SAWACO bảo đảm an ninh nguồn nước bằng hệ sinh thái công nghệ thông minh

Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu

Tại TPHCM, hệ thống cấp nước đô thị đang vận hành với quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của một siêu đô thị. Hiện tại, mạng lưới cấp nước của thành phố được điều tiết chủ lực bởi 2 cụm nhà máy xử lý nước thô là Nhà máy nước Thủ Đức và Nhà máy nước Tân Hiệp. Ở khu vực phía đông và đông bắc, Nhà máy nước Thủ Đức giữ vai trò là trung tâm điều tiết áp lực, sản lượng cho toàn bộ hệ thống với công suất đạt 750.000m3/ngày, lấy nguồn nước thô từ sông Đồng Nai. Cụm nhà máy nước ở phía tây và tây nam thành phố với nguồn nước thô khai thác từ sông Sài Gòn, đạt công suất 600.000m3/ngày, giữ vai trò quan trọng, bảo đảm ổn định cấp nước cho cư dân. Cùng với đó, các nhà máy nước do doanh nghiệp đầu tư như BOO Thủ Đức, BOO Thủ Đức III, Kênh Đông góp phần nâng tổng công suất cấp nước của SAWACO lên khoảng 2,4 triệu m3/ngày.

SAWACO tăng cường giám sát chất lượng nước trên toàn hệ thống từ nguồn nước thô đến mạng lưới tiêu thụ để bảo đảm cấp nước an toàn, liên tục

Tuy nhiên, khi bước vào mùa khô, bài toán an toàn nguồn nước lại đặt ra những thách thức lớn. Dưới tác động của biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa dọc lưu vực sông Đồng Nai, chất lượng nguồn nước thô đã có một số chỉ tiêu suy giảm. Ngoài ra, trong những năm chịu tác động của hiện tượng El Nino, tình trạng ô nhiễm tảo gia tăng mạnh do nhiệt độ môi trường tăng cao và mực nước sông sụt giảm. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xử lý nước tại nhà máy. Từ đó, yêu cầu giám sát chất lượng nước trên toàn hệ thống, từ nguồn nước thô đến mạng lưới tiêu thụ, được đặt lên hàng đầu.

Đại diện SAWACO nhấn mạnh, việc bảo đảm nguồn nước sạch không chỉ là dịch vụ công thiết yếu mà trở thành nhiệm vụ chiến lược. Ngay từ đầu năm 2026, Đảng ủy tổng công ty đã tập trung lãnh đạo, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chính trị và sản xuất kinh doanh. Cấp ủy các cấp chủ động ban hành chương trình công tác năm 2026, bám sát thực tiễn, với trọng tâm cốt lõi là giữ vững an ninh nguồn nước đô thị dưới mọi tình huống.

Phòng Quản lý chất lượng nước của SAWACO cho biết, để bảo đảm an toàn nguồn nước, đại diện đơn vị áp dụng đồng bộ các giải pháp khoa học công nghệ. Để giám sát kịp thời những biến đổi về chất lượng nước nguồn, SAWACO tiến hành lắp đặt hệ thống giám sát trực tuyến liên tục đối với các chỉ số quan trọng như độ màu, độ đục, hàm lượng hữu cơ, độ mặn nhằm đánh giá hiệu quả xử lý nước ngay từ đầu vào. Trên mạng lưới cấp nước sạch, hệ thống giám sát online cũng được lắp đặt tại vị trí trước khi đưa vào mạng lưới và các vị trí trọng yếu nhằm bảo đảm chất lượng nước tốt nhất. Ngoài ra, các nhà máy còn áp dụng công nghệ giám sát độc chất định tính bằng vi sinh. Khi nguồn có độc chất bất thường, vi sinh sẽ biến động, từ đó hệ thống phát cảnh báo và tự động lấy mẫu phân tích định lượng loại độc chất có thể có. Đại diện SAWACO cho hay, các trạm cấp nước dự phòng cũng được vận hành thử và bảo trì định kỳ để sẵn sàng hoạt động khi xảy ra sự cố.

Xây dựng hệ sinh thái công nghệ đồng bộ

Trong bối cảnh chuyển đổi số, SAWACO đang từng bước triển khai hệ sinh thái công nghệ thông minh, hướng đến nâng cao hiệu quả quản trị, vận hành và chất lượng dịch vụ cấp nước. Việc đầu tư hạ tầng số, xây dựng dữ liệu tập trung và phát triển các nền tảng liên thông đã tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp cải thiện năng lực điều hành, nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Việc ứng dụng hệ sinh thái công nghệ thông minh góp phần quan trọng giúp SAWACO bảo đảm an ninh nguồn nước cho siêu đô thị TPHCM

Là đơn vị chủ lực cấp nước đô thị tại TPHCM, SAWACO đảm nhận nhiệm vụ cung cấp nước sạch phục vụ sinh hoạt, sản xuất kinh doanh. Quy mô lớn và phạm vi rộng đặt ra yêu cầu khắt khe đối với quản trị, vận hành. Trước đây, các ứng dụng công nghệ thông tin còn phân tán. Khi nhu cầu tốc độ xử lý, liên thông dữ liệu tăng cao, SAWACO xây dựng hệ sinh thái công nghệ thông minh, kết nối đồng bộ từ hạ tầng, dữ liệu đến điều hành, dịch vụ.

