Chủ động chăm sóc sức khỏe thay vì thụ động chữa bệnh

Đến tận nhà khám miễn phí

“Bác sĩ đến rồi, mừng quá”. Bà N.T.K. - 60 tuổi, ở phường Bình Phú - reo mừng, chạy ra đón các bác sĩ trong đội chăm sóc sức khỏe của Trạm Y tế phường vào nhà.

Bà nói: “Từ sáng sớm, tôi đã ngồi đợi để được khám. Tôi chỉ có một mình, bị đau cơ, xương, đi lại khó khăn quá. Mấy năm trước, chân còn mạnh, tôi thường đạp xe tới bệnh viện khám, lấy thuốc. 2 năm nay, tôi không tự đi được, phải nhờ hàng xóm mua thuốc theo toa cũ. Nay được bác sĩ đến tận nhà khám, mừng dữ lắm”.

Sau khi đo huyết áp, kiểm tra tim mạch, bác sĩ kết luận bà bị thoái hóa khớp gối, huyết áp cao, cho thuốc và hẹn sẽ quay lại tái khám sau 1 tuần. Tiễn bác sĩ ra về, bà K. bày tỏ sự hài lòng khi lần đầu tiên được khám sức khỏe miễn phí tận nhà: “Tiện lắm luôn. Tôi mong bác sĩ tiếp tục tới nhà khám, phát thuốc cho nhiều người neo đơn như tôi”.

Nhiều người cao tuổi ở phường Tân Sơn Nhì được các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám sức khỏe miễn phí

Bác sĩ Trần Thanh Vũ - Phụ trách Khoa Khám bệnh, Trạm Y tế phường Bình Phú - cho hay, trong đợt ra quân này, trạm tập trung khám các bệnh mạn tính, là nhóm bệnh đang gia tăng nhanh và gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế. Nhân viên y tế của trạm chia thành các đội đến khám sức khỏe tại nhà cho người cao tuổi, người neo đơn, người đi lại khó khăn. Mỗi đội có khoảng 14-16 thành viên gồm bác sĩ, điều dưỡng, y sĩ, dược sĩ và cộng tác viên y tế.

Ông nói: “Chúng tôi linh hoạt khám theo tình trạng bệnh, nếu nặng thì bác sĩ trực tiếp khám, lên phương án điều trị phù hợp; nếu nhẹ thì nhân viên y tế lập danh sách, theo dõi định kỳ”. Trong đợt khám này, các đội đo chỉ số sức khỏe như huyết áp, đường huyết và đồng bộ hóa dữ liệu lên hồ sơ điện tử để Sở Y tế quản lý tập trung và người dân tự theo dõi tình trạng sức khỏe của mình.

Các chuyên khoa của khối bệnh viện cũng tích cực tham gia trong đợt ra quân này. Đội ngũ bác sĩ từ các bệnh viện tuyến cuối đã trực tiếp đến khám và tầm soát ung thư cho khoảng 600 người dân ở các phường Hòa Hưng, Bình Thạnh, xã Phú Hòa Đông. Đặc biệt, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM đã chia nhiều đội đến các địa phương tầm soát ung thư tuyến giáp, vú, cổ tử cung cho phụ nữ.

Chị P.T.K. - 38 tuổi, ở xã Phú Hòa Đông - kể, chị bị ung thư vú và đã điều trị thành công cách đây 4 năm. Chị tái khám định kỳ 6 tháng/lần nhưng hơn 1 năm nay chưa tái khám do bận và ngại tốn tiền. “Khi nghe được khám miễn phí, tôi nhờ chồng chở tới Trạm Y tế xã khám liền. Bác sĩ nói bệnh chưa tái phát nhưng cũng khuyên nên đi khám đều đặn”. Theo chị, mỗi lần tự tái khám, chị phải xin nghỉ làm để đến bệnh viện, làm nhiều xét nghiệm, chụp nhiều loại hình ảnh, rất tốn kém trong khi thu nhập của vợ chồng chị bấp bênh, lại phải nuôi 4 con đi học. Chị rất mong tiếp tục được bác sĩ Bệnh viện Ung Bướu TPHCM đến tận xã khám miễn phí như thế này.

