Bộ Công an triển khai 4 nhóm giải pháp ngăn chặn lừa đảo bằng AI, Deepfake

Chiều 3/6, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng Năm, trả lời câu hỏi của báo chí về các giải pháp kiểm soát công nghệ Deepfake và bảo vệ dữ liệu cá nhân, thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản - Chánh văn phòng Bộ Công an - cho biết, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những thách thức lớn đối với công tác bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.

Theo ông, việc lợi dụng công nghệ để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật là xu hướng mang tính quy luật. Không gian mạng đang trở thành môi trường và phương tiện để các loại tội phạm hoạt động, trong đó có các hành vi lừa đảo sử dụng AI và Deepfake.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản thông tin về công tác đấu tranh với tình trạng sử dụng AI và công nghệ Deepfake để lừa đảo - Ảnh: QP

Trước thực trạng này, Bộ Công an đã chủ động triển khai quyết liệt các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và xác định 4 nhóm giải pháp trọng tâm.

Đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm xử lý các hành vi vi phạm mới phát sinh trên môi trường số. Theo đó, nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được xây dựng và hoàn thiện như Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng sửa đổi và dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bộ Công an cũng phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Luật quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm như lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người hoặc thu thập, sử dụng dữ liệu trái quy định của pháp luật.

Thứ hai là tăng cường quản trị trí tuệ nhân tạo. Công tác này tập trung vào 4 nội dung chính gồm kiểm soát thuật toán, triển khai gắn nhãn đối với nội dung do AI tạo ra, thực hiện định danh người dùng trên mạng xã hội đồng thời xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.

Theo Bộ Công an, việc định danh người dùng trên mạng xã hội là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, truy vết và xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường mạng.

Thứ ba là đẩy mạnh đấu tranh với tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Bộ Công an đang tập trung xử lý nghiêm các hành vi mua bán dữ liệu cá nhân, làm lộ lọt thông tin và các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Công nghệ, AI, Deepfake tạo nên ma trận lừa đảo trên không gian mạng - Ảnh minh họa

Cùng với đó, lực lượng chức năng tăng cường điều tra, triệt phá các đường dây lừa đảo sử dụng công nghệ cao, kể cả những đối tượng hoạt động từ nước ngoài.

Thứ tư là mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bộ Công an sẽ thúc đẩy các cơ chế hợp tác đa phương và song phương, đặc biệt với các quốc gia láng giềng, nhằm phát hiện, xử lý tận gốc các đối tượng phạm tội xuyên biên giới.

Theo thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, bên cạnh các giải pháp của cơ quan chức năng, người dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng.

Ông cho biết các đối tượng lừa đảo thường tập trung khai thác 3 trạng thái tâm lý phổ biến của nạn nhân là lo sợ, tình cảm và hám lợi để thực hiện hành vi phạm tội.

Vì vậy, mỗi người dân cần chủ động trang bị kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, nâng cao ý thức cảnh giác, thường xuyên kiểm tra, xác minh thông tin trước khi thực hiện các giao dịch hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân trên mạng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ có hành vi lừa đảo, cần kịp thời liên hệ với cơ quan chức năng để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Bảo Khang