Trong giai đoạn 2025-2026, doanh nghiệp triển khai nhiều thành phần công nghệ quan trọng, hoàn thiện cấu trúc hệ sinh thái. Nổi bật gồm trung tâm dữ liệu (Data Center), trung tâm vận hành hệ thống cấp nước (SWOC), hệ thống chăm sóc khách hàng số, nền tảng dữ liệu dùng chung, hệ thống thông tin địa lý (GIS) và các giải pháp bảo mật đa lớp. Các thành phần này được thiết kế liên thông, hỗ trợ lẫn nhau nhằm bảo đảm hạ tầng công nghệ vận hành ổn định, dữ liệu được tập trung, các kênh dịch vụ khách hàng được khai thác trên nền tảng số để phục vụ người dân tốt hơn.

Việc triển khai hệ sinh thái công nghệ đã mang lại kết quả rõ rệt: các hệ thống vận hành tập trung ổn định hơn; năng lực quan sát và ra quyết định được cải thiện; dịch vụ khách hàng trở nên minh bạch. Hệ sinh thái được tổ chức theo 4 lớp liên thông: hạ tầng, dữ liệu, điều hành và khách hàng, tạo thành vòng liên kết xuyên suốt. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả hiện tại mà còn đặt nền tảng cho định hướng phát triển cấp nước thông minh dựa trên dữ liệu, phù hợp xu thế đô thị thông minh.

Trong hệ sinh thái này, trung tâm dữ liệu giữ vai trò cốt lõi, giúp tập trung công nghệ, nâng cao giám sát, dự phòng, bảo mật. Việc đưa dữ liệu ứng dụng nền tảng chung giúp tối ưu tài nguyên, giảm rủi ro. Song song đó, trung tâm vận hành hệ thống cấp nước tập trung thông tin vận hành, hỗ trợ cảnh báo sớm, cung cấp dữ liệu trực quan. Dù đang hoàn thiện, trung tâm vận hành hệ thống cấp nước đã thể hiện vai trò kết nối dữ liệu, quản trị, nâng cao năng lực điều hành.

Về dịch vụ, nền tảng số trực tiếp cải thiện trải nghiệm khách hàng. Năm 2025, SAWACO đã triển khai tổng đài với đầu số thống nhất 1900 999 997, đưa ứng dụng chăm sóc khách hàng vào vận hành và mở rộng hóa đơn điện tử. Đồng thời, hệ thống thanh toán lõi (Core Billing) cũng được thử nghiệm, hướng tới quản lý tập trung và minh bạch.

Một điểm nhấn khác là hình thành kho dữ liệu dùng chung (Data Warehouse) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Dữ liệu tập trung, chuẩn hóa giúp xây dựng các bảng điều khiển dữ liệu (dashboard), phục vụ phân tích, ra quyết định. SAWACO không chỉ dừng ở số hóa mà đang tận dụng dữ liệu như nguồn lực quan trọng, phục vụ công tác phân tích, điều hành.

Bên cạnh đó, hệ thống thông tin địa lý (GIS) được định hướng trở thành nền tảng dữ liệu hạ tầng, phục vụ chuẩn hóa thông tin mạng lưới và đồng bộ dữ liệu giữa các đơn vị. Trên cơ sở đó, hệ thống hình thành nền tảng cho điều hành cấp nước thông minh theo không gian địa lý. Chuẩn hóa dữ liệu mạng lưới gắn với khai thác hiệu quả giúp nâng cao năng lực quản lý, giám sát và tạo tiền đề phát triển mô hình cấp nước thông minh trong tương lai.

Trên nền tảng đã xây dựng, SAWACO đặt mục tiêu tiếp tục phát triển hệ sinh thái công nghệ trong giai đoạn 2026-2030 theo chiều sâu, với định hướng dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực và khách hàng là trung tâm. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện hạ tầng số, các nền tảng dùng chung; mở rộng kết nối, tích hợp dữ liệu; phát triển ứng dụng trên Data Warehouse, AI, GIS, dashboard điều hành, đồng thời tăng cường an toàn thông tin và năng lực vận hành bền vững của hệ thống cấp nước.

Hoàng Lâm

Nguồn: SAWACO