Videos Podcasts TikTok YouTube eMagazine Longform ePaper
ĐƯỜNG DÂY KHẨN: 0913.15.93.15

VĂN HÓA

    Tìm về căn nguyên tiếng Việt qua Tầm nguyên từ điển

    16/03/2026 - 06:00
    Chia sẻ

    PNO - Thật thú vị khi soạn giả “tầm nguyên” nhiều từ, qua đó giúp bạn đọc hiểu rõ nghĩa một cách thấu đáo. Cái hay của bộ sách không chỉ là giải thích về từ mà qua từ đó còn đề cập đến văn hóa.

    “Tôi vừa tiếp được thư và mấy tờ Tầm nguyên từ điển của ông đang ấn hành. Tôi đọc qua, biết rằng ông làm bộ sách rất có ích. Sau này, những nhà làm văn có thể nhờ sách ấy mà hiểu rõ nghĩa và các điển cố mình thường dùng. Tôi thường lấy làm tiếc cho văn quốc âm của ta ít có tài liệu kê cứu rõ ràng căn nguyên của các tiếng. Nay có sách này xuất hiện rất hợp thời và rất có giá trị...” là nhận định của học giả Trần Trọng Kim từ năm 1942. Đến nay, bộ sách vẫn còn hữu ích, nhất là khi chúng ta đang sống trong thời đại va chạm nhiều nền văn hóa, ngôn ngữ.

    Thời xa xưa đó, nhà nghiên cứu Vân Hạc Lê Văn Hòe cho biết lý do biên soạn bộ sách này: “Hằng ngày, trong khi nói, viết, nhiều lúc chúng ta ngừng lại suy nghĩ về căn nguyên những chữ, những nghĩa ta nghi ngờ và không hiểu rõ.
    Không thể bằng lòng những sự tương tự lờ mờ và những điều giải thích miễn cưỡng, chúng tôi dành mỗi ngày vài giờ sưu tầm tài liệu, kê cứu ngữ nguyên và lịch sử những danh từ và thành ngữ Việt Hán; sau mấy năm trời gom góp lại xếp theo thứ tự A B C thành một bộ từ điển nhỏ đặt tên là Tầm nguyên từ điển bản ý giúp cho sự hiểu biết hằng ngày của mình và đem in để đánh dấu một cuộc kê cứu văn học”.

    Có thể xem đây cũng là tâm huyết chung của các nhà biên soạn từ điển xưa nay. Mục đích của họ là góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Khi đọc bộ sách, ta có dịp hiểu rõ hơn những vốn từ quen thuộc có thể đã biết nhưng chưa chắc đã nắm hết ý nghĩa như bán xới, báo cô, kết cỏ ngậm vành, thành quách… Vì chưa hiểu tường tận nên đôi khi ta sử dụng chưa đúng. Bộ sách này phần nào giúp người đọc khắc phục khiếm khuyết đó.

    Thật thú vị khi soạn giả “tầm nguyên” nhiều từ, qua đó giúp bạn đọc hiểu rõ nghĩa một cách thấu đáo. Cái hay của bộ sách không chỉ là giải thích về từ mà qua từ đó còn đề cập đến văn hóa.

    Do soạn giả có kiến văn phong phú, khi đọc Tầm nguyên từ điển, ta tiếp cận các vốn từ không chỉ như những “xác chữ” mà còn có dịp tìm hiểu thêm về văn hóa Việt. Bởi thế, sau hơn 80 năm kể từ lần in đầu tiên, bộ sách đã được Nhà xuất bản Trẻ tái bản.

    Lê Minh Quốc

    Tag Tầm nguyên từ điểnTrần Trọng Kimvăn hóangôn ngữ
     
    TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
    Xem nhiều

    news_is_not_ads=
    Nhân vật - Tác phẩm
    Vấn đề
    Sáng tác
    TIN MỚI