Nắng nóng, diêm dân Nghệ An tất bật vào mùa

09/04/2026 - 14:07

PNO - Trái với nỗi e ngại của nhiều người, nắng nóng gay gắt kéo dài lại là điều kiện lý tưởng để diêm dân tất bật vào vụ, chắt chiu từng hạt muối mặn mòi.

Giữa cái nắng như đổ lửa của những ngày đầu tháng 4, khi nhiệt độ tại Nghệ An nhiều nơi chạm ngưỡng 38-40 độ C, những cánh đồng muối ven biển lại bước vào mùa tất bật nhất trong năm.
Giữa cái nắng như đổ lửa của những ngày đầu tháng 4, khi nhiệt độ tại Nghệ An nhiều nơi chạm ngưỡng 38-40 độ C, những cánh đồng muối ven biển lại bước vào mùa tất bật nhất trong năm.
Với diêm dân làng muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An) - nơi có nghề làm muối phơi cát hơn 400 năm tuổi - cái nắng gay gắt không chỉ là thử thách mà còn là “thời điểm vàng” để kết tinh nên những hạt muối trắng tinh, mặn mòi.
Với diêm dân làng muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An) - nơi có nghề làm muối phơi cát hơn 400 năm tuổi - cái nắng gay gắt không chỉ là thử thách mà còn là “thời điểm vàng” để kết tinh nên những hạt muối trắng tinh, mặn mòi.
Ở Nghệ An, vụ muối thường kéo dài từ tháng cuối 3 đến tháng 9, thời điểm nắng nhiều, nhiệt độ cao, thuận lợi cho quá trình kết tinh. Khác với nhiều vùng sản xuất muối khác, diêm dân nơi đây phải trải qua thêm công đoạn phơi cát và “lọc cát” khá công phu và vất vả.
Ở Nghệ An, vụ muối thường kéo dài từ cuối tháng 3 đến tháng 9, thời điểm nắng nhiều, nhiệt độ cao, thuận lợi cho quá trình kết tinh. Khác với nhiều vùng sản xuất muối khác, diêm dân nơi đây phải trải qua thêm công đoạn phơi cát và “lọc cát” khá công phu, vất vả.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, ông Bùi Như Lạc (65 tuổi, trú xóm Tân Thắng) nói rằng, hiếm có nghề nào vất vả như làm muối. Theo ông, nghề này là cuộc “chạy đua với nắng”, khi những khung giờ khắc nghiệt nhất trong ngày lại là lúc diêm dân phải có mặt ngoài đồng. “Chỉ khi nắng đủ gắt, nước biển mới nhanh chóng bốc hơi và kết tinh thành muối” - ông Lạc nói.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, ông Bùi Như Lạc (65 tuổi, trú xóm Tân Thắng) nói hiếm có nghề nào vất vả như nghề làm muối. Theo ông, nghề này là cuộc “chạy đua với nắng”, khi những khung giờ khắc nghiệt nhất trong ngày lại là lúc diêm dân phải có mặt ngoài đồng. “Chỉ khi nắng đủ gắt, nước biển mới nhanh chóng bốc hơi và kết tinh thành muối” - ông Lạc nói.
Để làm ra một mẻ muối, diêm dân phải trải qua nhiều công đoạn công phu: từ cải tạo ruộng, dẫn nước mặn, phơi cát, ngâm cát, lắng lọc nước đến đưa nước lên ô nại phơi. Nước biển ban đầu có độ mặn cao, khoảng 45 độ, phải được người làm muối căn chỉnh bằng kinh nghiệm; khi độ mặn giảm còn khoảng 25 độ mới đạt yêu cầu để đưa vào ô phơi.
Để làm ra một mẻ muối, diêm dân phải trải qua nhiều công đoạn công phu: từ cải tạo ruộng, dẫn nước mặn, phơi cát, ngâm cát, lắng lọc nước đến đưa nước lên ô nại phơi. Nước biển ban đầu có độ mặn cao, khoảng 45 độ, phải được người làm muối căn chỉnh bằng kinh nghiệm; khi độ mặn giảm còn khoảng 25 độ mới đạt yêu cầu để đưa vào ô phơi.
Dưới sức nóng gay gắt của mặt trời, lớp nước này dần bốc hơi, kết tinh thành những hạt muối trắng. Nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng để làm ra thành quả ấy là cả quá trình lao động nhọc nhằn. Diêm dân phải phơi mình giữa đồng nắng, làm việc quần quật suốt ngày dài, đến khi cơ thể rệu rã, làn da sạm lại theo năm tháng.
Dưới sức nóng gay gắt của mặt trời, lớp nước này dần bốc hơi, kết tinh thành những hạt muối trắng. Nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng để làm ra thành quả ấy là cả quá trình lao động nhọc nhằn. Diêm dân phải phơi mình giữa đồng nắng, làm việc quần quật suốt ngày dài.
