PNO - Nỗi khát khao lên bờ, làm nhà và có sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) đã gần 20 năm của bà con ở khu tái định cư Vụng Than (thôn 4, xã Phú Lộc, TP Huế) nay đã thành hiện thực.
Tháng Tư năm nay, đến khu tái định cư Vụng Than nằm ven đầm Cầu Hai, hình ảnh đập vào mắt chúng tôi là những căn nhà mới vẫn còn thơm mùi vôi vữa. Nhớ lại những ngày lũ lịch sử vào cuối tháng Mười năm ngoái, lãnh đạo xã Phú Lộc đi khảo sát nhằm đề xuất phương án xây cầu qua khu vực Vụng Than, giúp dân ở vùng ngập sâu thoát cảnh bị chia cắt, đồng thời phục vụ cứu nạn, cứu hộ vào mùa mưa bão.
Xóm Bàu Hạ (tổ dân phố Thuận Hòa, phường Hóa Châu, TP Huế) bước đầu đã có 9/36 hộ dân được cấp sổ đỏ sau hơn 30 năm chờ đợi
Trong chuyến khảo sát ấy, khi ghé thăm khu tái định cư Vụng Than, lãnh đạo xã nghe bà con phản ánh việc 18 hộ dân vạn đò lên bờ, được Nhà nước cấp đất xây nhà định cư lâu dài đã gần 20 năm nhưng vẫn chưa được cấp sổ đỏ. Tiếp nhận thông tin “bức xúc” ấy, UBND xã Phú Lộc đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn khẩn trương kiểm tra, rà soát toàn bộ hồ sơ, vướng mắc và tìm cách tháo gỡ để cấp sổ đỏ cho dân. Và kết quả đạt được ngoài mong đợi: chỉ sau 2 tháng, UBND xã Phú Lộc đã hoàn tất việc cấp sổ đỏ cho 18 hộ dân, khép lại quãng thời gian gần 2 thập niên chờ đợi mỏi mòn.
Được cấp sổ đỏ, dân vui mừng khôn xiết. Ông Lê Văn Thân (58 tuổi) xúc động: “Nhận sổ đỏ, tôi mấy đêm liền không ngủ, vì mừng quá”. Ông kể, gần 20 năm trước, sau cơn bão Xangsane gây thiệt hại nặng nề, 20 hộ dân vạn đò sinh sống qua nhiều thế hệ trên đầm Cầu Hai được chính quyền vận động lên bờ định cư tại Vụng Than. Mỗi hộ được bố trí 96m2 đất ở và hỗ trợ thêm 10 triệu đồng để dựng nhà, chấm dứt cuộc sống lênh đênh sông nước. Tuy nhiên, sau khi an cư, dân muốn làm sổ đỏ để có thể vay vốn phát triển kinh tế thì thủ tục gặp nhiều vướng mắc, thế là gần 20 năm qua vẫn không làm được.
Theo UBND xã Phú Lộc, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân Vụng Than bị “tắc” bởi Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Lộc trước đây yêu cầu phải có quyết định giao đất, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt, cùng nhiều thủ tục liên quan. Hơn nữa, khu vực Vụng Than lại từng nằm trong quy hoạch đất cây xanh của thị trấn Phú Lộc trước đây, nên việc cấp sổ đỏ không thể thực hiện. Thế nhưng, sau khi rà soát, lãnh đạo xã phát hiện đã có 2 trong tổng số 20 hộ dân vạn đò tại Vụng Than đã được cấp sổ đỏ. Quy hoạch đất cây xanh tại khu vực này cũng đã dỡ bỏ.
Từ những căn cứ đó, ông Nguyễn Văn Hiệp - Chủ tịch UBND xã Phú Lộc - chỉ đạo rà soát toàn diện hồ sơ và làm rõ quá trình vận động, bố trí dân vạn đò lên bờ định cư… Thế là chỉ trong 2 tháng, vụ việc tưởng “không thể giải quyết” đã được xử lý dứt điểm. 18 hộ dân đã được UBND xã Phú Lộc cấp sổ đỏ đồng loạt, trong niềm vui vỡ òa. Buổi lễ bàn giao giấy đất được UBND xã tổ chức trang trọng ngay tại khu dân cư, không chỉ ghi nhận việc cải cách hành chính hiệu quả mà còn thể hiện tinh thần và trách nhiệm, gần dân, sát dân của chính quyền cơ sở.
Vì dân phục vụ
Cũng vào những ngày đầu tháng Tư năm nay, 9 hộ dân trong tổng số 36 hộ tại xóm Bàu Hạ (phường Hóa Châu, TP Huế) cũng được nhận sổ đỏ, kết thúc hành trình nhiều năm chờ đợi. Cầm giấy đất trên tay, anh Trần Tiến Luật bộc bạch: “Đời tôi lênh đênh sông nước, bây giờ mới có cái chắc chắn để tặng lại con cái, nếu sau này có nhắm mắt cũng vui rồi”. Ông Nguyễn Văn Thành - hàng xóm của anh Luật - xuýt xoa: “Tôi nộp hồ sơ chậm hơn mấy ngày cho nên hôm nay chưa được nhận giấy đất. Nhưng nhìn thấy hàng xóm như thế này mình cũng vui và cảm thấy yên tâm, bởi tới đây mình cũng sẽ có…”.
Người dân khu tái định cư Vụng Than (xã Phú Lộc, TP Huế) vui mừng vì được nhận sổ đỏ sau gần 20 năm chờ đợi
Ông Phan Trọng Nghĩa - Chủ tịch UBND phường Hóa Châu - cho rằng, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã phân quyền mạnh hơn cho cơ sở, bỏ khâu trung gian. Tuy nhiên, do cán bộ cấp phường, xã mới làm quen với công việc nên còn lúng túng, phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Song, với sự kiên trì nên UBND phường Hóa Châu đã gỡ được nhiều nút thắt và giải quyết thỏa đáng quyền lợi hợp pháp mà bà con mong chờ hàng chục năm dài.
Hơn 30 năm trước, cả 36 hộ dân tại xóm Bàu Hạ đều sống đời ghe thuyền trên phá Tam Giang theo nghề đánh bắt cá. Ông Huỳnh Cồn (61 tuổi) kể: “Sống trên mặt nước, thuyền là nhà, là nơi sinh hoạt của cả gia đình. Tất cả việc ăn uống, tắm giặt, ngủ nghỉ, đều trên chiếc thuyền chật hẹp. Vì vậy, mỗi khi trời mưa bão là sợ lắm, bởi lo lật thuyền nguy hiểm tính mạng”. Cuối năm 1993, xã Hương Phong, huyện Hương Trà trước đây đã vận động bà con vạn đò lên bờ lập khu định cư mới.
Đầu năm 1994, bà con được mời bốc thăm chia đất, mỗi hộ được nhận một lô 200m², nhưng chưa có giấy tờ. “Vùng đất này ngày ấy là ruộng hoang, nước lợ. Chúng tôi phải thuê xe đổ đất, dựng túp lều tranh. Chính quyền hỗ trợ một bể chứa nước ngọt, bà con vay mượn thêm để dựng nhà…” - anh Luật cho biết thêm.
Đến năm 1996-1997, chính quyền thông báo cho dân nộp tiền làm sổ đỏ nhưng rồi hồ sơ giấy tờ họ để thất lạc. Lằng nhằng mãi, đến năm 2014, xã Hương Phong mới kiến nghị huyện Hương Trà công nhận và cấp giấy đất cho các hộ dân nhưng vẫn không được chấp nhận. Sau đó, cơ quan thanh tra vào cuộc, xác định lỗi thuộc ngành chức năng song vụ việc vẫn giậm chân tại chỗ.
Mãi đến năm 2025, khi xã Hương Phong sáp nhập vào quận Phú Xuân trước đây nhưng tình hình cũng chưa được giải quyết. Và mọi việc chỉ thực sự thay đổi từ ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động. Theo đó, chính quyền phường Hóa Châu sau khi thành lập (bằng việc sáp nhập các phường Hương Phong, Hương Vinh và xã Quảng Thành) đi vào hoạt động, đã rà soát, tiếp nhận toàn bộ hồ sơ tồn đọng từ nhiều năm để giải quyết dứt điểm. Kết quả là vào ngày 3/4/2026, sau hơn 30 năm, đã có 9 hộ dân ở khu tái định cư Bàu Hạ được cấp sổ đỏ.
Ông Phan Trọng Nghĩa - Chủ tịch UBND phường Hóa Châu - cho biết: "Ngay khi phường thành lập, chúng tôi đã cho rà soát các trường hợp trên và xác định lỗi không thuộc phía người dân. Từ đó, chúng tôi thống nhất chủ trương hoàn thiện hồ sơ để cấp sổ cho dân. Cũng có chút rắc rối là ngày trước, mỗi hộ được giao 200m2. Trong quá trình sử dụng hơn 30 năm đã có biến động mở rộng. Nhiều người cứ muốn đưa toàn bộ diện tích đất mở rộng thêm vào sổ, nên ách tắc kéo dài. Quy hoạch cũng được điều chỉnh khi có con đường rộng đi qua. Nắm rõ “nút thắt” đó, cán bộ phường đã đến từng hộ giải thích, vận động, đưa các quy định liên quan về đất đai cho dân xem… từ đó tạo được sự đồng thuận cao".
Câu chuyện của Vụng Than và Bàu Hạ ở TP Huế cho thấy, khi bộ máy chính quyền gần dân, vận hành vì quyền lợi của dân, thì dù khó khăn đến mấy cũng vẫn có cách giải quyết thấu tình đạt lý và theo đúng quy định.