Hàng không ứng phó thế nào trước biến động giá nhiên liệu?

Ông Đặng Anh Tuấn - Phó tổng giám đốc (TGĐ) Vietnam Airlines - cho biết áp lực chi phí hiện rất lớn, không chỉ với các hãng trong nước mà trên toàn cầu. Trước biến động chưa từng có của giá nhiên liệu, hầu hết hãng hàng không đều phải áp dụng các giải pháp ứng phó “bất thường”, trong đó Vietnam Airlines đã kích hoạt cơ chế điều hành theo “kịch bản chiến tranh”.

Các hãng hàng không nội đang chịu áp lực chi phí rất lớn - Ảnh: Quốc Thái

Theo ông Tuấn, giá nhiên liệu Jet A1 tăng vọt lên mức “không tưởng”, bình quân khoảng 190 USD/thùng và có thời điểm lên tới 242,7 USD/thùng - gấp 3 lần dự kiến của hãng năm 2026. Với Vietnam Airlines, mỗi 1 USD giá nhiên liệu tăng làm chi phí tăng thêm hơn 300 tỉ đồng/năm; ước tính với mức tăng hiện tại, chi phí phát sinh có thể vượt 30.000 tỉ đồng/năm, tạo áp lực đặc biệt lớn.

Dù vậy, Vietnam Airlines vẫn xác định vừa tối ưu chi phí vừa đảm bảo vai trò kết nối, phục vụ nhu cầu đi lại và hỗ trợ phát triển kinh tế. Hãng đang áp dụng dải giá linh hoạt, với giá vé bình quân khoảng 80% mức trần và khẳng định không chuyển toàn bộ gánh nặng chi phí sang khách hàng.

Ông Đặng Anh Tuấn - Phó TGĐ Vietnam Airlines - Ảnh: Nhật Thịnh

Trong thời gian tới, giá vé có thể được điều chỉnh, song Vietnam Airlines cho biết sẽ cân đối hài hòa giữa quyền lợi người tiêu dùng, năng lực cạnh tranh và mục tiêu ổn định dài hạn. Đồng thời, hãng kiến nghị cơ quan quản lý cho phép điều chỉnh giá trần hoặc áp dụng phụ thu nhiên liệu theo mức biến động thực tế.

Ông Tô Việt Thắng - Phó TGĐ thường trực Vietjet Air - nhận định, ngành hàng không có độ mở lớn nên đặc biệt nhạy cảm với biến động kinh tế, năng lượng và địa chính trị. Hiện chi phí nhiên liệu chiếm 30 - 40% tổng chi phí vận hành và đã tăng gấp 3 lần, vượt xa các kịch bản ứng phó trước đây. Trên thế giới, khoảng 60% hãng hàng không đã tăng giá vé, cắt giảm chuyến bay hoặc tạm dừng một số đường bay; mức tăng giá vé phổ biến từ 5 - 20%, kèm phụ thu nhiên liệu.

Tại Việt Nam, các hãng đang phối hợp với cơ quan quản lý để tìm nguồn cung mới, triển khai hợp đồng tương lai và điều chỉnh kế hoạch khai thác. Vietjet đã đẩy mạnh quản trị rủi ro, ưu tiên an toàn khai thác và tối ưu hóa vận hành; áp dụng các giải pháp tiết kiệm giúp giảm tới 20% mức tiêu thụ nhiên liệu, đồng thời sử dụng công nghệ, AI,... để tối ưu chi phí và hiệu suất khai thác.

Ông Tô Việt Thắng - Phó TGĐthường trực Vietjet Air - chia sẻ tại toạ đàm

Trong bối cảnh nguồn cung chưa ổn định, Vietjet có thể giảm tới 20% sản lượng khai thác, nhưng cam kết hỗ trợ hành khách chuyển sang chuyến bay gần nhất miễn phí nếu bị ảnh hưởng. Hãng cũng đảm bảo phục vụ nhu cầu đi lại trong các dịp cao điểm sắp tới.

Ông Lê Tiến Dũng - Phó TGĐ Vietravel Airlines - cho biết giá nhiên liệu tăng cao khiến chi phí khai thác của hãng trong tháng Tư dự kiến tăng khoảng 20 tỉ đồng cho mỗi tàu bay. Dù quy mô đội bay còn nhỏ, hãng vẫn chịu tác động nặng nề, với phần lớn chuyến bay trong tháng Tư rơi vào tình trạng càng khai thác càng lỗ.

Trước áp lực này, Vietravel Airlines sẽ cắt giảm tần suất các đường bay kém hiệu quả trong giai đoạn từ đầu tháng Tư đến ngày 23/4, đồng thời triển khai các giải pháp tiết giảm chi phí tương tự các hãng khác. Tuy nhiên, vào dịp cao điểm lễ 30/4, hãng vẫn tăng chuyến để đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách. Đại diện hãng cũng kiến nghị Cục Hàng không điều hành linh hoạt hơn, đặc biệt trong việc phân bổ slot bay phù hợp trong các tháng 4-5.

Về chiến lược dài hạn, ông Lê Tiến Dũng cho biết, Vietravel Airlines đã chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn khó khăn trước mắt và sẵn sàng đón chu kỳ phục hồi của thị trường.

Sun PhuQuoc Airways cũng đã triển khai đồng bộ các giải pháp như tối ưu lịch bay, nâng cao hiệu suất đội bay, rút ngắn thời gian quay đầu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá vé là khó tránh khỏi. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn cố gắng cân đối để không tạo áp lực quá lớn lên hành khách. Một hướng đi đáng chú ý là phát triển mô hình “hàng không điểm đến”, kết hợp vận chuyển với du lịch nghỉ dưỡng nhằm gia tăng giá trị và giảm phụ thuộc vào doanh thu vận tải thuần túy.

Bên cạnh nỗ lực nội tại, các hãng cũng kiến nghị Nhà nước tiếp tục có chính sách hỗ trợ như giảm thuế, phí nhiên liệu và xây dựng cơ chế điều hành linh hoạt hơn, qua đó giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả với biến động thị trường.

Quốc Thái