Nguy cơ tử vong do nhầm lẫn sốc nhiệt với cảm nắng thông thường

Suýt mất mạng vì tưởng chỉ là cảm nắng

Chị P.T.D., 45 tuổi, ngụ tại phường Bình Quới tới bây giờ vẫn còn bàng hoàng vì tình huống xảy ra với chồng mình.

Chồng chị là anh N.V.T., 50 tuổi, làm nghề giao hàng. Cách đây 3 ngày, anh T. đi làm về thì bỏ ăn cơm chiều mà đi nằm luôn. Nghĩ chồng chạy xe ngoài nắng cả ngày nên mệt, chị cứ để anh nghỉ ngơi. Tuy nhiên, sau đó anh T. bắt đầu sốt cao, người nóng ran, đau đầu, chóng mặt, choáng váng rồi mệt lả và yếu sức.

Anh T. liên tục buồn nôn, tim đập nhanh, thở nhanh, da đỏ nóng và khô khốc vì không thể vã mồ hôi. Tình trạng anh chuyển biến rất nhanh sang lơ mơ, nói nhảm. Chị vội vàng gọi hàng xóm phụ giúp đưa anh đi cấp cứu.

Tới bệnh viện, nghe bác sĩ chẩn đoán thì chị mới biết anh T. bị sốc nhiệt chứ không chỉ là cảm nắng thông thường. Nếu cứ chần chừ nằm nghỉ không đi cấp cứu thì có thể nguy hiểm tính mạng. Chị D. không ngờ sốc nhiệt lại nghiêm trọng đến thế, suýt chút nữa là không kịp cứu chồng.

Trường hợp tương tự xảy ra với chị L.M.H., 28 tuổi, ngụ tại tỉnh Tây Ninh. Khi đi dạo chơi trung tâm thành phố vào cuối tuần, chị H. cũng có biểu hiện mệt, mặt đỏ bừng, người nóng ran. Lúc ngồi xuống nghỉ, chị lả đi gục vào vai bạn.

Bạn bè đi cùng ban đầu tưởng chị H. bị say nắng, chỉ cần ngồi nghỉ trong bóng mát một lúc là ổn. Thế nhưng sau đó, chị H. cứ thiếp đi khiến mọi người hoang mang, vội gọi taxi đưa chị đi cấp cứu. Tại cơ sở y tế, mọi người mới biết chị H. bị sốc nhiệt. Rất may, chị đã được can thiệp y tế kịp thời và hồi phục, xuất viện vào đầu tuần.

Cách nhận diện và phòng ngừa sốc nhiệt

ThS.BS Huỳnh Thị Thanh Phương - Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - giải thích rằng, sốc nhiệt là tình trạng bệnh nghiêm trọng nhất trong phổ bệnh liên quan đến nhiệt, đặc trưng bởi nhiệt độ cơ thể trên 40°C kết hợp với rối loạn chức năng hệ thần kinh trung ương. Nhiều người vẫn đánh đồng sốc nhiệt với cảm nắng thông thường, nhưng thực tế đây là 2 tình trạng hoàn toàn khác nhau về mức độ nguy hiểm.

Bác sĩ Huỳnh Thị Thanh Phương đang khám cho trường hợp cao tuổi có bệnh nền. Người có bệnh nền dễ bị sốc nhiệt nên cần chú ý phòng tránh trong những ngày nắng nóng - Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Nếu cảm nắng chỉ gây mệt mỏi tạm thời thì sốc nhiệt là một cấp cứu y khoa với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 80% ở sốc nhiệt cổ điển và 33% ở sốc nhiệt do gắng sức nếu không được điều trị kịp thời.

Sốc nhiệt cổ điển thường xảy ra do tác động từ môi trường nóng bên ngoài ở người già, người có bệnh nền; còn sốc nhiệt do gắng sức thường gặp ở người trẻ khỏe mạnh khi hoạt động quá mức dưới nắng khiến cơ thể tự sản sinh lượng nhiệt khổng lồ mà không giải phóng kịp.

Theo bác sĩ Huỳnh Thị Thanh Phương, sốc nhiệt không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm tổn thương nghiêm trọng, để lại di chứng về thần kinh, tim mạch.

Các dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý gồm sốt cao, người nóng ran, đau đầu, chóng mặt, choáng váng, mệt lả, yếu sức, buồn nôn hoặc nôn, tim đập nhanh, thở nhanh, da đỏ nóng (có thể khô hoặc vã mồ hôi), lú lẫn, nói nhảm, mất định hướng, co giật hoặc bất tỉnh. Các nhóm nguy cơ cao bao gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc tim mạch.

Nếu nghi ngờ nạn nhân bị sốc nhiệt, bác sĩ Huỳnh Thị Thanh Phương khuyên mọi người cần nhanh chóng gọi 115, đồng thời đưa nạn nhân vào nơi mát, nới lỏng quần áo, lau người bằng khăn mát, quạt liên tục và chườm mát ở cổ, nách, bẹn. Tuyệt đối không tự ý cho uống thuốc hạ sốt vì không có tác dụng mà còn làm trì hoãn việc cứu chữa.

Để phòng ngừa, người dân hạn chế ra ngoài từ 11g trưa đến 4g chiều, mặc đồ sáng màu, thông thoáng và uống đủ nước ngay cả khi chưa thấy khát.

Thanh Huyền