Hàng ngàn thủy thủ bỗng hóa ‘tù nhân’ trên biển giữa chiến sự Trung Đông

Hình ảnh ngày 1/3 cho thấy tàu chở dầu Skylight mang cờ Palau bốc cháy dữ dội sau khi bị trúng tên lửa ngoài khơi bán đảo Musandam của Oman - Ảnh: ANI

Những chuyến ra khơi không biết ngày trở lại

Chưa đầy 24 giờ sau khi những loạt tên lửa bắt đầu trút xuống Tây Á vào cuối tháng Hai, bi kịch đã ập đến với những gia đình nghèo ở hai đầu đất nước Ấn Độ. Vụ tấn công bằng tên lửa nhắm vào tàu chở dầu Skylight gần cảng Khasab (Oman) vào ngày 1/3 cướp đi sinh mạng của thuyền trưởng Ashish Kumar và khiến thủy thủ trẻ Dalip mất tích.

Tại ngôi làng nhỏ Khinvtana, bang Rajasthan, cha mẹ của Dalip – một chàng trai mới 24 tuổi – vẫn chưa thể tin vào sự thật nghiệt ngã. Người mẹ già kiệt sức vì tuyệt vọng phải nhập viện cấp cứu, trong khi người cha mòn mỏi ngóng chờ một phép màu.

Anh họ của Dalip nghẹn ngào chia sẻ rằng gia đình không thể chấp nhận con mình đã chết khi chưa nhìn thấy thi thể, đồng thời khẩn thiết mong chính phủ tìm kiếm để đưa anh trở về, dù là còn sống hay đã khuất.

Nỗi đau của gia đình Dalip chỉ là phần nổi của một cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn đang bao trùm vùng Vịnh Ba Tư.

Hàng ngàn thủy thủ, chủ yếu đến từ Ấn Độ, Philippines và Trung Quốc, đang trở thành những mục tiêu di động cho tên lửa và máy bay không người lái.

Theo dữ liệu từ các chính phủ, hiện có hơn 23.000 thủy thủ Ấn Độ và 6.000 người Philippines đang làm việc tại những khu vực nguy hiểm như eo biển Hormuz, nơi căng thẳng leo thang khiến mọi hoạt động vận tải gần như tê liệt.

Thủy thủ người Ấn Độ Dalip trên tàu chở dầu Skylight hiện được cho là đã chết - Ảnh: Devendra Singh

Cuộc sống trong những "nhà tù" lênh đênh

Đối với những người đang kẹt lại trên tàu, biển cả giờ đây không khác gì một nhà tù giam lỏng. Nhiều con tàu phải neo đậu vô thời hạn giữa biển hoặc tại các cảng vì rủi ro an ninh quá lớn.

Thủy thủ đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhu yếu phẩm trầm trọng và sự cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Để tránh bị lộ vị trí trước những cuộc tấn công, việc liên lạc bị hạn chế tối đa, khiến họ rơi vào trạng thái lo âu và khủng hoảng tâm lý nặng nề.

Ông Manoj Yadav, Tổng thư ký Liên đoàn thủy thủ Ấn Độ, cho biết tại một số khu vực như Iran, chính quyền cảng thậm chí còn kích hoạt thiết bị gây nhiễu để hạn chế liên lạc.

Các công ty vận tải cũng yêu cầu thủy thủ không được chia sẻ hình ảnh hay video ra bên ngoài. Một thủy thủ Ấn Độ giấu tên đang kẹt tại Iran chia sẻ qua những dòng tin nhắn ngắn ngủi rằng anh chứng kiến tận mắt 6 đến 8 quả tên lửa rơi quanh tàu chỉ trong 1 giờ đồng hồ.

Nỗi sợ hãi bao trùm khi cái chết có thể đến bất cứ lúc nào, như trường hợp một thuyền trưởng đã tử vong vì đau tim ngay trên tàu do không thể tiếp cận hỗ trợ y tế kịp thời.

Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi nguồn dự trữ thực phẩm và nước ngọt, vốn thường chỉ đủ dùng trong 1 tháng, bắt đầu cạn kiệt. Nhiều tàu trong vùng Vịnh đã phát đi tín hiệu cầu cứu vì thức ăn sắp hết và nước uống chỉ đủ chia theo định mức tối thiểu.

Thủy thủ người Philippines George Francis Miranada mất tích sau khi tàu kéo mà anh làm việc bị tấn công tại Vùng Vịnh - Ảnh: Facebook

Áp lực lợi nhuận và sơ hở pháp lý

Đằng sau những hiểm nguy từ bom đạn là một thực tế trần trụi về sự bóc lột sức lao động. Dalip, người đang mất tích, chỉ nhận được mức lương 400 USD mỗi tháng bao gồm cả tiền làm thêm giờ và phụ cấp nghỉ phép. Con số này chỉ bằng 1/3 mức lương tối thiểu mà Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) quy định cho vị trí của anh.

Không chỉ vậy, con tàu Skylight mà anh làm việc thuộc danh sách "hạm đội bóng tối" chuyên vận chuyển dầu của Iran để lách các lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Chính vì trạng thái bị trừng phạt, con tàu này không có bảo hiểm bảo vệ và bồi thường hợp lệ tại thời điểm bị tấn công. Điều này khiến quá trình tìm kiếm công lý và bồi thường cho gia đình các nạn nhân trở nên vô cùng mờ mịt.

Mặc dù chính phủ các nước đang nỗ lực hồi hương cho công dân, nhưng việc giải cứu thủy thủ khỏi những con tàu giữa vùng chiến sự là một bài toán hậu cần cực kỳ phức tạp.

Các nỗ lực cứu hộ gặp rất nhiều rào cản, từ việc phải tìm kiếm những cảng biển thực sự an toàn đến nhiệm vụ điều phối chặt chẽ với các chủ tàu nước ngoài – những người vốn thường muốn giữ thủy thủ như “con tin” nhằm bảo vệ cho tài sản của họ.

Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt các chuyến bay thương mại giữa bối cảnh hàng ngàn lao động cũng đang tìm đường về nước cùng lúc đã tạo nên những điểm nghẽn khó có thể giải quyết trong một sớm một chiều.

Linh La (theo Straits Times)