Giấc mơ xa xỉ

Phim ảnh Hollywood vẫn đang tràn ngập các rạp Việt Nam

Theo chiến lược trên, Nhà nước sẽ đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển ngành công nghiệp điện ảnh, thông qua các chính sách đầu tư, thuế và nhiều chính sách khác trong khâu sản xuất, phát hành, phổ biến phim, quy hoạch hệ thống rạp,...

Tuy nhiên, ngay tại hội nghị lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo, hầu hết các đại biểu đều tỏ ra nghi ngờ mục tiêu này. Chuyện chẳng lạ, bởi dòng điện ảnh chủ lưu, điện ảnh nhà nước hiện được xem như đã chết lâm sàng. Các hãng phim lớn từng làm nên diện mạo điện ảnh Việt suốt nửa thế kỷ qua như Hãng phim truyện VN, Hãng phim truyện I, Hãng phim Giải Phóng… nay đều rơi vào cảnh tan hoang. Nguyên do thì nhiều: cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu trang bị máy móc và đặc biệt là thiếu sự kế thừa của lớp làm nghề trẻ. Tiêu biểu tại Hãng phim truyện VN, hầu hết các khâu từ phục trang, hóa trang, bối cảnh cho đến quay phim, đạo diễn, diễn viên… lứa tuổi trung bình đều trên 50, tức là những người hết tuổi làm việc, đang ngồi chờ ngày về hưu.

Lớp đạo diễn trẻ có tài năng, được đánh giá cao tại các liên hoan phim quốc tế như Phan Đăng Di, Nguyễn Hoàng Điệp, Nguyễn Khắc Huy… đều chọn con đường làm phim độc lập, tuy chông gai nhưng họ lại được tự do sáng tạo theo ý mình.

Về thị phần trên thị trường điện ảnh, hiện các doanh nghiệp nhà nước đã chào thua các hãng tư nhân. Trong lĩnh vực sản xuất phim, mỗi năm các hãng phim nhà nước cho ra đời hai - ba phim theo đơn đặt hàng, chỉ chiếu trong các dịp kỷ niệm rồi cất kho. Thị trường điện ảnh tư nhân lại cạnh tranh khốc liệt, hàng năm có gần 20 phim ra rạp. Dù còn ở những bước sơ khai, nhưng sự cạnh tranh quyết liệt những năm qua ở khối sản xuất phim tư nhân đã giúp hình thành nên một thị trường điện ảnh thương mại tại Việt Nam.

Về thị trường phát hành, hiện số lượng rạp chiếu phim nhà nước khá nhiều. Nhưng không rạp nào đạt chuẩn quốc tế. Tháng Một năm nay, Bộ VH-TT-DL đã gây sốc khi công bố đề án quy hoạch và kế hoạch nâng cấp, xây mới các công trình văn hóa giai đoạn 2012 - 2020. Trong đó, các rạp chiếu phim được quan tâm đặc biệt với kế hoạch nâng cấp và xây dựng mới 106 rạp (57 rạp cần xây mới, 49 rạp được nâng cấp).

Nhưng đó mới là kế hoạch trên giấy. Thực tế, thị phần rạp chiếu tại Việt Nam vẫn đang là miếng bánh ngon đang được Megastar, Lotte, Galaxy, Platinum Cineplex… khai thác. Số lượng các rạp chiếu tư nhân đạt chuẩn quốc tế tăng chóng mặt. Lớn mạnh nhất là Megastar với 10 cụm rạp. Đơn vị này cũng là “ông lớn” trong lĩnh vực phát hành phim ở Việt Nam khi nắm trong tay được hầu như tất cả những phim bom tấn đến từ điện ảnh Mỹ.

Thử hỏi, không hãng phim, không rạp chiếu, không nắm được đầu mối phát hành phim quốc tế, cũng chẳng có nhân lực để làm nên những bộ phim Việt có thể chiếu thương mại thì bảy năm nữa, điện ảnh Việt Nam trở thành nền điện ảnh hàng đầu khu vực Đông Nam Á bằng cách nào? Một giấc mơ xa xỉ. Nhưng thôi đã mơ thì cứ mơ cho... oai!

 M.I.N.H