Akira Ijiri: Người gieo mầm ở Việt Nam, gặt vàng ở Nhật Bản

Điều đáng nói hơn, hành trình đưa ông đến chiếc cúp ấy lại bắt đầu từ Việt Nam, nơi ông không có danh hiệu, nhưng để lại những nền móng.

Một hành trình hai nửa trái ngược

Ông Akira Ijiri đến Việt Nam làm việc theo thỏa thuận hợp tác giữa LĐBĐ Việt Nam và LĐBĐ Nhật Bản. Tại Việt Nam, ông không được nhớ đến như một HLV thành công về kết quả. Từ năm 2019, ông làm việc với các đội trẻ nữ từ U16 đến U20 trong vai trò cố vấn kỹ thuật, người xây dựng nền tảng, chuẩn hóa phương pháp đào tạo và trực tiếp huấn luyện.

Đội U20 Nhật Bản vô địch châu Á 2026. Ảnh: AFC

Ông đưa U20 nữ Việt Nam lần đầu dự vòng chung kết châu Á, nhưng ở sân chơi lớn không có đột phá. Không huy chương, không dấu ấn rõ rệt, và trong cách nhìn quen thuộc, điều đó đồng nghĩa với chưa thành công.

Rồi ông rời Việt Nam. Và tại Nhật Bản, với một hệ thống hoàn chỉnh hơn, Ijiri nhanh chóng đưa U20 nữ lên đỉnh châu Á.

Ijiri không thất bại ở Việt Nam, ông chỉ đến sớm hơn điều kiện để thành công.

Triết lý là quan trọng

Câu trả lời không nằm ở kết quả, mà ở triết lý. Akira Ijiri xuất thân từ hệ thống phát triển bóng đá học đường và cộng đồng Nhật Bản, nơi đào tạo cầu thủ bằng tư duy, kỷ luật và khả năng xử lý trong áp lực.

Ông tích lũy kinh nghiệm qua nhiều cấp độ trẻ, từng làm cố vấn học viện và trợ lý các đội trẻ quốc gia từ năm 2010. Triết lý của ông rất rõ: chơi bóng với tốc độ cao, ra quyết định nhanh, thực thi nhanh và tạo áp lực liên tục lên đối phương. Nhưng cốt lõi hơn, đội bóng của ông phải tự đặt mình trong áp lực cực lớn để buộc cầu thủ hành động nhanh, mạnh và chính xác.

Nói cách khác, bóng đá của Ijiri là thứ bóng đá buộc cầu thủ phải suy nghĩ và hành động nhanh hơn đối thủ, nếu không sẽ bị loại bỏ.

Đi kèm là kỷ luật chiến thuật rất cao và sự nhạy cảm với từng thời điểm của trận đấu – những yếu tố đang trở thành nền tảng cho thành công của bóng đá nữ Nhật Bản.

Trận chung kết với CHDCND Triều Tiên là minh chứng rõ nhất. Nhật Bản nhập cuộc tốt nhưng dần bị lấn lướt trong hiệp một, buộc phải chống đỡ trước sức ép thể lực và cường độ cao.

“Đây không phải điều chúng tôi mong muốn, vì chúng tôi luôn muốn chủ động. Nhưng họ rất mạnh mẽ và gây áp lực lớn,” Ijiri thừa nhận.

Bước ngoặt đến từ giờ nghỉ, khi ông điều chỉnh bằng phân tích cụ thể và yêu cầu đội chơi tấn công nhiều hơn. Phút 56, hậu vệ Momoka Sano ghi bàn duy nhất, mang về chiến thắng 1-0 và danh hiệu vô địch thứ 7 – kỷ lục của giải đấu.

“Tôi đã lường trước một trận đấu khó khăn và các cầu thủ đã làm được. Tôi cảm ơn họ vì đã thi đấu với nỗ lực tối đa đến phút cuối cùng” - ông nói - “Danh hiệu này không chỉ dành cho chúng tôi mà cho toàn bộ gia đình bóng đá Nhật Bản”.

Môi trường quyết định kết quả

Sự khác biệt giữa Việt Nam và Nhật Bản không nằm ở Ijiri, mà ở hệ thống. Ở Nhật, cầu thủ được đào tạo bài bản, tư duy chiến thuật hình thành sớm và môi trường cạnh tranh cao. Ở Việt Nam, nền tảng chưa đồng đều, thiếu cọ xát quốc tế và hệ thống đào tạo còn đang hoàn thiện.

HLV Akira Ijiri

Ijiri, với sở trường “trồng người”, phù hợp với việc xây nền móng. Nhưng đó là công việc cần thời gian – điều mà bóng đá Việt Nam chưa thực sự có đủ.

Có một nghịch lý: người gieo mầm hiếm khi là người gặt quả. Và Akira Ijiri là một ví dụ điển hình của nghịch lý ấy.

Những gì ông làm ở Việt Nam không tạo ra danh hiệu ngay lập tức, nhưng đã góp phần nâng chuẩn đào tạo và thay đổi cách tiếp cận. Khi trở lại Nhật Bản – nơi nền tảng đã sẵn có, triết lý của ông lập tức kết tinh thành thành công.

Dù vậy, chính Ijiri vẫn không dừng lại: “Các cầu thủ đã chơi rất tốt, nhưng tôi chưa hài lòng. Nếu hài lòng, họ sẽ không thể tiến bộ. Họ còn rất trẻ và cần phát triển hơn nữa,” ông nói khi hướng tới vòng chung kết U20 World Cup 2026 tại Ba Lan.

***
Akira Ijiri không phải là một HLV thất bại ở Việt Nam rồi thành công ở Nhật Bản, mà là một HLV làm hai công việc khác nhau: ở Việt Nam là xây nền, ở Nhật Bản là hoàn thiện và chiến thắng.

Ở Việt Nam, ông gieo mầm.

Ở Nhật Bản, ông gặt vàng.

Và nghịch lý lớn nhất là: thành công của ông lại đến ở nơi… không cần ông gieo mầm.

Đặng Hoàng