Bà Nguyễn Thị Nhàn (70 tuổi, xóm Tân Thắng) cho biết, nghề muối phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, người làm nghề lúc nào cũng thấp thỏm “canh nắng, canh mưa”, túc trực ngoài ruộng. “Được mùa cũng nhờ ông trời, mất mùa cũng tại ông trời. Mấy bữa ni nắng to, mệt nhưng vẫn phải tranh thủ làm. Quần quật cả ngày, hai vợ chồng cũng chỉ được khoảng một tạ muối, bán ra chừng 180.000 đồng” - bà Nhàn chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Nhàn (70 tuổi, xóm Tân Thắng) cho biết, nghề muối phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, người làm nghề lúc nào cũng thấp thỏm “canh nắng, canh mưa”, túc trực ngoài ruộng. “Được mùa cũng nhờ ông trời, mất mùa cũng tại ông trời. Mấy bữa ni nắng to, mệt nhưng vẫn phải tranh thủ làm. Quần quật cả ngày, hai vợ chồng cũng chỉ được khoảng một tạ muối, bán ra chừng 180.000 đồng” - bà Nhàn chia sẻ.
Để tránh cái nắng như thiêu đốt và hơi mặn bốc lên rát bỏng da thịt, nhiều phụ nữ phải bịt kín từ đầu xuống chân, che chắn kỹ càng khi làm việc ngoài đồng muối.
Để tránh cái nắng như thiêu đốt và hơi mặn bốc lên rát bỏng da thịt, nhiều phụ nữ phải bịt kín từ đầu xuống chân, che chắn kỹ càng khi làm việc ngoài đồng muối.
Ngồi nghỉ tay bên kho muối, bà Nguyễn Thị Phương (58 tuổi) thở dài: “Nghề ni cực lắm, tụi tui gọi là bán mồ hôi lấy tiền. Không làm thì cũng không biết lấy chi mà sống”.
Ngồi nghỉ tay bên kho muối, bà Nguyễn Thị Phương (58 tuổi) thở dài: “Nghề ni cực lắm, tụi tui gọi là bán mồ hôi lấy tiền. Không làm thì cũng không biết lấy chi mà sống”.
Xế chiều, khi cái nắng dần dịu lại cũng là lúc nước biển bốc hơi, để lại những hạt muối trắng tinh trên nền bê tông. Diêm dân nhanh tay dùng những dụng cụ thô sơ tự chế để cào, gom muối, rồi vận chuyển về nhà kho, khép lại một ngày lao động nhọc nhằn.
Xế chiều, khi cái nắng dần dịu lại, cũng là lúc nước biển bốc hơi, để lại những hạt muối trắng tinh trên nền bê tông. Diêm dân nhanh tay dùng những dụng cụ thô sơ tự chế để cào, gom muối, rồi vận chuyển về nhà kho, khép lại một ngày lao động nhọc nhằn.
Theo bà Phương, lớp trẻ giờ không còn mặn mà với nghề. Ít ai muốn phơi mình dưới cái nắng chang chang, vắt kiệt sức giữa đồng muối nên lần lượt rời làng đi tìm kế sinh nhai khác. Những năm gần đây, trên cánh đồng muối, phần lớn chỉ còn lại những người lớn tuổi lặng lẽ bám trụ, giữ nghề truyền thống của cha ông.
Theo bà Phương, lớp trẻ giờ không còn mặn mà với nghề. Ít ai muốn phơi mình dưới cái nắng chang chang, vắt kiệt sức giữa đồng muối nên lần lượt rời làng đi tìm kế sinh nhai khác. Những năm gần đây, trên cánh đồng muối, phần lớn chỉ còn lại những người lớn tuổi lặng lẽ bám trụ, giữ nghề truyền thống của cha ông.
Ông Bùi Xuân Điện - Giám đốc Hợp tác xã Muối Thắng Lợi (xã Quỳnh Phú) - cho biết, hiện HTX có 830 xã viên, quản lý 113ha sản xuất, mỗi năm cung ứng ra thị trường hơn 10.000 tấn muối. Hiện muối được thu mua với giá dao động từ 1.800 - 2.000 đồng/kg, tuy chưa phải mức cao nhưng vẫn là mức có thể chấp nhận, giúp diêm dân yên tâm bám nghề.
Ông Bùi Xuân Điện - Giám đốc Hợp tác xã Muối Thắng Lợi (xã Quỳnh Phú) - cho biết, hiện HTX có 830 xã viên, quản lý 113ha sản xuất, mỗi năm cung ứng ra thị trường hơn 10.000 tấn muối. Hiện muối được thu mua với giá dao động từ 1.800 - 2.000 đồng/kg, tuy chưa phải mức cao nhưng vẫn là mức có thể chấp nhận, giúp diêm dân yên tâm bám nghề.

Phan Ngọc

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI