Từ Ma xó đến giấc mơ tài sản trí tuệ Việt

05/06/2026 - 06:00

PNO - Ma xó là phim kinh dị Việt Nam đầu tiên được Tập đoàn Giải trí CJ ENM (Hàn Quốc) lựa chọn phát triển thành các phiên bản tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia. Đây là lần đầu một chất liệu dân gian Việt được nhìn nhận như tài sản sáng tạo có thể tiếp tục sinh lời ở nhiều thị trường.

Nhiều tập đoàn giải trí lớn trên thế giới đã phát triển theo mô hình này từ lâu. Một IP (tài sản trí tuệ) mạnh có thể được làm lại, chuyển thể, phát triển game, truyện tranh, loạt phim, vật phẩm lưu niệm hay công viên trải nghiệm. Giá trị của nó nằm ở khả năng sống tiếp qua nhiều thị trường và nền tảng chứ không chỉ dừng ở doanh thu bán vé.

Phim Ma xó sẽ được làm lại để chiếu ở 5 quốc gia - Ảnh do đoàn phim cung cấp
Phim Ma xó sẽ được làm lại để chiếu ở 5 quốc gia - Ảnh do đoàn phim cung cấp

Với Ma xó, ngoài việc được làm lại ở 5 quốc gia, điều đáng chú ý hơn là một chất liệu dân gian - tâm linh Việt Nam được nhìn như tài sản có khả năng toàn cầu hóa. Điều đó cho thấy văn hóa bản địa được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại hoàn toàn có thể trở thành nguồn chất liệu sáng tạo có sức lan tỏa quốc tế.

Phim kinh dị là thể loại phim châu Á có lợi thế rất lớn vì gắn liền với niềm tin dân gian, ký ức tập thể và đặc trưng văn hóa bản địa. Nhật Bản có Ju-on với nỗi ám ảnh về lời nguyền trong văn hóa dân gian. Hàn Quốc có The Wailing khai thác tín ngưỡng dân gian, shaman giáo và những niềm tin tâm linh bản địa. Thái Lan gây tiếng vang với Shutter hay Pee Mak từ các truyền thuyết. Indonesia những năm gần đây liên tục ghi nhận các phim kinh dị thành công ở thị trường quốc tế nhờ khai thác tín ngưỡng Hồi giáo, truyền thuyết địa phương và niềm tin dân gian.

Chính những yếu tố bản địa trở thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Càng mang đậm màu sắc văn hóa bản địa, tác phẩm càng tạo được sự tò mò với khán giả quốc tế.

Điện ảnh Việt không thiếu phim thắng lớn ở phòng vé nhưng số tác phẩm đủ sức trở thành IP rất ít. Nhiều bộ phim thành công nhờ hiệu ứng ngôi sao hoặc xu hướng nhất thời, trong khi những chất liệu có khả năng phát triển dài hạn thành thương hiệu nội dung chưa được đầu tư tương xứng.

Phát triển IP nội địa còn giúp thay đổi vị thế của Việt Nam trong chuỗi công nghiệp văn hóa. Chúng ta không chỉ gia công sản xuất hay cung cấp bối cảnh quay phim mà có thể sở hữu tài sản sáng tạo của mình. Đây là phần có giá trị cao nhất trong kinh tế sáng tạo.

Ma xó là khởi điểm, để đi được đường dài vẫn còn nhiều việc phải làm. Việt Nam hiện vẫn thiếu hệ sinh thái bảo vệ và khai thác IP chuyên nghiệp, từ bản quyền, quản trị thương hiệu, chiến lược nhượng quyền đến năng lực phát triển câu chuyện thành nhiều phiên bản và sản phẩm.

Minh Phát

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI