thắm, ấm áp và ngọt ngào như từng mạch nước mát lành chảy trên từng con chữ trao gửi đến bao thế hệ bạn đọc. Báo Phụ nữ TPHCM cũng chưa bao giờ đứng bên lề các vấn đề xã hội, không ngừng vận động và thực hiện nhiều chương trình chăm lo các đối tượng chính sách, phụ nữ, trẻ em, xây dựng hàng trăm căn nhà tình nghĩa, nhà tình thương và hàng chục “mái ấm biên cương”…
 |
| Lãnh đạo Hội LHPN tỉnh Quảng Trị và phóng viên Báo Phụ nữ TPHCM bơi xuồng vào cứu trợ người dân bị lũ cô lập trong đợt mưa lũ ở miền Trung năm 2020 |
2. Những ngày cuối cùng trước khi báo nói lời chia tay bạn đọc, các đồng nghiệp thương quý của tôi vẫn miệt mài tác nghiệp, say sưa viết bằng lòng nhiệt thành và lửa nghề chưa bao giờ phai nhạt. Từng con chữ như từng nhịp đập yêu thương thiết tha mà người làm báo muốn trao gửi đến độc giả. Mỗi bài viết đều là sự trân trọng và cẩn trọng của người làm nghề.
Dẫu mai này, họ sẽ bước đi trên những hành trình riêng thì những năm tháng gắn bó, làm việc cùng nhau sẽ mãi mãi là ký ức khó quên. Cơ quan Báo Phụ nữ TPHCM không chỉ là nơi làm việc mà còn là “ngôi nhà thứ hai”, nơi mà bao thế hệ cầm bút đã dành trọn thanh xuân, cả đời cống hiến cho nghiệp viết.
Thế hệ phóng viên qua các giai đoạn của Báo Phụ nữ TPHCM đã lần lượt trở thành những tên tuổi của làng báo, làng văn. Từ những năm tháng viết báo bằng giấy bút đến gõ bài trên máy tính, từ những phóng viên đạp xe đi lấy tin đến lúc có xe máy để tác nghiệp, bao thế hệ làm nghề đã cùng nhau trải qua những năm tháng khó khăn nhưng cũng đầy những giá trị vàng son của nghề.
Mỗi giai đoạn đều có những thăng trầm và những bước phát triển riêng. Trong thời đại công nghiệp 4.0, Báo Phụ nữ TPHCM cũng đã rất nhanh nhạy trong công tác chuyển đổi số: vừa nâng cao chất lượng nội dung trên báo in, vừa phát triển báo điện tử (online), media, các kênh trên mạng xã hội…
51 năm là độ tuổi vững vàng về sự nghiệp, giàu kinh nghiệm và trải nghiệm của người phụ nữ. “Gừng càng già càng cay”. Tờ Phụ nữ TPHCM cũng vậy. Qua hơn nửa thế kỷ vận hành, báo đủ vững vàng và tự tin bước vào cuộc hội nhập với thời đại mới.
Tiếc thay, có những ước vọng vươn mình, có những khát vọng phát triển, có những mộng ước vàng son nhưng cũng có những điều buộc phải đổi thay. Những dòng chảy không xuôi về biển mà đã đến lúc phải rẽ nhánh, phải dừng lại để mọi thứ được bắt đầu một quỹ đạo mới theo yêu cầu của thời đại.
Con đường không thể kéo dài mãi mãi, mỗi ngã rẽ đều là một dấu mốc trên hành trình thời gian. Báo Phụ nữ TPHCM cùng các đơn vị báo chí khác đã đi đến đoạn cuối của hành trình, đều đã hoàn thành sứ mệnh của mình. Mai này, báo chí TPHCM sẽ bước sang một giai đoạn mới, nhưng trong ký ức, có lẽ mọi người sẽ vẫn nhớ về những tờ báo đã gắn bó cùng thành phố suốt hơn nửa thế kỷ qua, đã trở thành một phần hồn đô thị…
Bùi Tiểu Quyên