PNO - Tối qua, Iran cảnh báo sẽ tấn công bất cứ tàu nào đi qua eo biển Hormuz. Thông tin này làm dấy lên mối lo ngại rất lớn về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu do dầu trong khu vực không thể ra thế giới, giá dầu chắc chắn sẽ tăng vọt. Vì sao eo biển Hormuz lại có vị trí địa chính trị - chiến lược quan trọng như thế?
Ở bản đồ Trung Đông, có một điểm hẹp tưởng như nhỏ bé nhưng lại có ảnh hưởng cực lớn đến kinh tế toàn cầu: Strait of Hormuz – eo biển Hormuz.
 |
Đây là tuyến đường biển nối Persian Gulf với Gulf of Oman và sau đó ra Indian Ocean. Mọi tàu chở dầu từ các quốc gia vùng Vịnh muốn ra thị trường thế giới gần như đều phải đi qua đây.
Tuyến đường của gần 1/5 dầu mỏ thế giới
Theo nhiều thống kê năng lượng quốc tế, mỗi ngày có khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này.
Các quốc gia xuất khẩu dầu lớn nằm quanh khu vực này gồm: Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Qatar và đặc biệt là Iran.
Vì vậy, chỉ cần Hormuz bị phong tỏa vài ngày, giá dầu thế giới có thể tăng vọt ngay lập tức.
Một trong những eo biển chiến lược nhất thế giới
Eo biển Hormuz thực ra rất hẹp.
Ở điểm hẹp nhất, chiều rộng chỉ khoảng 33 km, còn luồng tàu đi lại chỉ khoảng 2–3 km mỗi chiều.
Điều này khiến khu vực này cực kỳ dễ bị:
- Phong tỏa
- Rải thủy lôi
- Tấn công bằng tên lửa chống hạm
- Tấn công bằng drone hoặc tàu cao tốc.
Iran kiểm soát bờ phía bắc của eo biển, vì vậy họ có khả năng gây sức ép lớn đối với tuyến vận tải này.
“Con bài chiến lược” của Iran
Trong nhiều thập niên, Iran thường nhắc tới khả năng đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công hoặc bị trừng phạt nặng.
Dù việc phong tỏa hoàn toàn eo biển là rất khó, chỉ cần Iran: đe dọa tàu chở dầu, rải thủy lôi, tấn công một vài tàu, cũng đủ khiến bảo hiểm vận tải tăng vọt và thị trường dầu mỏ rúng động.
Đó là lý do Hormuz thường được gọi là “yết hầu năng lượng của thế giới”.
Vì sao Mỹ luôn hiện diện quân sự tại đây?
Đối với Mỹ, việc bảo đảm tự do hàng hải tại Hormuz là lợi ích chiến lược.
Hạm đội 5 của Mỹ đặt căn cứ tại Bahrain và thường xuyên tuần tra khu vực này.
Mục tiêu của Mỹ là:
- Bảo vệ tuyến vận tải dầu
- Trấn an các đồng minh vùng Vịnh
- Ngăn chặn khả năng Iran phong tỏa Hormuz.
Một “điểm nóng” của địa chính trị toàn cầu
Chính vì vị trí chiến lược đó, eo biển Hormuz luôn nằm ở trung tâm của nhiều căng thẳng giữa: Iran- Mỹ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh.
Bất kỳ cuộc xung đột lớn nào trong khu vực này đều có nguy cơ lan ra thị trường năng lượng toàn cầu, khiến Hormuz trở thành một trong những điểm chiến lược quan trọng nhất của thế kỷ.
