Cú sốc năng lượng từ Trung Đông khiến thị trường chứng khoán thế giới chao đảo

Cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Hàn Quốc lao dốc - Ảnh: Chris Jung/NurPhoto/Getty Images

Sáng ngày 4/3, các sàn giao dịch chứng khoán tại châu Á đã chứng kiến một đợt bán tháo kinh hoàng. Nỗi lo ngại về một cuộc chiến tranh mở rộng tại Trung Đông có thể giáng một đòn mạnh vào nguồn cung năng lượng đang trở thành hiện thực, trực tiếp đẩy lạm phát lên cao và bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu.

Tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi ghi nhận mức giảm 2 ngày liên tiếp mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, khiến việc giao dịch phải tạm dừng trong 20 phút khi thị trường bốc hơi hơn 8%.

Những gã khổng lồ công nghệ như Samsung Electronics hay SK Hynix, vốn là động lực tăng trưởng chính, nay lại trở thành tâm điểm của đợt sụt giảm này.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự hỗn loạn bắt nguồn từ các hoạt động quân sự quy mô lớn của Mỹ và Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân và tên lửa của Iran.

Sự kiện này đã đẩy giá dầu thô Brent tiến sát mốc 82-85 USD/thùng, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020.

Điểm nóng hiện nay chính là eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, hiện đang rơi vào tình trạng đóng băng lưu thông do các chủ tàu và đơn vị bảo hiểm lo ngại rủi ro chiến sự.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu dòng chảy năng lượng không sớm hồi phục, giá dầu có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Hệ lụy của giá năng lượng tăng cao không chỉ dừng lại trên bảng điện tử của các sàn chứng khoán mà còn len lỏi vào từng hóa đơn sinh hoạt của người dân.

Chi phí nhiên liệu tăng sẽ kéo theo cước vận chuyển và đẩy giá thực phẩm, hàng điện tử và các nhu yếu phẩm lên cao.

Tại Mỹ, dự báo giá xăng tại các trạm bơm có thể tăng từ 10 đến 85 cent mỗi gallon chỉ trong vài ngày. Điều này đặt các ngân hàng trung ương vào thế khó khi họ không thể cắt giảm lãi suất để hỗ trợ kinh tế trong bối cảnh lạm phát đang có dấu hiệu bùng phát trở lại.

Ngành công nghệ, đặc biệt là sản xuất chip bán dẫn, cũng đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép. Bên cạnh áp lực địa chính trị, nhu cầu điện thoại thông minh toàn cầu dự báo sẽ sụt giảm kỷ lục trong năm 2026 do cú sốc chuỗi cung ứng bộ nhớ.

Các cổ phiếu ngành chip trên sàn Nasdaq như Micron, ASML hay Applied Materials đều ghi nhận mức giảm sâu từ 5% đến 7% khi nhà đầu tư lo ngại về sự sụt giảm đơn hàng thiết bị công nghiệp.

Trong cơn bão tài chính này, dòng tiền thông minh đang có xu hướng tìm đến những tài sản an toàn. Giá vàng liên tục phá kỷ lục, vượt ngưỡng 5.177 USD mỗi ounce và có khả năng chạm mốc 6.300 USD vào cuối năm theo dự báo của JPMorgan.

Đồng USD cũng tăng giá mạnh khi các nhà đầu tư rút vốn khỏi các thị trường rủi ro để trú ẩn vào các tài sản của Mỹ. Ngược lại, các loại tiền kỹ thuật số lại đang trượt dốc, cho thấy chúng vẫn được xem như một tài sản rủi ro thông thường khi nỗi sợ hãi bao trùm.

Nhìn lại lịch sử, thị trường chứng khoán luôn đầy rẫy những biến động nhưng thường phục hồi mạnh mẽ sau các cuộc khủng hoảng.

Tuy nhiên, các chỉ số đo lường như tỉ lệ Shiller CAPE hay "Chỉ báo Buffett" đang ở mức cao kỷ lục cho thấy thị trường đang bị định giá quá cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đối với các nhà đầu tư cá nhân, lời khuyên của các chuyên gia lúc này là cần giữ bình tĩnh, xây dựng dự phòng tiền mặt và tập trung vào những doanh nghiệp có chất lượng bền vững, có khả năng đứng vững trước các cú sốc kinh tế thay vì hoảng loạn bán tháo theo đám đông.

Linh La (theo AOL, Economic Times, Straitc Times, Bloomberg, Yahoo Finance)