Miền Trung: Cuộc sống đảo lộn vì nắng nóng

Vất vả giữa trời nắng nóng

Ở các làng nghề cây cảnh, không ít vườn cây trị giá hàng chục đến hàng trăm triệu đồng đang phải “gồng mình” chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Anh Lê Văn Hải - trú phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An - cho biết, các chủ vườn phải tìm mọi cách hạ nhiệt cho cây như phủ vải, che tán bằng cành lá, tăng cường tưới nước để giữ ẩm và giảm bức xạ nhiệt. “Chăm cây mùa này vất vả, vì chưa khi nào mới đầu mùa mà đã nắng nóng khốc liệt như thế này” - anh Hải than.

Nhiều diện tích cây nông nghiệp ở tỉnh Hà Tĩnh khô héo do nắng nóng kéo dài - ẢNH: KHÁNH TRUNG

Tại các công trình xây dựng, bến bãi, xưởng sản xuất, nhiều công nhân vẫn phải làm việc giữa nền nhiệt có lúc vượt 40 độ C. Chị Trần Thị Hồng - 45 tuổi, trú xã Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, làm nghề cắt xẻ đá - cho biết, công việc vốn đã nặng nhọc, nay càng thêm phần kiệt quệ. Để thích nghi, nhiều tổ thợ buộc phải thay đổi giờ làm, bắt đầu từ sáng sớm hoặc làm muộn hơn vào buổi chiều để tránh lúc nắng đỉnh điểm. “Nóng quá, người lúc nào cũng ướt như tắm. Tối về chỉ muốn nằm bệt, nhưng sáng hôm sau vẫn phải đi làm vì còn mưu sinh” - chị nói.

Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến mực nước sông Lam xuống thấp, gây áp lực lên việc cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp. Đây lại là thời điểm lúa vụ xuân bước vào giai đoạn trổ bông - thời kỳ quyết định năng suất. Các trạm bơm buộc phải huy động máy móc nạo vét dòng chảy, hạ thấp vòi bơm để lấy nước.

Ở Hà Tĩnh, nắng nóng kéo dài kết hợp với gió Lào khô rát đang khiến nhiều diện tích cây trồng rơi vào tình trạng “khát nước”. Những cánh đồng ngô xuất hiện tình trạng cháy lá, héo thân. Không ít diện tích rau màu và cây ngắn ngày cũng bị ảnh hưởng nặng nề, năng suất sụt giảm rõ rệt. Tại xã Phúc Trạch, nhiều diện tích cây gió bầu cũng đang chịu tác động tiêu cực. Nắng nóng kéo dài khiến cây sinh trưởng chậm, thậm chí có nguy cơ chết khô trên diện rộng.

Tương tự, ở TP Huế, trong hơn 10 ngày đầu tháng Tư, nhiệt độ nhiều nơi đã vượt mức cao nhất của năm 2025. Dù đầu mùa nắng nhưng tình trạng nắng nóng gay gắt khiến cuộc sống của người dân đảo lộn. Nhiệt độ ngoài trời lên tới hơn 40 độ C, trời lại gần như không có gió khiến không khí càng thêm nóng rát, ngột ngạt. Tại khu vực chợ Đông Ba và các tuyến đường Chương Dương, Trần Hưng Đạo, nhiều lao động mặc đồ kín mít để che nắng khi di chuyển. Một số người lớn tuổi đã tìm đến những bóng cây cao để che nắng nhằm lấy lại sức. Chị Lê Nhã Phương - làm nghề kinh doanh ở phường Kim Long - chia sẻ: “Nắng nóng gay gắt nên phải điều chỉnh thời gian đi làm, ăn uống và nghỉ ngơi. Vào những ngày trời mát, buổi sáng tôi đi làm lúc 7g30, còn những ngày qua phải tranh thủ đi trước 7g. Buổi trưa thì ở lại nơi làm việc và gọi cơm mang đến”.

Nhiều công trình xây dựng ở khu đô thị Bàu Vá (phường Thủy Xuân, TP Huế) cũng phải điều chỉnh giờ làm để tránh nắng nóng đỉnh điểm. Ông Trần Tý - thợ xây dựng - chia sẻ, để giảm ảnh hưởng của nắng nóng, nhóm thợ bắt đầu làm từ 6g30 và nghỉ trưa nhiều hơn. Dù vậy, trên nền bê tông, sắt thép, nhiệt độ nơi làm việc cũng rất ngột ngạt.

