Nên mở thêm cơ hội học THPT

15/04/2026 - 09:06

PNO - Kỳ thi vào lớp Mười năm nay ở nhiều tỉnh, thành vẫn như mọi năm, nghĩa là cứ 10 học sinh đi thi thì sẽ có khoảng 3 em rớt, bởi khả năng tiếp nhận của các trường THPT công lập chỉ tới mức đó.

Nhưng, nhiều người sẽ sốc khi biết rằng năm nay, tổng số học sinh không thể vào lớp Mười công lập ở TP Hà Nội và TPHCM lên tới hơn 100.000 em. Sốc là bởi đây là 2 địa phương có tiềm lực đầu tư cơ sở vật chất, giáo viên để phát triển trường lớp, chẳng lẽ không dự trù được số học sinh sẽ vào lớp Mười?

Với số học sinh vào lớp Sáu hằng năm, lẽ ra ngành giáo dục phải dự báo được số trường lớp cần có ở lớp Mười cho 5 năm sau. Trớ trêu thay, phụ huynh, học sinh vẫn cứ phập phồng khi mức độ cạnh tranh chỗ học lớp Mười công lập mỗi năm càng gay gắt.

Hiện tại, để vượt qua được kỳ thi vào lớp Mười, nhiều học sinh phải học thêm, luyện tập chăm chỉ từ lớp Bảy, lớp Tám để lấy đà và sang lớp Chín thì dồn sức ôn, luyện. Giữa tháng Năm, khi học sinh nhiều cấp nghỉ hè, học sinh lớp Chín vẫn miệt mài đến trường sáng, chiều để được thầy cô ôn tập.

Đề thi có năm dễ, có năm khó khiến học sinh, phụ huynh cứ phải hồi hộp, căng thẳng theo từng buổi thi. Nhưng vấn đề không chỉ là đề khó hay dễ, làm bài được hay không mà còn là cách tính toán “ma trận” 3 nguyện vọng xem có phù hợp để trúng tuyển hay không. Nói thẳng ra, cũng có yếu tố may rủi khi đặt bút đăng ký 3 nguyện vọng. Có khi trúng tuyển nhưng trường xa quá, đành bỏ, hoặc khi trường xét tuyển thêm do thiếu chỉ tiêu thì thí sinh đã chọn được hướng đi mới rồi.

Cách đây vài năm, khi được chất vấn về kỳ thi vào lớp Mười, lãnh đạo ngành GD-ĐT các địa phương viện lý do phân luồng, cần giới hạn số học sinh vào lớp Mười công lập theo đề án Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2018. Đề án này nêu, “phấn đấu ít nhất 30% học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp”.

Tuy nhiên, công nghệ số bùng nổ, buộc học sinh rẽ sang học nghề quá sớm khi chưa đủ kiến thức phổ thông chưa hẳn là điều hay, bởi khi đó, lực lượng lao động sẽ thiếu nền tảng học vấn, khó thích ứng với công nghệ mới và yêu cầu hội nhập quốc tế. Học sinh cần được học tiếp lên THPT để có nền tảng kiến thức vững chắc trước khi lựa chọn nghề nghiệp hoặc học cao hơn.

Do đó, không nên phân luồng cứng nhắc mà cần tạo điều kiện để mọi học sinh đều có cơ hội hoàn thành bậc THPT. Cần biết rằng, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cũng đã nêu mục tiêu đến năm 2035 là hoàn thành phổ cập THPT và tương đương.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Luật mới nêu yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bổ sung mô hình trung học nghề. Chương trình trung học nghề tích hợp kiến thức cốt lõi của THPT với chuyên môn nghề, hướng tới hoàn thiện học vấn phổ thông và hình thành năng lực nghề nghiệp cho người học.

Mới đây, Chính phủ cũng ban hành Nghị quyết số 105 về hoàn thiện tổ chức bộ máy, yêu cầu sáp nhập các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên liên phường, xã; hợp nhất để thành lập trường trung học nghề tương đương cấp THPT theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).

Các chính sách mới này là cơ sở để chính quyền các địa phương tái cấu trúc hệ thống giáo dục, giúp mọi học sinh được tiếp cận giáo dục THPT một cách công bằng và chất lượng theo nguyện vọng.

Quế Minh

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI