Bà được xem là người đã làm thay đổi cách Hollywood nhìn nhận sự quyến rũ, ngôi sao và quyền lực của hình ảnh trên màn bạc. Đến nay, dù nhiều thế hệ minh tinh mới đã xuất hiện, nhưng với Hollywood, Monroe vẫn chưa có người kế nhiệm.
 |
| Marilyn Monroe - biểu tượng khó thay thế của điện ảnh Hollywood. Ảnh: tư liệu |
Marilyn Monroe hình mẫu tối thượng của Hollywood
Tròn 1 thế kỉ từ ngày chào đời với tên khai sinh Norma Jeane Mortenson, Marilyn Monroe vẫn hiện diện trong tâm trí của công chúng như hình mẫu tối thượng của Hollywood. Từ thời trang, âm nhạc đến điện ảnh, hình ảnh cô gái tóc vàng với nụ cười rạng rỡ và chiếc váy trắng tung bay trong gió vẫn luôn được tái hiện.
Nhưng điều khiến Monroe khác biệt không nằm ở vẻ đẹp.
Hollywood từng sản sinh nhiều minh tinh nổi tiếng như Bette Davis, Lana Turner hay Katharine Hepburn. Họ đều là những tên tuổi lớn của điện ảnh Mỹ. Tuy nhiên, rất ít người tạo được cảm giác gần gũi với công chúng như Monroe.
Nhiều thập niên qua, cuộc đời Monroe thường được kể lại như một bi kịch. Các bộ phim, sách báo và ca khúc về bà thường nhấn mạnh hình ảnh một người phụ nữ tài năng nhưng bị Hollywood khai thác kiệt quệ, bị danh vọng bào mòn và cuối cùng gục ngã khi mới 36 tuổi.
 |
| Marilyn Monroe trong phim The Seven Year Itch năm 1955. Ảnh: 20th Century Fox |
Từ bộ phim My Week With Marilyn đến ca khúc Candle in the Wind của Elton John, Monroe hiện lên như một ngôi sao mong manh mà thế giới đã không đối xử đủ dịu dàng.
Cách nhìn ấy không sai. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, người ta vô tình bỏ quên điều quan trọng nhất, Monroe không nổi tiếng chỉ vì bà bất hạnh. Điều làm nên sức hút của Monroe nằm ở khả năng kết hợp giữa sự quyến rũ, hài hước, thông minh và cảm xúc rất đời thường. Trong Some Like It Hot, bà vào vai Sugar Kane với vẻ ngây thơ đáng yêu nhưng không hề ngốc nghếch. Trong Gentlemen Prefer Blondes, bà biến hình tượng “tóc vàng óc rỗng” thành một trò đùa mà chính bà là người kiểm soát. Monroe hiểu rất rõ hình ảnh mình đang xây dựng.
Cảnh chiếc váy trắng tung bay trong The Seven Year Itch hay màn hát chúc mừng sinh nhật Tổng thống John F. Kennedy đều trở thành biểu tượng bởi Monroe luôn xuất hiện với một sự tự tin đầy chủ đích. Bà biết công chúng đang nhìn mình như thế nào và chủ động biến ánh nhìn ấy thành nghệ thuật trình diễn.
Trong giai đoạn Hollywood vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề của những chuẩn mực đạo đức khắt khe, Monroe mang đến một kiểu quyến rũ mới: gợi cảm nhưng vui tươi, táo bạo nhưng không phản cảm, đầy nữ tính nhưng không đánh mất sự chủ động.
Vì sao không ai có thể thay thế Marilyn Monroe?
Ngày nay thế giới có nhiều ngôi sao nổi tiếng, nhưng vẫn chưa xuất hiện một Marilyn Monroe thứ hai. Một phần vì xã hội đã thay đổi.
 |
| Ana de Armas hoá thân thành Marilyn Monroe trong phim Blonde năm 2022. |
Những gì từng gây chấn động trong thập niên 1950 nay trở nên bình thường. Hình ảnh gợi cảm xuất hiện khắp mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến và ngành công nghiệp giải trí. Khi mọi giới hạn đều được nới rộng, sức mạnh của sự gợi mở và ám chỉ - thứ Monroe từng sử dụng rất hiệu quả - không còn tạo ra hiệu ứng đặc biệt như trước. Nhưng lý do sâu xa hơn nằm ở chính con người Monroe.
Bà không chấp nhận việc chỉ trở thành một biểu tượng sắc đẹp. Khi đã là ngôi sao hàng đầu phòng vé, Monroe vẫn tìm đến Actors Studio để học diễn xuất cùng Lee Strasberg - người đặt nền móng cho phương pháp diễn xuất Method Acting nổi tiếng. Bà không học thêm để nổi tiếng hơn. Bà học vì muốn trở thành một diễn viên giỏi hơn.
Ít người nhớ rằng Monroe từng tham gia The Prince and the Showgirl cùng huyền thoại Laurence Olivier, hay nỗ lực chinh phục kịch bản nhiều thử thách trong The Misfits do nhà viết kịch Arthur Miller chấp bút. Đó là những lựa chọn cho thấy tham vọng nghệ thuật vượt xa hình ảnh “quả bom sex” mà Hollywood thường gán cho bà. Có lẽ chính sự kết hợp giữa vẻ đẹp, trí tuệ, tham vọng nghề nghiệp và số phận bi kịch đã tạo nên Monroe.
 |
| Marilyn Monroe, được nhiếp ảnh gia Bruno Bernard chụp tại Nhà hát Trans Lux ở New York, trên phim trường bộ phim 'The Seven Year Itch, năm 1954 |
Nhiều ngôi sao sau này sở hữu một vài yếu tố trong số đó. Người có nhan sắc. Người có sức ảnh hưởng. Người có khả năng diễn xuất. Người có đời tư nhiều sóng gió. Nhưng hiếm ai hội tụ tất cả.
Đó là lý do vì sao sau hơn 6 thập niên từ ngày qua đời, Marilyn Monroe vẫn không chỉ là một minh tinh của Hollywood. Bà trở thành một biểu tượng văn hóa toàn cầu, một hình mẫu mà nhiều người cố gắng tái hiện nhưng chưa ai thực sự thay thế được.
Người ta vẫn nhớ đến bi kịch của Marilyn Monroe. Nhưng điều khiến bà bất tử không phải cái chết ở tuổi 36. Đó là cách bà biến những tổn thương, khát vọng và tài năng của mình thành ánh sáng trên màn bạc, thứ ánh sáng vẫn còn đủ sức mê hoặc nhiều thế hệ khán giả cho đến hôm nay.
Anh Vy