Thay đổi nếp nghĩ "có bệnh mới khám"

Tiến sĩ, bác sĩ Diệp Bảo Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM - cho biết, trong đợt khám sức khỏe này, ngoài đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng có nhiều kinh nghiệm tầm soát ung thư cộng đồng, bệnh viện còn chuẩn bị hệ thống thiết bị phát hiện sớm ung thư tuyến giáp, ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Bệnh viện khám sàng lọc ban đầu, nếu nghi có bệnh thì chuyển tuyến để chẩn đoán chuyên sâu.

Qua khám sàng lọc hơn 200 người, các bác sĩ phát hiện một số trường hợp có nguy cơ cao mắc ung thư tuyến giáp, ung thư vú. Nhiều người trong số này chưa từng đi khám sức khỏe định kỳ do sợ có bệnh hoặc do ngại tốn tiền. Theo bác sĩ Diệp Bảo Tuấn, người bị ung thư ngày càng trẻ hóa và việc phát hiện bệnh sớm là rất quan trọng để điều trị thành công. Việc thay đổi nếp nghĩ “có bệnh mới đi khám” sang “chủ động tầm soát để phòng bệnh” không chỉ tăng hiệu quả điều trị mà còn giúp giảm chi phí và đảm bảo chất lượng sống cho người dân nói chung, người bệnh nói riêng.

Người dân ở phường Tân Sơn Nhì khi được y, bác sĩ ở Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám bệnh miễn phí - Ảnh: Phạm An

Trong đợt này, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cũng phối hợp với trạm y tế các phường Tân Hưng, Long Trường và An Phú Đông tổ chức khám, tầm soát bệnh tim bẩm sinh và tư vấn dinh dưỡng cho hơn 1.000 trẻ em, gồm khám tổng quát, đánh giá tình trạng dinh dưỡng, siêu âm tim và sàng lọc các bệnh lý thường gặp ở trẻ.

Bác sĩ Trịnh Hữu Tùng - Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 2 - cho biết, dị tật tim bẩm sinh chiếm khoảng 0,8 - 1% số trẻ sinh ra, việc tầm soát sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong điều trị và cải thiện chất lượng sống cho trẻ. Những trường hợp phát hiện bất thường đều được bác sĩ thông tin kịp thời cho gia đình và nhà trường, đồng thời tư vấn hướng can thiệp phù hợp.

Trước đợt này, ngày 5/4, các y, bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 2 đã khám tầm soát bệnh tim bẩm sinh cho trẻ em ở xã Phú Giáo và phát hiện bé P.N.T. (3 tuổi) bị thông liên nhĩ lỗ lớn kèm suy dinh dưỡng nặng, viêm phổi tái phát nhiều lần. Các bác sĩ đã hướng dẫn người nhà đưa trẻ đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 để được điều trị chuyên sâu và một bác sĩ của bệnh viện này đã hỗ trợ toàn bộ chi phí điều trị cho bé. Nhờ tầm soát sớm, ca đóng lỗ thông liên nhĩ đã thành công. Sau khi ổn định sức khỏe, bệnh nhi cũng được điều trị các bệnh lý đi kèm như viêm mũi họng cấp, sâu răng và suy dinh dưỡng.

Như vậy, việc khám định kỳ miễn phí đã giúp các y, bác sĩ tiếp cận được những nhóm đối tượng dễ bị bỏ sót như người cao tuổi, người có thu nhập thấp. Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM - nhận định, việc khám tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ bệnh nặng, giúp phân luồng điều trị và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên. Đặc biệt, chương trình khám định kỳ miễn phí này được kết hợp với việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử và kết nối dữ liệu giữa y tế cơ sở và y tế chuyên sâu. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời.

Phạm An