Bóng chuyền nữ Việt Nam trước khoảng cách với nhóm tinh hoa

Nhưng ngay khi cánh cửa bước vào nhóm những đội tuyển hàng đầu thế giới bắt đầu hiện ra, đội tuyển cũng cảm nhận rõ hơn khoảng cách với tầng cao nhất của bóng chuyền nữ châu Á và thế giới.

VTV9 Bình Điền Cup 2026 vừa khép lại cũng là lúc những tuyển thủ xuất sắc nhất của bóng chuyền nữ Việt Nam (BCNVN) tập trung chuẩn bị cho AVC Women’s Cup 2026 tại Philippines.

Đó không chỉ là sự chuyển tiếp giữa hai giải đấu, mà còn phản chiếu rõ bức tranh hiện tại của BCNVN: thành công, tiến bộ và đầy hy vọng nhưng cũng đang đứng trước “đỉnh nóc” rất khó vượt của bóng chuyền đỉnh cao châu Á và thế giới.

Bệ phóng VTV9 Bình Điền Cup…

VTV9 Bình Điền Cup 2026 khép lại ở Tây Ninh không đơn thuần chỉ là một giải đấu giao hữu quốc tế thường niên.

Nhìn rộng hơn, đây giống như một “trạm trung chuyển” của BCNVN trước mùa hè quốc tế rất quan trọng, nơi các tuyển thủ quốc gia vừa duy trì phong độ, vừa kiểm chứng khả năng cạnh tranh trong môi trường có yếu tố quốc tế ngày càng cao.

Điều đáng chú ý là sau hơn 20 năm tồn tại, VTV Cup nói chung và VTV9 Bình Điền Cup nói riêng vẫn giữ được sức hút đặc biệt. Không nhiều giải thể thao tại Việt Nam có thể duy trì tuổi thọ lâu như vậy bằng mô hình xã hội hóa.

Giải đấu ấy không chỉ giúp các CLB và VĐV được thi đấu nhiều hơn, mà còn góp phần tạo nên hệ sinh thái bóng chuyền nữ tương đối ổn định: khán giả đông, doanh nghiệp đồng hành, VĐV có môi trường phát triển, đội tuyển quốc gia được hưởng lợi trực tiếp.

Đó là nền tảng rất quan trọng cho sự phát triển hiện nay của BCNVN.

Bởi nếu nhìn lại cách đây khoảng 10 năm, rất khó hình dung BCNVN có ngày 3 lần liên tiếp vô địch AVC Nations Cup, lần đầu dự World Championship, tiến sát top 25 thế giới, và được nhìn nhận như một thế lực thật sự ở nhóm hai châu Á.

Vị thế mới của BCNVN

Sau VTV9 Bình Điền Cup 2026, đội tuyển nữ Việt Nam sẽ hướng đến AVC Women’s Cup 2026 diễn ra từ ngày 6 đến 14/6 tại Philippines. Theo kết quả bốc thăm, tuyển Việt Nam cùng bảng với Kazakhstan, Iran, Indonesia, Hong Kong (Trung Quốc) và Lebanon.

Sau 3 lần liên tiếp đăng quang các năm 2023, 2024 và 2025, tuyển nữ Việt Nam tiếp tục được đánh giá là ứng viên hàng đầu cho chức vô địch.

Điều đó phản ánh vị thế hiện tại của BCNVN khá rõ: Việt Nam lúc này gần như đã trở thành đội mạnh nhất của nhóm ngoài Volleyball Nations League (VNL) ở châu Á.

Đây là bước tiến rất lớn.

Trước đây, BCNVN thường chỉ đặt mục tiêu cạnh tranh SEA Games hoặc cố gắng vào sâu ở giải châu Á. Nhưng hiện nay, đội tuyển đã tạo được cảm giác ổn định đẳng cấp ở sân chơi châu lục.

Sự trưởng thành của Trần Thị Thanh Thúy, Vi Thị Như Quỳnh, Nguyễn Khánh Đang, Võ Thị Kim Thoa hay Lâm Oanh giúp đội tuyển không còn phụ thuộc tuyệt đối vào một cá nhân như trước.

Đặc biệt, hai chủ công Thanh Thúy và Như Quỳnh đang trở thành biểu tượng cho bước chuyển của BCNVN: Quan trọng hơn, thành công hiện tại không còn mang cảm giác hiện tượng.

Đó là thành quả của quá trình tích lũy nhiều năm: giải quốc nội tốt hơn, mật độ thi đấu cao hơn, nhiều giải quốc tế hơn, xã hội hóa mạnh hơn, VĐV được đầu tư tốt hơn.

