Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam và khoảng trống lớn sau khi HLV Mai Đức Chung nghỉ

HLV Hoàng Văn Phúc

Việc Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam (HLV) Mai Đức Chung rời vị trí HLV trưởng đội tuyển nữ quốc gia sau nhiều năm gắn bó không chỉ khép lại một giai đoạn thành công của BĐNVN, nó còn làm lộ ra một khoảng trống lớn về lực lượng HLV kế cận.

Trong hơn hai thập niên, BĐNVN gắn liền với tên tuổi ông Chung. Dưới sự dẫn dắt của ông, đội tuyển nữ giành nhiều HCV SEA Games và tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu dự vòng chung kết World Cup 2023.

Nhưng khi ông rời đi, một thực tế lập tức hiện ra: nguồn HLV đạt chuẩn cao để thay thế gần như không có nhiều lựa chọn. HLV Mai Đức Chung rút lui ngay lập tức lộ khoảng trống HLV Pro.

Khoảng trống HLV Pro

Trong bóng đá hiện đại, thành công của một đội tuyển không chỉ nằm ở cầu thủ. Nền tảng của một hệ thống bóng đá mạnh là đội ngũ huấn luyện viên.

Hệ thống đào tạo HLV của bóng đá thế giới được chuẩn hóa theo bốn cấp: C – B – A – Pro, trong đó Pro Licence là cấp cao nhất.

Liên đoàn Bóng đá châu Á – Asian Football Confederation (AFC) – đã áp dụng hệ thống bằng AFC Pro Diploma từ đầu những năm 2000.

Các liên đoàn thành viên, trong đó có Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), đều nhận được lộ trình áp dụng từ nhiều năm trước.

Nhưng thực tế cho thấy BĐNVN gần như không chuẩn bị đầy đủ cho yêu cầu này.

Trường hợp của Đoàn Thị Kim Chi cho thấy rõ khoảng trống đó. Là một trong những HLV thành công nhất ở cấp CLB, dẫn dắt CLB nữ TPHCM giành nhiều danh hiệu quốc nội, nhưng đến nay Kim Chi mới chỉ có bằng B.

Khi CLB TPHCM tham dự các giải đấu cấp châu Á, quy định của AFC lập tức phát huy hiệu lực: HLV trưởng phải có bằng cấp phù hợp, chính xác là phải có bằng Pro. Kim Chi vì thế không thể đứng tên HLV trưởng, và đội bóng buộc phải đăng ký một HLV khác theo quy định, có khi là Nguyễn Hồng Phẩm, và có lúc là Lư Đình Tuấn.

Đó không phải là câu chuyện cá nhân của một HLV, mà là câu chuyện của cả hệ thống đào tạo huấn luyện viên.

Trong bối cảnh thiếu HLV đạt chuẩn cao, trường hợp của Văn Thị Thanh lại là một nghịch lý khác.

Từng là danh thủ BĐNVN, từng đoạt Quả bóng vàng 2003 và là tác giả bàn thắng duy nhất giúp đội tuyển Việt Nam thắng Myanmar 1-0 trong trận chung kết để đoạt huy chương vàng SEA Games 2003, là HLV nữ Việt Nam duy nhất cho đến nay đạt bằng AFC Pro, nhưng Văn Thanh chưa được VFF trao những cơ hội tương xứng ở cấp các đội tuyển.

Một nền bóng đá khó phát triển nếu những người có bằng cấp và năng lực không được đặt đúng vị trí.

Giàu thành tích ở giải quốc gia, nhưng do chỉ có bằng B, nên khi ra đấu trường châu Á, HLV Kim Chi không được đăng ký chức danh HLV trưởng CLB TPHCM

Chọn giải pháp trước mắt hay chiến lược lâu dài?

Trong bối cảnh thiếu HLV đạt chuẩn Pro, có thông tin VFF đang cân nhắc phương án mời HLV Hoàng Văn Phúc – người từng dẫn dắt nhiều CLB bóng đá nam – thay thế ông Mai Đức Chung.

Từ SEA Games 33 đến Asian Cup 2026, ông Phúc đã có mặt trong ban huấn luyện đội tuyển nữ. Vì vậy, xét ở góc độ kinh nghiệm, đây là một lựa chọn có thể hiểu được. HLV Hoàng Văn Phúc năm nay đã 62 tuổi và có nhiều năm làm việc trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp.

Nhưng nếu nhìn ở góc độ chiến lược lâu dài, BĐNVN có thể cần một hướng đi khác.

Những HLV như Đoàn Thị Kim Chi (46 tuổi) hay Văn Thị Thanh (40 tuổi) đều là những danh thủ hàng đầu của BĐNVN trong quá khứ. Sau khi giải nghệ, họ tiếp tục gắn bó với nghề huấn luyện. Kim Chi nhiều năm dẫn dắt đội nữ TPHCM, còn Văn Thị Thanh làm việc tại đội nữ T&T Thái Nguyên.

Họ không chỉ hiểu BĐNVN, mà còn hiểu rất rõ đặc thù chuyên môn của bóng đá nữ, từ chiến thuật đến tâm lý cầu thủ. Vì thế, nếu xét về lâu dài, việc đầu tư cho những HLV trưởng thành từ chính bóng đá nữ có thể là lựa chọn hợp lý và bền vững hơn.

Điều đó không có nghĩa phủ nhận kinh nghiệm của những HLV đi lên từ bóng đá nam.

Nhưng với một nền bóng đá nữ đang cần xây dựng bản sắc và hệ thống huấn luyện riêng, trao cơ hội cho những HLV trưởng thành từ chính môi trường bóng đá nữ có thể là bước đi cần thiết và bền vững hơn.

Văn Thị Thanh, HLV nữ duy nhất ở Việt Nam có bằng Pro

Điều quan trọng hơn một HLV trưởng

Sau khi HLV Mai Đức Chung rời ghế, BĐNVN không chỉ cần tìm một HLV trưởng mới. Điều quan trọng hơn là phải xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ HLV.

Khoảng trống HLV đạt chuẩn Pro đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn của BĐNVN. Nếu lựa chọn Kim Chi hay Văn Thị Thanh, VFF cần có kế hoạch hỗ trợ họ hoàn thiện bằng cấp và tích lũy kinh nghiệm ở cấp đội tuyển.

Một nền bóng đá không thể phát triển nếu không chuẩn bị lớp kế cận. Và với BĐNVN, thời điểm để bắt đầu điều đó chính là lúc này.

Đặng Hoàng