Indonesia đứng trước ‘quả bom hẹn giờ’ từ khủng hoảng rác thải

03/06/2026 - 13:02

PNO - Indonesia đang chật vật tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng rác thải nghiêm trọng trên quy mô toàn quốc.

Những người nhặt rác tìm kiếm đồ giá trị tại bãi rác Bantargebang ở thành phố Bekasi, Indonesia - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar
Những người nhặt rác tìm kiếm đồ có giá trị tại bãi rác Bantargebang ở thành phố Bekasi, Indonesia - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar

Nỗi ám ảnh thường trực

Từ hòn đảo du lịch Bali đến thủ đô Jakarta sầm uất, rác thải đang trở thành nỗi ám ảnh thường trực của người dân Indonesia.

Tại Bali, quy định bắt buộc phân loại rác tại nguồn áp dụng từ tháng 4/2026 đã khiến nhiều hộ gia đình lúng túng khi bãi rác lớn nhất hòn đảo là Suwung dừng nhận rác hỗn hợp. Hệ quả là rác bủa vây đường phố, bị đổ trộm xuống cống rãnh hoặc đốt lộ thiên.

Trước đó, những dòng kênh tắc nghẽn vì rác từng gây ra trận lũ lụt nghiêm trọng cướp đi sinh mạng của 17 người.

Tại Jakarta, thảm kịch lở núi rác tại bãi Bantargebang vào tháng 3/2026 khiến 7 người thiệt mạng là hồi chuông cảnh báo đắt giá về sự quá tải.

Con sông Ciliwung chảy qua trái tim thủ đô vẫn ngập ngụa trong chất thải nhựa, thậm chí vi nhựa đã được phát hiện trong mọi mẫu nước mưa quanh khu vực kể từ năm 2022.

Mỗi năm, quốc gia vạn đảo phát sinh đến 56,6 triệu tấn rác thải, gần 3/4 trong số đó vẫn chưa được quản lý đúng cách.

Với 550 bãi rác dự kiến sẽ chạm công suất tối đa vào năm 2030, Indonesia thực sự đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng cơ cấu sâu sắc do tốc độ đô thị hóa và tiêu dùng vượt quá khả năng xử lý của hệ thống.

Một người đàn ông dỡ rác thải từ xe đẩy tại bãi xử lý tạm thời ở Denpasar, Bali, vào ngày 13/4/2026 - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar
Một người đàn ông dỡ rác thải từ xe đẩy tại bãi xử lý tạm thời ở Denpasar, Bali, vào ngày 13/4/2026 - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar

Lối thoát nào?

Trước tình hình cấp bách, Tổng thống Prabowo Subianto đã tuyên bố quản lý rác thải là ưu tiên quốc gia và đặt mục tiêu kiểm soát tình hình trong vòng 2 đến 3 năm tới.

Chính phủ nước này đang đặt kỳ vọng lớn vào các dự án biến rác thành năng lượng với kế hoạch khởi công 5 nhà máy lớn vào tháng 6/2026.

Bên cạnh đó, chính quyền cũng định hướng xử lý rác bằng nhiều công nghệ khác nhau như sản xuất nhiên liệu từ rác, thu khí sinh học từ bể phân hủy sinh học, nhiệt phân hoặc sử dụng lò đốt mô-đun nhằm phù hợp với đặc điểm của từng địa phương.

Tuy nhiên, các chuyên gia môi trường cảnh báo công nghệ cao không phải là lời giải cho mọi bài toán. Đặc trưng rác thải sinh hoạt của Indonesia là chứa nhiều chất hữu cơ và có độ ẩm cao, khiến việc đốt rác phát điện kém hiệu quả nếu không được phân loại và làm khô trước.

Điển hình như nhà máy tại thành phố Surakarta chỉ hoạt động được khoảng 15% đến 20% công suất do thiếu nguồn rác chuẩn từ các hộ gia đình.

Một người phụ nữ bán đồ gia dụng cũ và rác thải có thể tái chế ở Jakarta vào ngày 21/4/2026 - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar
Một người phụ nữ bán đồ gia dụng cũ và rác thải có thể tái chế ở Jakarta vào ngày 21/4/2026 - Ảnh: CNA/Ridhwan Siregar

Tổ chức Greenpeace Indonesia nhận định, các dự án đốt rác có nguy cơ trở thành lối tắt tốn kém, làm xao nhãng mục tiêu cốt lõi là giảm thiểu rác tại nguồn.

Theo các chuyên gia, thay vì đổ ngân sách lớn vào công nghệ, Indonesia cần tập trung xây dựng hạ tầng phân loại đồng bộ tại các khu dân cư, tăng cường giáo dục cộng đồng và thúc đẩy sự tham gia của Bộ Công nghiệp để kiểm soát lượng bao bì nhựa dùng một lần ngay từ khâu sản xuất.

Linh La (theo CNA)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI