Tòa án Trung Quốc yêu cầu bồi thường cho nhân viên bị sa thải vì AI

13/05/2026 - 22:55

PNO - Một tòa án tại Trung Quốc vừa đưa ra phán quyết có lợi cho nhân viên bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo, mở ra tiền lệ quan trọng về bảo vệ quyền lợi người lao động.

Robot hình người được huấn luyện tại Trung Quốc - Ảnh: China News Service/Getty Images
Robot hình người được huấn luyện tại Trung Quốc - Ảnh: China News Service/Getty Images

Tòa án nhân dân trung cấp tại thành phố Hàng Châu vừa đưa ra phán quyết yêu cầu một công ty công nghệ phải bồi thường 260.000 nhân dân tệ (hơn 900 triệu đồng) cho một nhân viên họ Chu. Anh Chu gia nhập công ty vào năm 2022 với vị trí giám sát đảm bảo chất lượng cho các mô hình ngôn ngữ lớn.

Sau một thời gian, phía công ty cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn công việc của anh nên đã đề nghị anh xuống vị trí thấp hơn kèm mức lương giảm 40%. Khi anh Chu từ chối, công ty lập tức sa thải anh.

Phán quyết của tòa án khẳng định việc sa thải này là sai quy định, gửi đi một thông điệp trấn an mạnh mẽ trong bối cảnh làn sóng tự động hóa đang lan rộng.

Vụ việc thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi Trung Quốc đang nỗ lực cân bằng giữa tốc độ áp dụng công nghệ mới và nhu cầu đảm bảo an ninh việc làm.

Theo khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường Ipsos, có tới 80% người dân Trung Quốc hào hứng với các sản phẩm AI, trong khi con số này tại Mỹ và Anh chỉ dưới 40%.

Tuy nhiên, sự phát triển quá nhanh của AI bắt đầu gây lo ngại về tình trạng mất việc làm, nhất là khi tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên từ 16 đến 24 tuổi tại quốc gia này đang ở mức cao là 17%.

Các chuyên gia nhận định đang có sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận của giới chức trách. Trước đây, các thông điệp chính thức thường tập trung vào việc AI tạo ra công việc mới, nhưng hiện tại, Chính phủ bắt đầu chú trọng hơn đến việc giải quyết các rủi ro thất nghiệp do công nghệ gây ra.

Trường hợp của anh Chu không phải là cá biệt. Trước đó, chính quyền Bắc Kinh cũng từng xử thắng cho một nữ nhân viên thu thập dữ liệu bị sa thải sau 15 năm làm việc với lý do công ty đã có công cụ tự động.

Hội đồng trọng tài khi đó nêu rõ rằng mặc dù doanh nghiệp có quyền áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc họ được phép đẩy toàn bộ chi phí chuyển đổi và rủi ro sang vai người lao động. Việc hưởng lợi từ công nghệ phải đi đôi với trách nhiệm xã hội tương ứng của chủ doanh nghiệp.

Linh La (theo The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI