Người trẻ căng thẳng dịp tết, vì sao?

Càng gần tết càng căng thẳng

Với các bạn trẻ đi học, đi làm xa nhà, càng gần đến tết Nguyên đán 2026 càng nôn nao được trở về nhà. Bởi đây là khoảng thời gian vứt hết lo toan, để nhận về sự ấm áp, vui vẻ khi được… làm con cưng của cha mẹ. Tuy nhiên, đối với một số người khác, đoàn viên lại vô tình trở thành áp lực khiến họ lo lắng, căng thẳng.

Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, thay vì mong chờ, nhiều người trẻ lại thấy áp lực - Ảnh minh họa: Phạm An

Mỗi lần tết đến, chị N.T.L.K. (sinh năm 2005, quê ở Lâm Đồng) nửa muốn về nhà, nửa muốn ở lại TPHCM. Bởi sau một năm xa nhà, chị luôn sẵn sàng trở về gặp lại cha mẹ, anh chị em để tận hưởng giây phút bình yên bên gia đình.

“Tôi thường về trước các anh chị vài ngày, và đây là khoảng thời gian tôi sung sướng nhất bên cha mẹ. Chỉ 2, 3 ngày sau, khi mọi người về đông đủ, cũng là lúc nhà tôi tranh cãi triền miên, từ việc dọn dẹp, chưng cây sao cho đẹp, đến đồ ăn dự trữ bởi không ai chịu nghe ý kiến của ai. Chưa tính đến các anh ruột, anh rể nhậu nhẹt rồi cãi nhau, chưa tết đã thấy mệt”, chị K. nói.

Bên cạnh đó, chuyện con cái, chuyện ăn tết bên nội hay ngoại, thời gian ở nhà vui tết, các cháu nhỏ giành đồ chơi, chuyện lì xì không cân xứng... không chỉ là câu chuyện của chị K, mà còn là câu chuyện chung của nhiều gia đình. Điều này đẩy các thành viên vào áp lực, căng thẳng thay vì mục đích về nhà vui tết như ban đầu.

Theo thạc sĩ Phan Thị Hoài Yến - giảng viên Trường Đại học Y Dược TPHCM - nhiều người, nhất là với người trẻ chưa có gia đình bắt đầu xuất hiện cảm giác cô đơn, rối loạn lo âu khi không thể trả lời vì sao anh chị, cha mẹ cứ gặp nhau là gay gắt, tại sao không cùng nhau đón một cái tết trọn vẹn? Chính mong ước này làm cho chúng ta dễ dàng chán nản, stress, lạc lõng chỉ muốn một mình như khi xa nhà.

Hơn hết, ngày cận tết, cha mẹ thường mua sắm, trang trí nhà cửa, dự trữ thức ăn, quà cáp cho họ hàng, cũng như tiền mừng tuổi vô tình khiến nhiều người bị áp lực tài chính. Nhất là với người trẻ chỉ mới đi làm, tiền lương, thưởng hạn hẹp, luôn cảm thấy bất lực khi không thể chu toàn cho cha mẹ, người thân. Thậm chí, họ còn bị so sánh với… con nhà hàng xóm.

Nhìn chung, còn rất nhiều những xung đột xuất hiện trong ngày tết nhưng ít ai chủ động đối mặt giải quyết, bởi vì quan niệm ngày đầu năm tránh tranh cãi, hay cả năm mới gặp nhau đông đủ, nhẫn nhịn bỏ qua. Điều này gây thêm sự căng thẳng khi người trẻ luôn phải kìm nén cảm xúc. Để “tự thỏa thuận”, đa số có xu hướng ngủ nhiều, nhốt mình trong phòng tránh xung đột. Dần dần, họ bị mất hứng thú, dễ cáu kỉnh và không còn tết nữa.

Nếu tình trạng này kéo dài, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, nặng hơn rơi vào rối loạn lo âu, trầm cảm. Thậm chí, nhiều người lạm dụng rượu bia ngày tết để bộc lộ bằng hành vi tiêu cực như cự cãi, đánh nhau…

Điều chỉnh cảm xúc để cả nhà vui tết

Thay vì cảm thấy lạc lõng, bạn hãy nhìn vào điểm tích cực của các thành viên, chủ động kết nối, quan sát, bởi có thể mọi người cũng có tâm sự riêng khó nói, chỉ khi về nhà mới buông hết để sống đúng với cảm xúc của mình. Và trên hết, người thân yêu luôn muốn quan tâm, nhưng cách thể hiện của họ vô tình làm bạn bị áp lực, mệt mỏi.

Chính vì vậy, chị Hoài Yến khuyên rằng bạn nên dũng cảm đối diện với cảm xúc của mình, hãy tâm sự với người thân nhất, người có tiếng nói trong gia đình, nhằm bộc lộ cảm xúc, điều chỉnh lại mục tiêu vui tết của cả nhà.

“Có thể bạn sẽ khóc, hay lớn tiếng giãi bày, nhưng điều này sẽ giúp các thành viên khác trong gia đình thấu hiểu nhau hơn, cũng như cùng nhau “đắp lại” tình cảm, xây dựng không khí tết đúng nghĩa”, chị chia sẻ.

Nếu khó khăn, hãy nói với người thân, cùng nhau tính toán lại các món đồ cần mua sắm. Đừng cố gắng mua niềm vui ngắn hạn bằng những món đồ không cần thiết, hay thắt lưng buộc bụng cho các khoản tiền lì xì. Hãy xem tiền lì xì là lộc, sự chúc mừng đầu năm, không nhất thiết phải hơn thua, hay cảm thấy áy náy nếu mừng tuổi cho người thân quá ít.

Dù là ngày tết hay ngày thường, bạn cũng nên duy trì thói quen lành mạnh như ăn uống ít dầu mỡ, ngủ đủ giấc, tránh lạm dụng rượu bia, thức khuya, nên tập thể dục 30 phút/ngày để cơ thể và tinh thần sảng khoái.

Trường hợp bạn không thể vượt qua các rối loạn, luôn mệt mỏi, chán chường, mất ngủ, không muốn tiếp xúc với ai… có thể bạn đã gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Hãy tìm đến chuyên gia tâm lý để được tham vấn.

Phạm An