Nhân lực chất lượng cao mở lối cho nông nghiệp hiện đại

Ở bậc đại học, Trường đại học Nông Lâm TPHCM giữ vai trò nòng cốt với các ngành đào tạo chuyên sâu gồm nông học, chăn nuôi, thú y, kinh doanh, kinh tế nông nghiệp; Trường đại học Công Thương TPHCM tập trung đào tạo về công nghệ thực phẩm, chế biến; Trường đại học Công nghiệp và Trường đại học Sư phạm kỹ thuật TPHCM đào tạo về kỹ thuật, công nghệ hỗ trợ sản xuất; Đại học Cần Thơ đào tạo đa ngành, trong đó có bảo vệ thực vật, nuôi trồng thủy sản.

Ở bậc cao đẳng và trung cấp, Trường cao đẳng Nông nghiệp Nam Bộ (phân hiệu TPHCM) tập trung đào tạo các chương trình liên thông về nuôi trồng và chế biến thủy sản, bảo vệ thực vật; Trường trung cấp Kỹ thuật nông nghiệp TPHCM đào tạo chăn nuôi, thú y, quản lý đất đai và thiết kế cảnh quan, trong đó chú trọng dạy kỹ năng thực hành.

Tiến sĩ Võ Thái Dân - Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Trường đại học Nông Lâm TPHCM - cho biết, trong khoảng 5 năm trở lại đây, các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp tuyển sinh với chỉ tiêu tương đối ổn định và đạt mức đăng ký khá tốt. Mỗi ngành - như nông học, chăn nuôi, thú y - thường có chỉ tiêu tuyển trên 200 sinh viên/năm, trong đó ngành thú y có điểm đầu vào cao nhất.

Ông phân tích, nông nghiệp đang chuyển dịch theo hướng hiện đại nên nhu cầu về nhân lực cũng thay đổi rõ rệt. Ngành nông nghiệp đang đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ cao, am hiểu khoa học và công nghệ. Nông nghiệp hiện đại là một hệ thống sản xuất tích hợp công nghệ, gồm tự động hóa, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo. Những điều từng bị xem là viển vông - như điều khiển máy móc từ xa hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất - nay đã trở thành hiện thực. Việc ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp là xu thế tất yếu, không thể đảo ngược.

Tiến sĩ Võ Thái Dân cho biết, kỹ sư nông nghiệp không làm lao động chân tay mà vận hành, quản lý và phát triển sản xuất theo hướng hiện đại. Một kỹ sư nông nghiệp được trang bị kiến thức bài bản về cây trồng, vật nuôi, đất đai, sinh lý học và các yếu tố sinh học liên quan để có khả năng phân tích, lý giải và ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất, như xử lý ra hoa, cải thiện năng suất hay tối ưu hóa quy trình chăn nuôi. Còn người không qua đào tạo chủ yếu làm việc dựa trên kinh nghiệm, thiếu hệ thống và khó tiếp cận các công nghệ mới. Điều này tạo ra khoảng cách rõ rệt về năng suất và hiệu quả sản xuất.

Thạc sĩ Nguyễn Hứa Duy Khang - Phó trưởng phòng Đào tạo, Đại học Cần Thơ - cho hay, các ngành đào tạo trong lĩnh vực nông nghiệp của trường luôn tuyển sinh tốt và cơ hội việc làm sau khi ra trường khá rộng mở. Sinh viên tốt nghiệp các ngành này đều có việc làm, từ sản xuất, dịch vụ đến quản lý nhà nước. Sinh viên các ngành này mới ra trường cũng có mức thu nhập tương đương các ngành khác, khoảng 10-20 triệu đồng/tháng tùy vào vị trí và năng lực.

Theo ông, yếu tố then chốt để phát triển nền nông nghiệp hiện đại là nguồn nhân lực chất lượng cao. Người học cần được trang bị không chỉ kiến thức nền tảng về trồng trọt, chăn nuôi, bảo vệ thực vật mà còn phải tiếp cận các lĩnh vực liên ngành như công nghệ sinh học, tự động hóa, phân tích dữ liệu và quản lý chuỗi cung ứng nông sản. Quá trình đào tạo cũng cần gắn chặt với thực tiễn, tăng cường thời lượng thực hành, thí nghiệm và thực tập tại trang trại, doanh nghiệp, giúp sinh viên hiểu rõ quy trình sản xuất hiện đại và nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.

Cũng theo thạc sĩ Duy Khang, chương trình học cần liên tục cập nhật các xu hướng mới như nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn và phát triển bền vững. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người lao động trong lĩnh vực này còn phải được rèn luyện kỹ năng mềm, tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng sử dụng ngoại ngữ và công nghệ số… để tham gia vào thị trường lao động toàn cầu.

Nguyễn Loan