Phòng ngừa nguy cơ cháy nổ

Ở âu thuyền cảng cá Thọ Quang (phường Sơn Trà, TP Đà Nẵng), tàu cá neo đậu dày đặc với hàng trăm chiếc. Nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy nổ trên tàu cá gia tăng, nhất là từ hệ thống điện, bếp gas, dầu máy, đòi hỏi ngư dân và lực lượng chức năng phải chủ động các biện pháp phòng ngừa. Trên các tàu cá đang neo đậu, nhiều chủ tàu đã trang bị các thiết bị chữa cháy, kiểm soát nguồn nhiệt, nguồn lửa trong sinh hoạt hằng ngày. Ông Nguyễn Trung Thành - Phó trưởng ban Quản lý âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng - cho biết: “Vào mùa nắng nóng, ban chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp với các lực lượng triển khai tuần tra, tuyên truyền trên mặt nước, phát tờ rơi đến các chủ tàu. Xây dựng phương án và thông báo đến bà con ngư dân, hộ kinh doanh trong việc đảm bảo các điều kiện về phòng cháy chữa cháy”.

Những người lao động ở chợ Đông Ba (TP Huế) vất vả mưu sinh giữa nắng nóng - ẢNH: THUẬN HÓA

Trung úy Trần Anh Tuấn - cán bộ Đội Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trên sông (Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an TP Đà Nẵng) - khuyến cáo: “Đối với các tàu cá, cũng như tàu chở dầu, trước hết cần trang bị đầy đủ phương tiện phòng cháy chữa cháy. Đồng thời quản lý chặt nguồn nhiệt, nguồn lửa trong quá trình sinh hoạt, sử dụng điện. Các thiết bị điện không đảm bảo an toàn thì tuyệt đối không sử dụng. Không tự ý lắp ráp, thay đổi hệ thống điện. Việc hàn cắt, sửa chữa nếu không đảm bảo an toàn phòng cháy thì không tiến hành”.

Trước tình hình nắng nóng, hanh khô kéo dài, các địa phương phía tây của tỉnh Quảng Ngãi, cùng các chủ rừng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng chống cháy rừng, kiểm soát nguy cơ và giảm thiểu thiệt hại. Ở lâm phần của Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Đăk Tô (tỉnh Quảng Ngãi) quản lý, có tổng diện tích hơn 30.000ha, trong đó có hơn 1.825ha rừng trồng được xác định là khu vực có nguy cơ cháy cao, cần đặc biệt chú trọng phòng chống cháy. Lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách được bố trí phối hợp với 47 cộng đồng nhận khoán đã tăng cường bám địa bàn tại các cửa rừng và chòi canh lửa, nhằm quan sát, phát hiện sớm, kịp thời triển khai dập lửa khi có tình huống xảy ra.

TP Huế hiện có 42 chợ truyền thống, dân sinh kinh doanh đa dạng các dịch vụ với nhiều mặt hàng dễ cháy, nên công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ được siết chặt bằng nhiều giải pháp thích ứng dưới trời nắng nóng. Chợ Đông Ba là một trong những ngôi chợ lớn nhất miền Trung, khoảng nửa tháng nay, chị Nguyễn Thị Hương - một tiểu thương ở chợ - đều đặn nhắc nhở mọi người trước giờ tan chợ phải kiểm tra, tắt hết hệ thống điện xong mới ra về. “Hàng quán ở chợ là cơ ngơi, là vốn liếng nuôi sống gia đình của nhiều người. Vào mùa hè, thời tiết nóng bức, nguy cơ hỏa hoạn cao, nên chị em chúng tôi nhắc nhở nhau nhằm bảo vệ cho mình và bảo vệ cho chợ” - chị Hương chia sẻ.

Không chỉ các chị em tiểu thương bảo ban nhau, Ban Quản lý chợ Đông Ba cũng rất quan tâm đến phòng cháy chữa cháy và thường xuyên nhắc nhở tiểu thương thông qua loa phát thanh; xây dựng kế hoạch, kiểm tra định kỳ mỗi tuần và kiểm tra đột xuất các gian hàng, quán ăn, cửa tiệm. Ban quản lý cũng thường xuyên thực hiện giải pháp “làm mát chợ” bằng nhiều hình thức như phun sương, xịt đường, phun nước vào buổi tối. Bà Bùi Thị Thu Hằng - Trưởng ban Quản lý chợ Đông Ba - cho biết, chợ yêu cầu bộ phận kỹ thuật điện thường xuyên kiểm tra các hộ kinh doanh sử dụng điện và thay thế đối với các thiết bị sử dụng điện không an toàn; phối hợp với lực lượng phòng cháy chữa cháy để tập huấn, hướng dẫn các đội trật tự tại chợ về nghiệp vụ. “Phải thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở tiểu thương nhằm nâng cao ý thức hơn nữa về phòng cháy trong cao điểm mùa khô; qua đó bảo vệ chung cho các hoạt động của chợ được an toàn, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh chợ Đông Ba đẹp hơn trong mắt du khách xa gần” - bà Hằng chia sẻ.

Thuận Hóa - Đình Dũng - Phan Ngọc