Tên Hormuz (hay Hormoz) chủ yếu được cho là bắt nguồn từ cách phát âm tiếng Ba Tư Trung cổ của vị thần Zoroastrian Ahuramazda. Ngoài ra, tên gọi này còn được cho là xuất phát từ cụm từ Hur-Muz có nghĩa là "nơi trồng chà là", hoặc từ tiếng Hy Lạp hormos ám chỉ "vịnh nhỏ, vịnh". Dưới đây là các thông tin chi tiết về nguồn gốc tên gọi Hormuz: - Gốc Ba Tư (Zoroastrian): Tên gọi này gắn liền với vị thần tối cao Ahuramazda trong tôn giáo cổ đại Ba Tư. - Gốc ngôn ngữ địa phương: Một giả thuyết khác cho rằng nó đến từ tiếng Ba Tư cổ Hur-Muz, nghĩa là "nơi trồng chà là". - Gốc Hy Lạp: Có khả năng tên gọi xuất phát từ từ hormos trong tiếng Hy Lạp, mang nghĩa là vịnh nhỏ. - Bối cảnh lịch sử: Từ thế kỷ thứ 10 đến thế kỷ 17, nơi này là một vương quốc thịnh vượng, và cái tên Hormuz được đặt cho kinh đô và eo biển, thường được liên hệ với đảo Hormuz thuộc Iran ngày nay. |
T.X
| Chia sẻ bài viết: |
Israel dọa ám sát bất kỳ ai kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei
Thời đại giám sát tình báo: Mối nguy hiểm với các nhà lãnh đạo
Mỹ - Iran: Hành trình từ đồng minh đến kẻ thù
Vì sao tình báo Iran tê liệt khi Mỹ-Israel không kích khiến hàng loạt chỉ huy thiệt mạng?
6 vụ mất tích bí ẩn ở vùng biển New Zealand
Vì sao cuộc săn lùng nàng tiên cá vẫn nóng đến giờ?
Việc các biểu tượng nổi tiếng của UAE bị đặt trong tầm ngắm cho thấy xung đột khu vực đang bước sang một nấc thang mới.
Ngày 4/3, chính phủ Congo cho biết hơn 200 người đã thiệt mạng trong vụ sạt lở đất do mưa lớn gây ra tại mỏ coltan Rubaya, miền đông nước này.
Hầu hết Cuba, bao gồm cả Havana, đều bị mất điện, trong bối cảnh chính phủ đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ chính quyền ông Trump.
Trí tuệ nhân tạo Claude của Anthropic đang tham gia vào việc lên kế hoạch, chọn mục tiêu và xử lý thông tin trong cuộc chiến Mỹ và Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ xác nhận tàu ngầm nước này đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu chiến Iris Dena của Iran ngoài khơi Sri Lanka.
Tại Nhật Bản, ngày càng nhiều nam giới thích trang điểm khi đến công sở, đưa mỹ phẩm làm đẹp vào quy trình chăm sóc cá nhân hằng ngày.
Ngày 4/3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz tuyên bố sẽ ám sát bất kỳ lãnh đạo Iran nào được lựa chọn để kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.
Ung thư vú tiếp tục là loại ung thư được chẩn đoán nhiều nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới.
Từng được xây dựng để phòng ngừa rủi ro hiếm gặp, những hầm trú ẩn xa hoa tại Dubai nay trở thành không gian sinh hoạt tạm thời của giới nhà giàu.
Cuộc chiến Trung Đông leo thang khiến giá dầu tăng vọt, đẩy thị trường chứng khoán thế giới vào cơn hoảng loạn.
Trong khi Iran đưa ra điều kiện để chấm dứt giao tranh, nhiều quốc gia kêu gọi các bên kiềm chế và quay lại con đường đối thoại.
Hình ảnh xa hoa gắn liền với Dubai trên mạng xã hội bị cắt ngang khi xung đột lan tới Vùng Vịnh.
Cuộc chiến không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn trong các đường ống dầu và tuyến vận tải năng lượng.
Liên đoàn Béo phì Thế giới cho biết hơn 500 triệu trẻ em sẽ bị thừa cân.
Tổng thống Donald Trump nói đã có thêm một cuộc tấn công nữa nhằm vào các lãnh đạo mới của Iran và "đó cũng là một cuộc tấn công khá mạnh".
Ngày 3/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hiện đã “quá muộn” để tiến hành các cuộc đàm phán với Iran, bất chấp việc Tehran đang bày tỏ mong muốn này.
Ngày 3/3, Israel đã không kích vào nơi các giáo sĩ cấp cao được cho là đang tập trung để bầu chọn Đại giáo chủ mới của Iran.
Chiến sự leo thang tại Trung Đông khiến giá xăng dầu, khí đốt, thực phẩm… tăng vọt.
