Đề xuất công nhận tín chỉ từ kinh nghiệm làm việc, siết chặt sử dụng AI trong đào tạo đại học

Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế đào tạo trình độ đại học - Ảnh: N.L

Một trong những nội dung nổi bật là lần đầu tiên quy chế quy định riêng về việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo đại học. Theo đó, việc sử dụng AI phải phục vụ mục tiêu đào tạo, hỗ trợ nâng cao chất lượng dạy và học nhưng không được thay thế vai trò của giảng viên hay năng lực học tập độc lập của sinh viên. Các cơ sở đào tạo phải xây dựng cơ chế quản lý, giám sát, kiểm soát rủi ro và quy định cụ thể về liêm chính học thuật khi sử dụng AI.

Dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của giảng viên trong việc hướng dẫn, đánh giá việc sử dụng AI của sinh viên, đồng thời yêu cầu sinh viên sử dụng AI đúng mục đích học tập, tuân thủ quy định về liêm chính học thuật và chịu trách nhiệm về tính trung thực của kết quả học tập.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhóm hành vi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến AI và công nghệ số. Những hành vi như sử dụng trái phép AI để gian lận học tập, mua bán bài tập, đồ án, khóa luận; nhờ người thi hộ hoặc can thiệp trái phép vào hệ thống quản lý học tập (LMS) sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định của cơ sở đào tạo.

Sinh viên có thể được xem xét công nhận, chuyển đổi tín chỉ từ các chương trình đào tạo khác và cả từ kết quả học tập từ xa, các kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm tích lũy trong quá trình học tập, làm việc. Khối lượng tín chỉ được công nhận hoặc chuyển đổi tối đa không vượt quá 40% khối lượng học tập của chương trình đào tạo, trừ trường hợp học liên thông.

Lần đầu tiên, hệ thống chứng chỉ giáo dục đại học được quy định rõ trong quy chế. Người học sau khi hoàn thành một học phần hoặc một phần chương trình đào tạo có thể được cấp chứng chỉ giáo dục đại học để xác nhận kết quả học tập đã tích lũy. Chứng chỉ này có giá trị tối đa 60 tháng hoặc không quá 1,5 lần thời gian đào tạo chuẩn của chương trình.

Dự thảo cũng mở rộng cơ hội học tập cho học sinh THPT. Theo đó, học sinh thuộc diện được miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy định của Bộ GD-ĐT được phép đăng ký học và tích lũy tín chỉ đại học ngay từ khi còn học phổ thông.

Về tổ chức đào tạo, dự thảo cho phép các cơ sở giáo dục đại học lựa chọn đào tạo theo tín chỉ, niên chế hoặc kết hợp cả hai hình thức tùy từng chương trình, khóa học. Đồng thời, quy chế chính thức bổ sung khái niệm “giáo dục đại học số”, nhấn mạnh việc tổ chức đào tạo trên nền tảng số, khai thác tài nguyên giáo dục mở và không bị giới hạn bởi không gian, thời gian.

Đối với đào tạo từ xa, dự thảo quy định chặt chẽ hơn về điều kiện bảo đảm chất lượng. Cơ sở đào tạo phải có hệ thống LMS, thư viện số, học liệu điện tử, hệ thống đánh giá và hạ tầng kỹ thuật đầy đủ trước khi triển khai. Hoạt động dạy học từ xa phải bảo đảm tương tác giữa giảng viên với sinh viên và giữa sinh viên với nhau. Việc thi kết thúc học phần vẫn phải tổ chức trực tiếp tại cơ sở đào tạo hoặc cơ sở phối hợp đào tạo.

Trong đào tạo chính quy và thường xuyên, tối đa 50% tổng khối lượng chương trình được thực hiện thông qua các lớp học từ xa và không được áp dụng toàn bộ cho một học phần.

Dự thảo cũng tăng cường bảo vệ quyền lợi người học. Khi một chương trình liên kết đào tạo bị tạm dừng hoặc chấm dứt, cơ sở đào tạo phải công khai phương án bảo đảm quyền lợi sinh viên, bao gồm kế hoạch học tiếp, chuyển chương trình, công nhận tín chỉ, học phí, học bổng và tiến độ tốt nghiệp.

Sinh viên được phép nghỉ học tạm thời để tham gia hoạt động khởi nghiệp nếu được hiệu trưởng và cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Ngoài ra, sinh viên được điều động tham gia nhiệm vụ quốc gia, quốc tế; đại diện Việt Nam thi đấu hoặc dự các cuộc thi quốc tế; nghỉ thai sản, điều trị bệnh dài ngày cũng được bảo lưu kết quả học tập mà không tính vào thời gian đào tạo tối đa.

Nguyễn Loan