Khi tuổi nổi loạn trở nên hung bạo

24/11/2025 - 06:34

PNO - Gần đây, dư luận tại nhiều quốc gia lo sợ trước các vụ bạo lực nghiêm trọng. Tại Ấn Độ vào tháng Tám, một học sinh ở bang Ahmedabad đâm tử vong bạn học vì mâu thuẫn nhỏ, một học sinh khác ở bang Uttarakhand bắn bị thương giáo viên sau khi bị phạt.

Tại Malaysia vào tháng Mười, một nữ sinh bang Melaka bị 4 nam sinh khóa trên xâm hại ngay trong lớp học. Không lâu sau đó, tại bang Selangor, một nam sinh 14 tuổi đâm tử vong một nữ sinh 16 tuổi dù chưa từng quen biết.

Vượt qua giới hạn của sự nổi loạn thông thường

Các chuyên gia từ Hiệp hội Y khoa Malaysia lo ngại thái độ tiêu cực và hành vi bạo lực ở giới trẻ đang gia tăng cả về tần suất và mức độ, vượt qua giới hạn của sự nổi loạn thông thường. Theo bác sĩ Nor Ashikin Mokhtar - người sáng lập và điều hành Trung tâm Y tế PrimaNora (Malaysia) - sự gia tăng hung hăng có nguyên nhân sinh học phức tạp.

Não bộ thiếu niên trải qua sự mất cân bằng: vỏ não trước trán (kiểm soát lý trí và kiềm chế xung động) chưa trưởng thành, trong khi hệ thống xử lý cảm xúc hoạt động mạnh mẽ. Sự chênh lệch này, kết hợp với biến động hoóc môn và tình trạng thiếu ngủ do căng thẳng học tập làm giảm khả năng tự kiểm soát. Ngoài ra, nỗi đau cảm xúc không được thừa nhận có thể bộc lộ thành sự lo lắng, cô đơn hoặc hung hăng, đặc biệt ở bé trai.

Sự hung bạo của giới trẻ đang trở thành vấn đề toàn cầu - ẢNH MINH HỌA: MUHAMAD SHAHRIL ROSLI (The Star)
Sự hung bạo của giới trẻ đang trở thành vấn đề toàn cầu - Ảnh minh hoạ: Muhamad Shahril Rosli (The Star)

Điều khiến giới trẻ trở nên hung bạo hơn còn có thể đến từ môi trường số. Các nhà khoa học chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa việc lạm dụng công nghệ và hành vi hung hăng. Giáo sư Eyüp Sabri Ercan (Đại học Ege, Thổ Nhĩ Kỳ) nhấn mạnh nguyên nhân: do ảnh hưởng của game bạo lực và nội dung truyền thông độc hại. Một nghiên cứu từ Đại học Montréal (Canada) với gần 2.000 trẻ cho thấy những bé trai tiếp xúc nội dung bạo lực trên truyền hình từ 3,5-4,5 tuổi nhiều khả năng có hành vi chống đối xã hội khi 15 tuổi, bao gồm hành hung, trộm cắp, tham gia ẩu đả băng nhóm.

Sự gia tăng hung hăng còn gắn liền với sự đứt gãy trong các mối quan hệ. Khi có điện thoại, các em dành ít thời gian tương tác trực tiếp hơn. Càng ít tương tác trực tiếp, các em càng ít hòa nhập vào kết cấu xã hội thực. Sự cô lập đó làm suy giảm khả năng đồng cảm, dẫn đến phản ứng hung hăng.

Hành động để ngăn chặn một thế hệ tổn thương

Sĩ quan Sherry Young từ Cơ quan Cảnh sát Greater Sudbury (Canada) nhấn mạnh: “Chúng ta cần hỗ trợ giới trẻ và phòng ngừa tội phạm”. Cha mẹ cần làm gương về hành vi bình tĩnh, xây dựng kết nối qua việc trò chuyện cởi mở, giám sát hoạt động trực tuyến hợp tác và đảm bảo giấc ngủ, sự cân bằng. Nên tìm kiếm sự giúp đỡ sớm từ chuyên gia nếu hành vi hung hăng của con kéo dài.

“Điều cốt yếu là phải can thiệp sớm, giúp trẻ phát triển cơ chế đối phó trước khi hành vi tiêu cực trở nên cố định”.

Tiến sĩ James Blair (Khoa Tâm thần Đại học Virginia Commonwealth, Mỹ)

Trường học nên dạy kỷ luật cảm xúc, đào tạo nhận biết dấu hiệu cảnh báo hành vi, củng cố nỗ lực chống bắt nạt và cung cấp dịch vụ sức khỏe tâm thần liên kết với cộng đồng. Đã đến lúc người lớn phải nhìn nhận rằng những hành vi hung hăng bốc đồng ở trẻ không phải là “hư” mà là vấn đề của sự phản ứng quá mức, thường bắt nguồn từ những thay đổi ở cấp độ não bộ kết hợp các yếu tố môi trường và xã hội.

Dùng điện thoại thông minh quá sớm gây ra hàng loạt vấn đề tâm lý

Nghiên cứu của tổ chức Sapien Labs (Mỹ) với hơn 10.500 thanh thiếu niên từ 13-17 tuổi tại Mỹ và Ấn Độ cho thấy việc dùng điện thoại thông minh quá sớm gây ra hàng loạt vấn đề tâm lý. 37% số trẻ 13 tuổi có biểu hiện hung hăng, 20% từng bị ảo giác. Tiến sĩ Nicholas Kardaras - chuyên gia tâm lý học công nghệ tại Mỹ - cảnh báo: “Thế giới kỹ thuật số có thể làm giảm khả năng phân biệt đâu là thực, đâu là không thực. Trẻ tiếp xúc với thiết bị càng sớm, nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần càng cao”.

Linh La (theo The Star, FMT, Boston University, CBC, Frontline, Neuro Science News, New York Post)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI