Thực phẩm nhập khẩu ách tắc, 3 bộ họp gỡ vướng

Bộ Y tế cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương tổ chức hội nghị để tháo gỡ những vướng mắc khi triển khai Nghị định 46 - ảnh: Huyền Anh

Địa phương đề xuất lùi thời hạn hiệu lực Nghị định 46

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh, một số doanh nghiệp nhập khẩu phản ánh các xe hàng thực phẩm, bánh kẹo... đang ách tắc tại cửa khẩu, chưa được thông quan sau khi Nghị định số 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Thông tin tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh Bình (Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai) cho hay – hiện còn 25 xe thuộc các lô hàng bánh kẹo, liên quan tới trách nhiệm kiểm tra của Bộ Công thương. Doanh nghiệp phản ánh, nội dung đăng ký và trả kết quả chưa có hướng dẫn nên chưa có hồ sơ nộp cơ quan hải quan để cho thông hành.

Ông Trần Trọng Trang – Phó trưởng phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công thương Lào Cai) nói thêm, sau khi Nghị định 46 của Chính phủ hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026, đơn vị đã nghiên cứu kỹ để triển khai.

Vướng mắc nhất là hiệu lực thi hành tương đối gấp nên các doanh nghiệp xuất nhập khẩu không kịp làm công bố hợp quy. Thời gian hoàn thiện hồ sơ là khoảng 10 ngày. Trong khi, ông cho rằng, thời gian doanh nghiệp có thể hoàn thiện hồ sơ trong khoảng 20–30 ngày.

Địa phương kiến nghị tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh nội dung này bằng cách lùi thời gian hiệu lực của Nghị định 46.

Trả lời địa phương, ông Chu Quốc Thịnh – quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho hay, điều 24 tại Nghị định 46 đã quy định rõ hồ sơ đối với các trường hợp. Trường hợp đã đăng ký bản công bố hợp quy thì sử dụng hồ sơ công bố hợp quy. Trường hợp đăng ký công bố tiêu chuẩn áp dụng thì sử dụng hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng. Trường hợp đăng ký sản phẩm thì sử dụng hồ sơ đăng ký sản phẩm.

Trường hợp không có các hồ sơ nêu trên thì căn cứ theo bản tiêu chuẩn sản phẩm do cơ sở, chủ hàng cung cấp để lựa chọn chỉ tiêu kiểm tra. Ông khẳng định, Nghị định này rất mở, để các đơn vị có thể triển khai.

Với mặt hàng bánh kẹo, hiện nay chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, do đó không phải đăng ký công bố hợp quy. Trường hợp đã có hồ sơ tự công bố trước đây thì tiếp tục sử dụng hồ sơ đó. Trường hợp chưa có hồ sơ thì đăng ký công bố tiêu chuẩn áp dụng theo Nghị định mới.

Không để doanh nghiệp "không biết làm thế nào"

Tại Hội nghị, nhiều địa phương băn khoăn về việc một số cơ quan kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm không nhận mẫu, hồ sơ kiểm nghiệm khiến nhiều đơn vị gặp khó. Thời gian lưu kho đợi kết quả khiến doanh nghiệp phải chi 6.000 USD/ngày.

Trả lời về vấn đề này, ông Thịnh cho hay hiện nay cả nước có 34 cơ sở được chỉ định kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

"Các doanh nghiệp có thể gửi mẫu đến các đơn vị gần khu vực để được kiểm nghiệm. Đồng thời, các bộ ngành cũng chỉ đạo đơn vị kiểm nghiệm tăng cường, phối hợp, thực hiện kiểm nghiệm để tránh gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp", ông Thịnh nói.

Trước đó, phát biểu khai mạc tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho hay để xử lý những bất cập trong thời gian chờ sửa Luật An toàn thực phẩm, Chính phủ đã cho phép sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 15.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66.13 và Nghị định 46 với sự phối hợp của Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, việc có quy định mới chắc chắn sẽ phát sinh lúng túng ban đầu. Những ngày vừa qua, Bộ Y tế đã nhận được ý kiến của các doanh nghiệp, địa phương phản ánh về một số nội dung thực hiện còn lúng túng, cần làm rõ thêm.

Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp liên ngành, từ cấp kỹ thuật đến cấp lãnh đạo, với sự tham gia của Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và Văn phòng Chính phủ.

Sáng 2/2, Phó thủ tướng Chính phủ cũng đã chủ trì cuộc họp rà soát toàn diện các vướng mắc liên quan đến Nghị định 46.

Theo ông Tuyên, khi triển khai quy định mới cần sự phối hợp của các ban ngành, tập trung vào việc hướng dẫn, giải quyết vướng mắc trong tổ chức thực hiện, ban hành văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền.

Ông đề nghị các địa phương, các bộ, ngành tập trung nghiên cứu kỹ Nghị định, nhất là các điều khoản liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ của mình; đồng thời chủ động hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp, tránh tình trạng doanh nghiệp “được yêu cầu làm đúng quy định” nhưng không biết phải làm như thế nào.

Huyền Anh