Vì sao Mỹ và Israel chưa dám ‘động thủ’ hòn đảo dầu mỏ của Iran?

11/03/2026 - 17:59

PNO - Đảo Kharg, mục tiêu kinh tế nhạy cảm nhất của Iran, vẫn an toàn trước các đợt không kích nhờ vai trò sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Vị trí chiến lược của đảo Kharg – kho dầu lớn nhất của Iran – tại vùng Vịnh - Ảnh: The Guardian
Vị trí chiến lược của đảo Kharg - kho dầu lớn nhất Iran - tại vùng Vịnh - Ảnh: The Guardian

Nằm cách đất liền khoảng 43km trong Vịnh Ba Tư, đảo Kharg được ví như "trái tim" của nền kinh tế Iran khi gánh vác tới 90% sản lượng dầu xuất khẩu của quốc gia này.

Tuy nhiên, trong khi liên quân Mỹ - Israel đã tấn công hơn 5.000 mục tiêu tại khu vực, trạm xuất khẩu chiến lược này vẫn hoàn toàn nguyên vẹn. Sự "vô hình" của Kharg trước làn sóng bom đạn không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của những toan tính thận trọng về kinh tế và địa chính trị.

Mối lo ngại lớn nhất ngăn cản một cuộc tấn công trực diện chính là sự chao đảo của thị trường năng lượng.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc xóa sổ Kharg đồng nghĩa với việc loại bỏ toàn bộ lượng dầu thô xuất khẩu hàng ngày của Iran khỏi bản đồ thế giới.

Chuyên gia Neil Quilliam từ tổ chức Chatham House nhận định giá dầu có thể vọt từ mức 120 USD lên ngưỡng 150 USD/thùng nếu hòn đảo này bị tấn công.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn, việc mất thêm nguồn cung từ Kharg sẽ đẩy nền kinh tế toàn cầu vào vòng xoáy lạm phát không thể kiểm soát.

Về mặt chiến lược quân sự, dù chính quyền Washington từng cân nhắc phương án đánh chiếm đảo Kharg để siết chặt gọng kìm kinh tế lên Tehran, nhưng thực tế lại phức tạp hơn nhiều.

Để kiểm soát một hòn đảo có hạ tầng kỹ thuật đồ sộ như Kharg đòi hỏi một chiến dịch quy mô lớn và duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài, thay vì chỉ là những cuộc đột kích chớp nhoáng của lực lượng đặc biệt.

Hình ảnh vệ tinh đảo Kharg của Iran. Các chuyên gia cho rằng việc ném bom hoặc chiếm giữ địa điểm này có thể gây ra sự tăng giá dầu kéo dài - Ảnh: Cơ quan Vũ trụ châu Âu/Getty Images
Hình ảnh vệ tinh đảo Kharg của Iran. Các chuyên gia cho rằng việc ném bom hoặc chiếm giữ địa điểm này có thể khiến giá dầu tăng cao kéo dài - Ảnh: Cơ quan Vũ trụ châu Âu/Getty Images

Hơn nữa, việc phá hủy hoàn toàn cơ sở này sẽ để lại hậu quả thảm khốc cho tương lai chính trị của Iran.

Chuyên gia tình báo Lynette Nusbacher phân tích rằng nếu Mỹ và đồng minh muốn xây dựng một tương lai tươi sáng hơn cho Iran hậu xung đột, họ không thể triệt hạ nguồn thu ngân sách cốt lõi của quốc gia này, bởi bất kỳ chính quyền kế nhiệm nào cũng cần nguồn lực từ dầu mỏ để tái thiết đất nước.

Sự kiềm chế này trái ngược hoàn toàn với những diễn biến tại thủ đô Tehran. Cuối tuần qua, không quân Israel đã đánh trúng 2 nhà máy lọc dầu và các kho chứa, khiến bầu trời Tehran chìm trong khói đen kịt.

Thế nhưng, Kharg vẫn đứng vững như một "vùng cấm" bất khả xâm phạm. Điều này cho thấy Mỹ và các đồng minh đang thực hiện một chiến thuật cân não khi vừa muốn làm tê liệt khả năng tài chính của đối phương, vừa phải bảo vệ "mạch máu" năng lượng để tránh cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu mà chính họ cũng là nạn nhân.

Linh La (theo The Guardian)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI