Sắp xếp thôn, tổ dân phố: Tránh gom cơ học, phải sát thực tiễn

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (tỉnh Lạng Sơn) - Ảnh: QH

Sáng 21/4, phát biểu tại phiên họp về kinh tế xã hội, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (tỉnh Lạng Sơn) đánh giá, chủ trương sắp xếp lại bộ máy chính quyền địa phương rát đúng đắn. Hoạt động của cấp xã đã đi vào hoạt động dần ổn định, hiệu quả, phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, việc bố trí nhân lực và cơ cấu tổ chức cũng bộc lộ một số bất cập cần điều chỉnh kịp thời để bộ máy hoạt động được hiệu quả hơn.

Điển hình như, số lượng các phòng chuyên môn tại đơn vị hành chính cấp xã hiện nay có hai phòng: kinh tế và văn hóa - xã hội, không chuyên sâu.

“Một phòng chịu sự quản lý hướng dẫn chuyên môn của 5 đến 6 sở, dẫn đến quá tải”, ông Sơn nói và nhấn mạnh rất cần sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể, định hướng để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong phạm vi cả nước.

Bên cạnh đó, cán bộ công chức cấp xã một số nơi còn thiếu về số lượng và rất thiếu công chức có chuyên môn sâu như xây dựng, giao thông, công nghệ thông tin. Trong khi chức năng nhiệm vụ và khối lượng công việc được giao rất lớn và thực hiện trực tiếp với người dân, doanh nghiệp nhiều hơn so với cán bộ công chức cấp xã trước khi sắp xếp.

“Do đó, đề nghị phải có lộ trình đào tạo và đào tạo lại để đáp ứng được yêu cầu”, ông Ân bày tỏ.

Cũng theo đại biểu, biên chế trong các đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương như y tế, giáo dục hiện nay cũng đang thiếu và chịu áp lực chỉ tiêu giảm biên chế.

Vì thế, cần thiết phải có rà soát tổng thể các địa phương trên các tiêu chí diện tích, dân số, có tính đến các yếu tố đặc thù như miền núi, biên giới, hải đảo để giao biên chế phù hợp với thực tiễn.

Mặt khác, quy định khống chế hợp đồng lao động không quá 70% phần thiếu hụt làm cho địa phương không thể linh hoạt trong việc bù đắp nhân lực. Ở khu vực công, sau khi nhiều đối tượng được giải quyết cho nghỉ theo Nghị định 178 của Chính phủ, đã xảy ra sự thiếu hụt cục bộ, chưa thể bù đắp ngay. Vì vậy, việc đào tạo, đào tạo lại cần có thời gian và chỉ tiêu biên chế giao sớm hơn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Đại biểu nói thêm, hiện một số cán bộ công chức viên chức trước đây công tác tại các xã đặc biệt khó khăn, tuy nhiên từ 1/7/2025 được điều động đến công tác tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số khu vực 3, nhưng cũng chưa có hướng dẫn cụ thể về việc hưởng trợ cấp lần đầu theo Nghị định 76 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, người hoạt động không chuyên trách, sau khi sắp xếp lại có nhiều thôn được chuyển thành khối phố sau khi sáp nhập giữa các xã với phường, do đó quy mô dân số của các khối phố này thấp. Theo ông, nếu áp dụng tiêu chuẩn chung thì với các tỉnh miền núi sẽ không phù hợp, vì diện tích các khối thuộc phường rất rộng.

“Lạng Sơn hiện nay có những khối phố rộng 6,44km² nhưng chỉ có 75 hộ dân. Nếu tiếp tục sáp nhập thì diện tích một khối phố có thể lên đến hơn 10km². Trong khi hạ tầng giao thông và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng tốt thì bí thư, trưởng khối rất khó có thể bao quát được hết công việc của mình", đại biểu nêu thực tế.

Từ đó, ông đề nghị xem xét bổ sung tiêu chuẩn của tổ dân phố hình thành do thực hiện sáp nhập giữa xã và phường phải chuyển từ thôn thành tổ dân phố để phù hợp với thực tiễn chính quyền địa phương hai cấp.

Đồng thời Chính phủ cần sớm ban hành Nghị định quy định về hoạt động của thôn, tổ dân phố, chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách để kịp thời tham mưu các nội dung về sắp xếp thôn, tổ dân phố, ban hành các quy định về chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách.

“Việc tiếp tục tinh gọn thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ rất cần các địa phương tiến hành ngay và các chính sách kèm theo cần được ban hành đồng bộ, kịp thời”, đại biểu mong muốn.

Minh Quang