Khoảng cách tới nhóm tinh hoa

Dẫu vậy, nghịch lý lớn nhất của BCNVN nằm ở chỗ: càng thống trị AVC Women’s Cup, đội tuyển lại càng cho thấy khoảng cách với nhóm tinh hoa châu Á vẫn còn lớn.

Hiện nay tuyển nữ Việt Nam đứng hạng 26 thế giới với 136,75 điểm, trong khi đội đứng thứ 18 – vị trí cuối cùng đủ chuẩn tham dự VNL – là Thái Lan với 171,66 điểm.

Khoảng cách gần 35 điểm nhìn qua có vẻ không quá lớn, nhưng thực tế lại là một vách núi về chuyên môn.

Các đội thuộc VNL được thi đấu thường xuyên với những đối thủ mạnh nhất thế giới như Mỹ, Brazil, Ý, Nhật Bản hay Trung Quốc. Điều đó giúp họ duy trì cường độ thi đấu cao, tích lũy điểm trên bảng xếp hạng của FIVB dễ hơn, nâng trình độ nhanh hơn, và tiếp tục giữ vị trí trong VNL.

Đó gần như là một vòng tuần hoàn khép kín.

Trong khi đó, tuyển Việt Nam vẫn phải tích cóp điểm số chủ yếu từ AVC Women’s Cup hay các giải châu Á cấp hai.

Điều thú vị là 1 năm trước, Việt Nam cũng đứng hạng 26 nhưng có tới 141,21 điểm. Bây giờ điểm số giảm xuống còn 136,75 dù thành tích quốc tế vẫn rất tốt.

Điều này cho thấy bảng xếp hạng FIVB không chỉ đánh giá chuyện vô địch hay không vô địch, mà còn phụ thuộc thắng ai, thắng ở giải nào, đối thủ mạnh đến đâu, và giá trị trận đấu lớn ra sao.

Nói cách khác, AVC Women’s Cup từng là bệ phóng cho BCNVN nhưng hiện nay giải đấu ấy dần chỉ còn mang ý nghĩa duy trì vị thế.

Muốn thật sự bước lên nhóm 1, tuyển Việt Nam buộc phải kiếm điểm từ những sân chơi lớn hơn như: Asian Championship, ASIAD, World Championship, hoặc tạo bất ngờ trước chính Thái Lan, Nhật Bản hay Trung Quốc.

Biển lớn đã gần hơn

Dĩ nhiên, BCNVN vẫn còn khoảng cách với tầng cao nhất châu Á. Đội tuyển cũng chưa từng thắng Thái Lan ở cấp độ đội tuyển quốc gia.

Nhưng nếu nhìn lại hành trình vài năm qua, có thể thấy BCNVN đã đi một quãng đường rất dài.

Từ vị trí ngoài top 50 thế giới, giờ đây tuyển nữ Việt Nam đã bước vào top 30 và bắt đầu nhìn thấy “cánh cửa VNL”.

Đó là thay đổi rất lớn về vị thế.

Quan trọng hơn, BCNVN hiện tạo được cảm giác phát triển có nền móng hơn nhiều môn thể thao khác: phong trào mạnh, giải quốc nội có sức sống, xã hội hóa tốt, khán giả đông, và đội tuyển quốc gia duy trì được thành tích ổn định.

Tất nhiên, để bước tiếp, BCNVN cần thêm chiều sâu lực lượng, thêm những VĐV đủ sức chơi bóng ở môi trường quốc tế đỉnh cao và thêm nhiều chiến thắng mang tính bước ngoặt.

Nhưng ít nhất lúc này, giấc mơ ấy không còn quá xa vời nữa.

Sau VTV9 Bình Điền Cup 2026 và trước AVC Women’s Cup 2026, BCNVN đang đứng ở một vị trí rất đặc biệt: chưa thuộc nhóm tinh hoa của thế giới, nhưng cũng đã vượt rất xa hình ảnh của một đội tuyển chỉ quanh quẩn ở sân chơi Đông Nam Á.

Điều đáng hy vọng nhất không chỉ nằm ở những chiếc cúp hay thứ hạng trên bảng xếp hạng thế giới, mà ở chỗ bóng chuyền nữ Việt Nam giờ đã tạo được cảm giác về một nền bóng chuyền đang đi lên bằng nền tảng rõ ràng, bằng nội lực và bằng niềm tin để tiếp tục bước ra biển lớn.

Đặng Hoàng

Ảnh: Đội tuyển nữ bóng chuyền Việt Nam. Nguồn: FIVB